Hogere lonen, voor het eerst in jaren

Vooral leraren zullen opgelucht naar hun loonstrookjes kijken. Bankmedewerkers minder.

JEANNINE JULEN

Het CBS is weer als vanouds leverancier van goed nieuws: de economie groeit, de inflatie daalt, de arbeidsproductiviteit neemt toe. Aan dat jubelende lijstje voegt het statistiekbureau toe dat de cao-lonen in 2015 gemiddeld met 1,4 procent zijn gestegen. Het is de hoogste stijging sinds 2012.

Vooral bij de overheid werden de portemonnees extra gespekt met een gemiddelde loonstijging van 2,3 procent. In de particuliere sector lag de gemiddelde stijging een procent lager. De onderwijzers gaan er samen met medewerkers van waterbedrijven en afvalbeheerders het meest op vooruit met een stijging van 2,6 procent.

Vooral de docenten zullen opgelucht naar hun loonstrookjes kijken. Jarenlang steeg hun salaris niet of nauwelijks. Hoogleraar Frank Cörvers van de Maastricht University schreef er zijn oratie over. "Pas als er zo weinig personeel was dat er problemen ontstonden, stegen de lonen. Maar dan zaten we eigenlijk al in de volgende crisis. De afgelopen dertig jaar liep de overheid qua loonstijgingen altijd achter de feiten aan. Nu is de timing eindelijk een keer goed."

Die goede timing komt door het loonakkoord dat afgelopen zomer werd gesloten. 600.000 ambtenaren krijgen er in twee jaar tijd 5,05 procent loon en 500 euro extra bij. Daar staat wel tegenover dat ze een deel van hun pensioen inleveren. Maakt dat wat uit? Cörvers vindt het moeilijk om te zeggen. "De hoogte van het pensioen wordt voor een groot deel bepaald door rendementen op beleggingen en renteontwikkelingen. Het is een net iets groter risico dat je later minder overhoudt. Wie zegt dat dit bij een volgens cao-akkoord niet nog eens gebeurt? "

Onderaan het lijstje loonstijgers bungelt de financiële dienstverlening met 0,7 procent. De laagste stijging van alle sectoren. Een sector waar veel bezuinigd en georganiseerd is, zegt Cörvers. Neem de Rabobank die recent aankondigde zesduizend mensen te ontslaan. Volgens arbeidseconoom Ruud Muffels van de Tilburg University loopt de gehele dienstverlening aan tegen een beperkte arbeidsproductiviteit. Dat betekent minder groei en dus minder ruimte voor loonsverhogingen.

Toch zou het zomaar kunnen dat het verschil tussen de laagste en hoogste loonstijgers in werkelijkheid een stuk kleiner is, zegt Cörvers. Waar de overheid tegen haar eigen bureaucratie aanloopt, kan het bedrijfsleven ook buiten de cao om reageren op economische groei, met bonussen, promoties en andere beloningen.

Naar de smaak van arbeidsvoorwaardencoördinator Mariëtte Patijn van FNV doen bedrijven dat nog te weinig. Bij Ahold zijn de lonen met een schamele 1,25 procent gestegen, de toeslagen voor werken op zaterdag en in de avond zijn verdwenen, terwijl aandeelhouders flink beloond worden. "Het is tijd dat vooral exporterende bedrijven die al jaren groeien hun winst eerlijk delen met werknemers en aandeelhouders."

Niet altijd is een directe loonstijging verstandig, maant arbeidseconoom Muffels. "Laat bedrijven nu eerst wat vet op de bot kweken. Aan het begin van de crisis heeft dit veel bedrijven ook goed gedaan. Toen hoefden ze door die extra's niet meteen medewerkers te ontslaan toen het moeilijk ging."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden