Hoger onderwijs is uit de tijd

Universiteiten moeten studenten afleveren die kritisch én zelfstandig zijn, en die weten hoe ze een baan vinden.

De klok slaat 9 uur. Een paar honderd studenten sloffen de grote collegezaal binnen. In de daaropvolgende anderhalf uur praat de professor over theorieën, probleemstellingen en verschillende wetenschappelijke invalshoeken, terwijl de studenten aantekeningen maken, op hun telefoon spelen, of met gesloten ogen op de collegebank hangen. Zo zag een hoorcollege eruit toen wij begonnen met studeren, nu zeven en veertien jaar geleden, en zo ziet een hoorcollege er nog steeds uit.

Het zal voor iedereen duidelijk zijn dat de arbeidsmarkt van 2013 in geen enkel opzicht hetzelfde is als de arbeidsmarkt van 1999. Waarom het onderwijs dan wel?

Uit het meest recente Onderwijsverslag (2010/2011) van de Onderwijsinspectie blijkt dat het onderwijs niet aansluit op de behoefte van studenten. Studenten in het wetenschappelijk onderwijs geven aan het contact met de beroepspraktijk te missen en willen meer praktische vaardigheden. Werkgevers van nu zoeken pro-actieve, zelfstandige en vooral hands-on slimmeriken. Universiteiten zouden er goed aan doen om beter naar hun studenten te luisteren en eindelijk in te zien dat de studenten gelijk hebben.

Het gaat om het opnieuw vormgeven van de kern van wat je studenten leert. Wat studenten niet wordt geleerd, is hoe je na je studie ook daadwerkelijk een baan vindt. Wat wij ervaren, als jongerenspecialist en jonge werkzoekende, is dat je voor een carrière in en na 2013 niet genoeg hebt aan een diploma. In de huidige arbeidsmarkt moet je ondernemend en pro-actief zijn. Studenten moeten worden uitgedaagd te discussiëren, te creëren en uit te proberen. Bovendien komen de meeste studenten niet in de wetenschappelijke wereld terecht en zullen ze zich een leven lang moeten aanpassen aan vraag en aanbod van de markt.

Om een voorbeeld te geven. Netwerken lijkt tegenwoordig het magische woord bij het zoeken naar werk. In een tijd waar er weinig banen zijn, moet je je connecties gebruiken om ergens binnen te komen. Ja, jongeren hebben een prachtig groot netwerk op Facebook, Twitter en Instagram. Maar hoe je net zo'n mooi professioneel netwerk bij elkaar krijgt, dat wordt in geen enkel studieboek behandeld.

We leven in een tijd waarin mensen eerder worden ontslagen dan aangenomen en een recruiter gemiddeld 6 seconden besteedt aan het lezen van een cv. Vanaf de eerste studiedag moeten studenten gewezen worden op het belang van relevante contacten en een professionele identiteit/specialisatie.

De universiteiten zullen het onderwijs in de kern moeten vernieuwen in plaats van steeds nieuwe hippe studierichtingen op te zetten. Zij hebben een kerntaak waarin creëren, innoveren, netwerken, professionele profilering en ondernemingslust centraal staan: een fysieke en virtuele plek waar theorie en praktijk samenkomen. Waar nieuwe ideeën mogen ontstaan. Waar een kritische houding is tegenover het onderwijs, en waar ondernemerschap wordt beloond. Dat zou hoger onderwijs moeten zijn anno 2013.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden