PBL

Hogere kosten zetten klimaatplannen onder druk

Een warmtepomp in een huishouden.Beeld ANP

De kosten van het verduurzamen van woningen vallen volgens het PBL ‘enkele procenten’, hoger uit dan eerder gedacht. De politiek reageert ongerust èn laconiek.

De verduurzaming van woningen kost iets meer dan eerder berekend, erkent het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). De Tweede Kamer is bij zo’n signaal onmiddellijk alert of zelfs ongerust. Regeringspartij CDA wil opheldering van de ministers Stientje van Veldhoven (wonen) en Eric Wiebes (klimaat). Moeten de klimaatplannen worden aangepast, vraagt het CDA aan het kabinet. Oppositiepartij GroenLinks vindt dat het kabinet met extra geld over de brug moet komen, zodat de burgers toch hun huis kunnen aanpassen. En Forum-leider Thierry Baudet reageert met: “Helaas krijgen we wéér gelijk over de astronomische kosten van de absurde transitie”.

Bij het Planbureau voor de Leefomgeving zitten de rekenmeesters die een inschatting maken van de kosten en baten van klimaatmaatregelen. Permanent liggen die cijfers onder een vergrootglas, want alle partijen waken ervoor dat burgers een forse rekening moeten betalen. Iedere tegenvaller ligt daarom politiek gevoelig.

Inflatie & loonkosten 

Donderdag kwam het PBL met een verklaring waarin staat dat de kosten van het verduurzamen van woningen in 2030 ‘enkele procenten hoger’ uitvallen dan de berekening die in maart vorig jaar werd gemaakt. Het gaat dan om de kosten voor isolatie en voor een andere vorm van verwarming dan gas. Het hogere bedrag is een gevolg van een inschatting van bijvoorbeeld de inflatie en de loonkosten van aannemers, licht het PBL toe.

Volgens het PBL is de beperkte kostenstijging niet verontrustend. “De berekening is een complex model. Er zijn altijd veranderingen, waardoor de kosten iets hoger of iets lager kunnen uitvallen. Er zijn voortdurend bijstellingen”, zegt Nico Hoogervorst, onderzoeker van het PBL.

De verklaring van het PBL is een reactie op alarmerende berekeningen van Aedes, de vereniging van woningbouwcorporaties. Die schreef een brief aan de Tweede Kamer en stelt daarin dat de kosten van aanpassing van woningen 40 tot 50 procent hoger gaan uitvallen. Volgens de belangenvereniging valt de rekening niet alleen voor corporaties, maar ook voor particuliere eigenaren veel hoger uit dan gedacht.

Aedes bekritiseert de berekeningen van het PBL. In die cijfers wordt onder meer de btw niet meegenomen, constateert de organisatie. Ook worden kosten buiten beschouwing gelaten die corporaties moeten maken, als panden tijdens een verbouwing leegstaan en bewoners vervangende woonruimte krijgen. “Dit zijn wel degelijk kosten die burgers en corporaties moeten betalen. Het model van het PBL is veel te kort door de bocht”, zegt Arthur van Noort van Aedes. De lasten voor corporaties zijn toch al fors, betoogt hij. Zo protesteert Aedes al heel lang tegen de verhuurdersheffing, die de corporaties samen jaarlijks in totaal 1,7 miljard euro kost.

Beeld Photo News

Volgens het PBL zit Aedes op het verkeerde spoor. De belangenorganisatie vergelijkt appels met peren, stelt onderzoeker Hoogervorst. Het PBL heeft de kosten berekend die de Nederlandse samenleving als geheel kwijt is aan verduurzaming van woningen. Daar valt de btw niet onder. Dat zijn namelijk uitgaven voor de burger, maar inkomsten voor de overheid en die vallen dus tegenover elkaar weg. Het PBL gaat ervan uit dat het leegstaan van panden door isolatiewerk nauwelijks tot extra kosten leidt, omdat corporaties woningen toch zo nu en dan moeten renoveren.

Hoogervorst van het PBL: “Een berekening van de echte kosten voor eigenaren van woningen hebben we nog niet. Natuurlijk betalen die straks btw over bijvoorbeeld isolatiewerk. Maar daar kan tegenover staan dat de overheid subsidie verstrekt. Ook dat moet uiteindelijk in de cijfers worden meegenomen.” Later dit jaar verwacht het PBL cijfers daarover.

Minister Wiebes van klimaat doet luchtig over de nieuwe berekeningen. Een bijstelling van de cijfers ‘is precies wat wij van het PBL verwachten’, zegt hij. “Elke keer als er door experts of uit de praktijk blijkt dat een cijfer moet worden bijgesteld, dan doen ze dat. Het gaat altijd om ramingen. Heb je ooit een raming meegemaakt die je niet hoeft bij te stellen?”

Lees ook: 

Met geld, geluk en een rekentruc kan het kabinet (misschien) de klimaatdoelen nog halen

Bij de presentatie van het klimaatakkoord gold nog: niets moet, alles op zijn tijd. Nu moet het kabinet alle zeilen bijzetten om de klimaatdoelen te halen. Dat is niet zonder risico.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden