Hoge dijken, donkere wegen

Goeree-Overflakkee, met zijn hoge dijken en donkere eenbaanswegen, is gevoelig voor verkeersongevallen. Haast iedereen op het Zuid-Hollandse eiland kent slachtoffers. Drie weken geleden nog schoot een auto op een verraderlijke dijk uit de bocht. Het kostte twee jongeren het leven.

Zo op het oog nodigt de Westdijk uit om hard te rijden. Er is nauwelijks verkeer en de weinige bochten zijn flauw. Maar op Goeree-Overflakkee weten de mensen dat je halverwege de dijk even gas moet terugnemen. Daar maakt de weg een gemene knik, precies op een plek waar in de berm enkele stevige bomen staan.

Ziad Tarik Alwan kende dit gebied heel goed. De geboren Irakees woonde jaren geleden aan de Westdijk. Hij reed er dagelijks, zeggen zijn vrienden. In de vroege ochtend van zondag 24 juni vloog de 26-jarige Ziad met zijn rode Seat uit die verraderlijke bocht en knalde tegen een boom. Hij overleed ter plekke. Zijn 17-jarige zuster Tagreed slingerde door de botsing uit de auto. Zij bezweek in de vroege ochtend in het Erasmus MC in Rotterdam aan haar verwondingen. Alleen de 25-jarige vriendin van Ziad overleefde het ongeluk ternauwernood.

Het elektronische bord dat automobilisten waarschuwt voor hun snelheid, hebben ze nooit gezien. Dat staat vlak ná de bocht.

Het eiland reageerde geschokt op de dood van Ziad en Tagreed. Opnieuw een dodelijk verkeersongeluk, zoals er de laatste jaren al zoveel zijn geweest. En opnieuw met jonge slachtoffers. De exacte oorzaak van het ongeval is nog niet duidelijk. Daar worstelen de nabestaanden van de Iraakse broer en zus ook mee. Ziad zou in die bewuste zondagnacht op de Westdijk niet te hard hebben gereden of alcohol hebben gedronken. Het volledige politierapport is pas over enkele weken klaar. Dan valt er mogelijk iets meer te zeggen over de oorzaak van het ongeluk.

Tagreed Tarik wilde stewardess worden. Toetoe, zoals iedereen haar noemde, had net haar vmbo-diploma gehaald en zou verder studeren. In het fatale weekend werd zij door haar broer en zijn vriendin opgehaald bij een examenfeestje. Met zijn drieën reden ze over de Westdijk, van Herkingen naar Melissant. Het was rond 1.15 uur 's nachts toen Ziad bij de beruchte en pikdonkere bocht aankwam.

De familie Tarik vluchtte dertien jaar geleden naar Nederland en belandde na enkele omzwervingen in een asielzoekerscentrum, gevestigd in een oud hotel aan de haven van Middelharnis. Een jeugdvriendin zegt dat Ziad makkelijk vrienden maakte in de buurt. Hij sprak niet alleen vrij snel Nederlands, maar zelfs dialect. Ziad noemde zichzelf de Flakkeese Irakees.

Op de ochtend na het ongeluk zijn de vrienden naar de moeder van Ziad en Toetoe gegaan om hun steun te betuigen. Ze verloor in 2004 haar man aan een hartaanval. "De vrouw heeft al zoveel verdriet gehad in haar leven", zegt Achmed Rashid, een van Ziads beste vrienden. "Je gelooft gewoon niet dat zoiets heeft kunnen gebeuren. Zijn zusje was alles voor Ziad. Daar nam hij echt geen risico's mee." Hij zegt ook: "Als hun auto die dikke boom niet had geraakt, hadden ze het vast overleefd."

Op Goeree kennen de mensen elkaar, op zijn minst van gezicht of naam. En bijna iedereen kent slachtoffers van verkeersongelukken. Flakkeeërs houden het verdriet binnen de dijken, op het eiland. Wie er is geboren, gaat er veelal niet meer weg. Het verdriet om slachtoffers blijft lang hangen. Nieuwe ongelukken rakelen de pijn van vroeger weer op.

Met de wegen op Flakkee is wel wat bijzonders aan de hand. Kriskras over het eiland slingeren smalle, hoge dijken. Meestentijds staan pal aan de weerszijden van de weg stevige bomen. Bedoeld om wind tegen te houden, zodat je de dijk niet afwaait, maar in de praktijk vangen ze ook auto's op, soms met fatale gevolgen. Langs hele stukken weg ontbreekt de straatverlichting. Het landschap is gevoelig voor verkeersellende.

Het Zuid-Hollandse eiland heeft geen meter snelweg. Er lopen wel twee rijkswegen (N57 en N59) en een provinciale weg (N215) over Goeree-Overflakkee heen. Vooral die N57 en N59 zijn berucht vanwege ernstige ongevallen. In april dit jaar botste een personenauto op de N57 bij Ouddorp frontaal op een tegemoetkomende vrachtwagen. Daarbij kwamen een echtpaar en hun 15-jarige dochter om het leven. De exacte oorzaak is nooit duidelijk geworden. In oktober 2010 reed een 24-jarige automobilist 's nachts op de N59 bij Den Bommel in op een tegenligger. Drie inzittenden van die andere auto kwamen daarbij om het leven. De rechtbank in Rotterdam achtte bewezen dat de veroorzaker met deze actie een zelfmoordpoging ondernam en veroordeelde hem begin dit jaar tot tien jaar cel.

Wie over de belangrijkste wegen van het eiland rijdt, merkt dat vangrails ontbreken. Een klein stuk van de N57, enkele kilometers lang, heeft een betonnen middenstuk. Verderop, tussen Stellendam en Ouddorp is een klein stukje middenberm van gras aangelegd. Her en der zijn ribbelstroken aangebracht om afwijkende auto's te waarschuwen. Weer ergens anders, tussen Oude-Tonge en Ooltgensplaat, scheidt een smalle groene lijn de weghelften. De regie ontbreekt. Er zijn bijna evenveel eigenaren van wegen als er wegen zijn; Rijkswaterstaat, gemeenten, twee provincies (Zuid-Holland en Zeeland). De getroffen maatregelen bieden tot dusver maar weinig soelaas en volgens betrokkenen zijn er te weinig middelen om het wegenstelsel te verbeteren. Hoogstens wordt om de zoveel tijd ergens een stukje weg opgelapt; meestal als er kort daarvoor verkeersslachtoffers zijn gevallen.

Er zijn geen keiharde cijfers die aantonen dat de verkeersveiligheid op heel Goeree-Overflakkee in het geding is. De registratie van ongevallen door politie en Rijkswaterstaat is 'zeer summier', staat in een rapport van het Intergemeentelijk Samenwerkingsverband Goeree-Overflakkee (ISGO). Uit de gegevens die bekend zijn, blijkt wel dat in de gemeenten Goedereede en Oostflakkee bovengemiddeld veel ernstige verkeersslachtoffers vallen. Niet toevallig lopen de N57 en N59 door deze gebieden.

De vriendin van Ziad lag tot vorige week vrijdag in het ziekenhuis. Haar heupen zijn verbrijzeld. Enkele dagen na het ongeval ontving ze via Facebook een bericht van een vroegere vriendin, Klazina Tanis (25).

Het was een steunbetuiging van een lotgenoot. "Als je hetzelfde meegemaakt hebt", legt Klazina uit, "weet je dat het fijn is om zo'n bericht te krijgen, al is het via Facebook."

Vier jaar eerder, op een gewone zondagavond in maart 2008, reed Klazina's broer Wijnand met zijn auto van Middelharnis naar Sommelsdijk. Even Chinees halen. Een stukje van hoogstens vijf minuten rijden. Op de rotonde tussen de twee dorpen had de toen 23-jarige Wijnand zijn hand nog opgestoken naar een bekende. Nog geen honderd meter verder belandde hij ineens op de andere weghelft, en vandaar in de berm, tegen een boom. Reanimatie had geen zin meer.

Het is nog altijd een raadsel hoe dit heeft kunnen gebeuren. "Natuurlijk heeft de politie onderzoek gedaan. Mijn broer was niet onder invloed, hij had niet te hard gereden. Ik ben blij dat hij op dat moment alleen in de auto zat."

Wijnand werkte bij zijn vader op de vissersboot. Hij zou de zaak overnemen. "Mijn vader had ik nooit eerder zien huilen", zegt Klazina. "Maar toen bleef hij maar roepen; 'Hij was zo jong. Hij was zo jong'."

Klazina was erg close met Wijnand. Toen het ongeluk plaatsvond, woonde ze met haar gezin in Sliedrecht. Ze verhuisde zo snel als mogelijk naar Goeree-Overflakkee, terug naar haar geboortegrond om dichtbij haar familie te zijn. "Zijn graf ligt hier achter, in Sommelsdijk. Nu ga ik nog wel eens naar hem toe, om even met hem te praten. Het geeft me rust dat hij in de buurt is."

"Vooral in het begin, na het ongeluk, heb ik heel veel aan mijn familie gehad", zegt Klazina. "We hebben enorm veel kaarten gekregen, ook van mensen die je alleen van gezicht kent. Zij weten gewoon wat je voelt."

In totaal kent Klazina vier Flakkeese jongens die door een verkeersongeval om het leven zijn gekomen. Ze noemt Melvin, een jongen die enkele jaren geleden verongelukte. Klazina kende Ziad ook. En ze verloor haar achterneef Gert-Jan, die bij de haven in Stellendam met een vriend een wedstrijd aanging wie het eerste thuis was. De toen 19-jarige jongen kwam daar nooit aan. Bij de Vissersweg in Goedereede vloog hij uit de bocht, op een plek waar dikke bomen stonden. Die zijn naderhand weggehaald. Dat gebeurde negen jaar geleden.

Na elk ongeluk wordt er op het eiland 'veel gepraat', vertelt Klazina. "Mensen vragen zich vanaf het eerste moment af hoe het is gebeurd, terwijl er nog geen onderzoek is gedaan. Dan gaan de wildste verhalen rond. Men weet hier namelijk alles van elkaar. De ene slikt wat, de ander drinkt wat - dan wordt er al gauw een verband gezocht. Bij mijn broer net zo. Hij had een snelle Nissan, dus zou hij vast te hard gereden hebben, werd er gezegd. Dat is vervelend om te horen, omdat je weet dat het niet zo is."

Op de weg is ze sowieso voorzichtig, zegt Klazina, en soms bang. Onlangs reed ze na een weekendje Duitsland naar huis over de dijk bij Den Bommel. Er naderde iemand met groot licht, die dat niet uitzette "We werden helemaal verblind. Ik dacht: ik ben de volgende."

Klazina vertelt dat ze door het ongeluk van Ziad en Tagreed een week slecht heeft kunnen slapen. "Alle boosheid kwam weer boven: waarom moest dat nou gebeuren? Ziad is nog op de begrafenis van Wijnand geweest, zij kenden elkaar ook."

De Iraakse broer en zus werden drie dagen na het noodlottige ongeluk begraven. Omdat Goeree-Overflakkee geen islamitische begraafplaats kent, vertrokken honderden mensen op die bewuste woensdagmorgen in auto's en bussen richting Rotterdam. Daar leidde een imam de plechtigheid. "Het is heel heftig als je twee jonge mensen moet wegbrengen", zegt Achmed Rashid.

Toetoe zou eigenlijk een dag later haar diploma krijgen. Haar school in Middelharnis heeft een fonds opgericht om de moeder 'enigszins te kunnen ondersteunen'. De vrienden van Ziad en Toetoe willen op de plek van het ongeluk een herdenkingssteen plaatsen.

"We missen hun vrolijkheid", zegt Achmed. "Ziad was een gangmaker. Hij was onze clown."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden