Hogere rente gevaar voor huiseigenaar

DNB pleit voor meer aflossingsplicht

Nederlandse huizenbezitters zijn kwetsbaar bij een stijgende rente. Die zorgt ervoor dat de woningprijzen verder kunnen dalen terwijl de maandlasten tegelijkertijd oplopen. Juist nu de rente de komende tijd naar verwachting zal stijgen, loopt de rentevaste periode van veel huiseigenaren af, zo waarschuwt toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB).

DNB-directeur Lex Hoogduin sprak zijn waarschuwing gisteren uit bij de presentatie van het halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit, dat de risico's in het financiële stelsel bekijkt. De alsmaar verder oplopende voedsel- en grondstoffenprijzen zorgen voor een hogere inflatie, die op zijn beurt de rente zal doen oplopen. Tegelijkertijd zijn veel Nederlandse huishoudens in de afgelopen twee jaar meer schuld aangegaan ten opzichte van hun bezittingen: de zogeheten schuldquote. "Die schuldquote loopt geleidelijk verder op en daar maak ik me zorgen over", zei Hoogduin.

DNB constateert dat de huizenprijs in Nederland vooral wordt bepaald door hetgeen mensen bij de bank kunnen lenen. Bij een stijgende rente loopt dat bedrag terug, wat prijsdalingen tot gevolg kan hebben. De lage rente van de afgelopen jaren heeft er juist voor gezorgd dat de prijsdalingen nog beperkt zijn gebleven: sinds augustus 2008 zijn de prijzen gemiddeld 8 procent gedaald.

Omdat veel Nederlandse huizenbezitters doorgaans de hypotheekrente voor langere tijd vastzetten, zijn zij beter beschermd tegen een stijgende rente. Maar juist in de komende jaren loopt voor veel huizenbezitters die rentevaste periode af. Op basis van enquêtes schat DNB dat dit de komende vijf jaar voor meer dan de helft van de huizenbezitters het geval is.

DNB pleit voor hogere buffers voor huishoudens, bijvoorbeeld door hypotheken voor een groter deel af te lossen. Van de bestaande hypotheken in Nederland is echter meer dan de helft aflossingsvrij, wat inhoudt dat er op de schuld niets wordt ingelost. De toezichthouder juicht daarom de strengere regels die het kabinet onlangs met de Nederlandse banken overeenkwam toe. Daarin is afgesproken dat nieuwe hypotheken maximaal voor de helft aflossingsvrij mogen zijn, en dat de totale hypotheekschuld niet hoger mag zijn dan 110 procent van de woningwaarde. "Een goede eerste stap", zei Hoogduin, "maar nog niet voldoende."

In de Tweede Kamer klonken gisteren juist waarschuwende woorden tegen de nieuwe regels. Hoogleraar Peter Boelhouwer van de TU Delft stelde tijdens een hoorzitting dat de regels het kopers dusdanig moeilijk kunnen maken om een hypotheek te krijgen dat de huizenprijzen fors zullen dalen, vergelijkbaar met de situatie eind jaren zeventig. Hij raadde politici aan te wachten met het invoeren tot de woningmarkt hersteld is. Divisiedirecteur Job Swank van DNB herhaalde in het parlement de boodschap van de toezichthouder door te pleiten voor verdergaande maatregelen. "Wat hier voor ligt, stelt niet veel voor", aldus Swank.

VANDAAG 3
Strengere eisen aan bank

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden