Hoge sterfte in Europa door mazelen, WHO slaat alarm

Een meisje wordt ingeënt tegen mazelen. Beeld anp

In de eerste helft van 2018 stierven in Europa 37 mensen aan de mazelen, vooral door een te lage vaccinatiegraad.

Wie in Frankrijk aan vijf mensen vraagt of ze het eens zijn met de stelling ‘het vaccin tegen mazelen is veilig’, krijgt van twee een ontkennend antwoord. Vaccins, vertellen die, veroorzaken juist ziektes. Dat hebben ze op internet gelezen.  

Het is voor de wereldgezondheidsorganisatie WHO een hele puzzel. Is een ziekte, zoals de mazelen, het ene moment bijna onder controle, breekt ‘ie even later weer uit. Bij gebrek aan afschrikwekkende voorbeelden zijn mensen minder bang om die ziekte te krijgen. Zo leek Europa lange tijd bijna vrij van mazelen. 

Tot de laatste jaren. In de afgelopen zes maanden overleden er in Frankrijk twee mensen aan een mazelenuitbraak. De WHO slaat nu alarm: het aantal gevallen van de mazelen is in 2018 de pan uit gerezen, terwijl dat helemaal niet nodig is. Er is immers een werkend vaccin en in veel landen een werkend systeem waarin ieder kind een vaccinatie krijgt. Toch kozen in Frankrijk en Italië zoveel mensen ervoor om hun kinderen dat niet te laten toedienen, dat er doden vielen.

De WHO verzamelt alle gegevens over besmettelijke ziekten. Meestal stuurt de organisatie persberichten over ebola, of hiv, maar deze week kwam er één over de mazelen. Daaraan leden in de eerste zes maanden van dit jaar in Europa 41.000 mensen, terwijl dat er vorig jaar over het hele jaar bijna de helft minder waren – en dat jaar was al het slechtste jaar van het afgelopen decennium. Het aantal sterfgevallen dit jaar staat al op 37, één minder dan in heel 2017.

De meeste sterfgevallen zijn jonge kinderen, baby’s, vaak te jong om te worden ingeënt. Ze worden met mazelen besmet doordat de vaccinatiegraad in hun omgeving te laag was om ze te beschermen. Om gevrijwaard te blijven van een uitbraak, moet 95 procent van de mensen in een gemeenschap zijn ingeënt. Dat getal daalt in sommige Europese gebieden.

De meeste doden, veertien in totaal, vielen in Servië. Oekraïne moest acht doden betreuren. Intussen heeft Frankrijk maatregelen genomen: de regering heeft besloten dat iedereen die vanaf 1 januari 2018 geboren werd, verplicht ingeënt moet worden. Bij binnenkomst op crèche of school moet daarvan een bewijs worden overlegd. In Italië bestond zo’n verplichting al, maar wordt er amper op gehandhaafd.

Levens redden

Eigenlijk had de WHO het doel om de mazelen in 2020 in Europa te hebben uitgeroeid, maar dat doel lijkt steeds verder uit het zicht te verdwijnen, nu ook politici soms in de ban raken van de anti-vaccinatiebeweging. In Frankrijk is Marine le Pen van het Front National tegen verplichte inentingen, in Italië de regerende Vijfsterrenbeweging.

“We kunnen deze ziekte uitroeien”, zei dokter Suzanna Jakab afgelopen maandag. Jakab staat aan het hoofd van de Europese afdeling van de WHO. “Maar dan moet iedereen zijn rol nemen. De mensen moeten hun kinderen inenten, zichzelf, hun patiënten en hun bevolkingen en ze moeten tegelijk elkaar ervan overtuigen dat vaccinaties levens redden.”

Lees ook:

De mazelen zijn terug in Europa: stijging van maar liefst 400 procent

De mazelen rukken op in Europa. Vergeleken met 2016 steeg het aantal gevallen vorig jaar met 400 procent.

Italië schort vaccinatieplicht voor kinderen op, virologen verbijsterd

Tegenstanders van vaccinaties krijgen steun van de Italiaanse regering. Artsen en schooldirecteuren maken zich ernstige zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden