Reportage

Hoge werkdruk? Leen een docent van de middelbare school

Vmbo-docent Elke van der Brugge geeft kunstles aan de kinderen van groep vijf van de Christophoorschool. Beeld Inge Van Mill

Rotterdamse basisscholen experimenteren met vakdocenten uit het middelbaar onderwijs voor de klas. Een nieuw ei van Columbus om het lerarentekort aan te pakken? 

Fluisterstil buigen de kinderen van groep vijf zich over hun tekeningen, een felgekleurde markeerstift tussen hun vingers geklemd. Aan de zijkant van het lokaal staan uv-lampen waarmee ze straks een ‘magische onderwaterwereld’ gaan creëren, zegt juf Elke van der Brugge (51). Ze geeft een voorproefje door kort op een vissentekening te schijnen, die prompt fluoresceert in het blauwpaarse licht. Ook de ogen van de kinderen lichten op. “Wooow”, verzucht een meisje met een zwarte vlecht. Dan floept de lamp uit, en is de magie verdwenen.

Van der Brugge geniet van de verwondering van de ‘guppies’, zegt ze. Sinds november verruilt ze haar baan op een Rotterdamse vmbo-school een paar uur per week voor het geven van kunstlessen aan de groepen vijf, zes en zeven van de Christo­phoorschool. “Ik krijg hier een heel gelukkig gevoel van”, zegt ze. “Mijn werk op de middelbare school is uitdagender, maar deze kinderen kun je nog alles voorschotelen. Ze vinden het allemaal leuk. Dat is een verademing.”

De uitwisseling is onderdeel van het ‘Povo-project’ waar tot dusver vijf Rotterdamse basisscholen aan meedoen. Sinds dit schooljaar ontvangen de scholen een aantal uur per week vakdocenten uit het middelbaar onderwijs die bijvoorbeeld Engels, burgerschap of kunstles geven. Het is een win-winsituatie, vindt initiatiefnemer Hermen Blok (34), zelf vmbo-docent maatschappijleer. “Het voortgezet onderwijs weet vaak niet genoeg wat er in het basisonderwijs gebeurt. Dan beginnen ze opnieuw, terwijl kinderen soms al veel kennis hebben. Dat is zonde. En voor het basisonderwijs breng je op deze manier extra vakinhoudelijke kennis in huis.”

Detacheren

Daarnaast kan het detacheren van vakdocenten in het basisonderwijs helpen om het lerarentekort aan te pakken en de werkdruk te verlichten, denkt Blok. Terwijl een vakdocent een uurtje geschiedenis geeft, kan de reguliere docent toetsen nakijken of lessen voorbereiden.

Het idee ontstond uit de behoefte om meer ruimte te creëren voor docenten in het voortgezet onderwijs. In tegenstelling tot het oplopende lerarentekort op basisscholen, is er in het voortgezet onderwijs juist een overschot aan docenten van ‘populaire’ vakken als geschiedenis en maatschappijleer. Blok: “Die thuiszitters wil ik voor de klas krijgen. Door docenten te detacheren in het basisonderwijs, ontstaat er voor hen uiteindelijk hopelijk meer plek.”

Natuurlijk is het niet iets voor iedereen, zegt Astrid de Wit, beleidsmedewerker personeel bij schoolbestuur RVKO (Rotterdamse vereniging voor katholiek onderwijs). Bij één docent is het niet helemaal goed gegaan, zegt ze. “Lesgeven verloopt toch anders op een basisschool dan op een middelbare school.”

Gescheiden werelden

Desondanks ziet ze potentie in een landelijke uitbreiding. Verschillende scholen hebben al interesse getoond. En de uitwisseling tussen het basis- en voortgezet onderwijs mag sowieso wel een tandje meer, vindt De Wit. “Het zijn nog te veel gescheiden werelden. Er wordt wederzijds geloerd om mensen over te nemen. Directeurs zijn terughoudend in het uitlenen van hun mensen. Het is toch een risico: mensen kunnen het zó leuk vinden dat je ze kwijtraakt. Maar ik denk juist dat je docenten tevreden houdt door ze nieuwe kansen te geven.”

Voor Van der Brugge is het lesgeven op de basisschool in ieder geval een welkome afwisseling, zegt ze. Een vis met ‘vuur op zijn buik en gras op zijn rug’, zoals Clayti (9) net heeft getekend, zal ze bij de pubers op het vmbo toch minder snel op papier zien verschijnen. De juf had het immers zelf gezegd: op de zeebodem kan alles.

OCW op bezoek

Volgens de wet mogen vakdocenten uit het middelbaar onderwijs ook op de basisschool lesgeven, mits het alleen bij hun eigen vak blijft. Het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap (OCW) volgt de Rotterdamse samenwerking met interesse. “In april staat er een werkbezoek gepland om hier meer informatie over te krijgen”, zegt een woordvoerder van minister Arie Slob (onderwijs). “Dit is een leuke nieuwe uitdaging voor docenten in het voortgezet onderwijs, en kan helpen om de werkdruk te verminderen en het lerarentekort aan te pakken.”

Lees ook:

De ‘hybride leraar’ moet het lerarentekort bestrijden

Het kabinet riep schoolbesturen en leraren eerder op om te kijken of parttime leraren langere werkweken kunnen maken. Ook de ‘hybride leraar’ moet het lerarentekort bestrijden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden