Hoge brandstofprijzen zorgen voor volksoproer in Frankrijk

De politie voert een actievoerder, herkenbaar aan haar gele hesje, af tijdens een protest vorige week tegen de stijgende benzineprijzen.Beeld AFP

Franse automobilisten protesteren dit weekend tegen dure brandstof. Vooral mensen die goedkoop zijn gaan wonen buiten de steden – en nu veel moeten rijden – zijn boos.

Bij de Franse Revolutie in 1789 waren de staatsschulden en de gestegen graanprijzen de lont in het kruitvat. Nu zorgen de tarieven aan de benzinepomp voor een ware volksopstand. Zaterdag zijn er in het hele land vele duizenden langzaam-aan-acties. De actievoerders, die de gele hesjes in hun kofferbak als symbool voor hun strijd hebben gekozen, protesteren vooral tegen een groene taks op benzine en diesel.

Een liter benzine of diesel – in Frankrijk de meest verkochte brandstof – is nu weer net onder 1 euro 50 gedoken, maar een tijd lang viel de rekening hoger uit. Sinds de komst van president Emmanuel Macron in mei 2017 steeg de benzineprijs met 19 cent, diesel met 33 cent.

De regering hamert erop dat die stijging maar voor 4 cent (benzine) en 7 cent (diesel) het gevolg is van een speciale groene taks. De rest van de toename is te danken aan de prijs op de wereldmarkt. Premier Édouard Philippe houdt dan ook vast aan een nieuwe verhoging in januari: diesel gaat dan met 6,5 cent omhoog, euroloodvrij met 2,9 cent.

Andere planeet

Een oorlogsverklaring, zeggen de gele hesjes, een bont gezelschap van facebookgroepen, actiecomités en individuen zonder noemenswaardige structuur. Zij eisen dat de verhoging niet doorgaat. Ook een reeks maatregelen ter waarde van een 500 miljoen euro die in allerijl werd gelanceerd om schoner te rijden goedkoper te maken maakt geen indruk.

“Alsof je een nieuwe auto gaat kopen als je 4000 euro subsidie kan krijgen”, zegt bijvoorbeeld Laetitia Dewalle, een geel hesje van het eerste uur. Het blijft een uitgave die je je met een laag inkomen niet kunt veroorloven. Het is het zoveelste bewijs dat de leden van deze regering op een andere planeet leven.”

Dewalle woont met haar man en drie kinderen in Pontoise, een stad op iets minder dan veertig kilometer ten westen van Parijs. Als zzp’er in de boekhouding verdient zij niet veel, 600 à 700 euro netto per maand. Met haar man komt zij op 2100 netto. “Dat is weinig, maar in dit land word je dan als rijk behandeld. De hulp gaat altijd naar de laagste inkomens. Ik heb nog een kind van twee thuis, kinderopvang kunnen wij gewoon niet niet betalen.”

Wat Dewalle betreft is de diesel-kwestie de druppel die de emmer doet overlopen. “Dit protest vestigt steeds meer de aandacht op het feit dat heel erg veel mensen niet rondkomen. Dan kan de rekening bij de pomp het laatste duwtje zijn om te zeggen: dit pik ik niet meer.”

Dewalle gebruikt de auto niet dagelijks. Maar het aantal Fransen dat is aangewezen op de auto om te kunnen werken is aanzienlijk. Vooral de categorie die ver van de steden is gaan wonen op zoek naar meer en goedkopere woonruimte is de klos. Openbaar vervoer is er dan vaak niet, te weinig of van te lage kwaliteit.

Wereldkampioen

Kévin Clouet bijvoorbeeld volgt een opleiding management en loopt stage bij Cultura, een winkelketen die onder andere boeken en allerhande creatieve artikelen verkoopt. Zijn stageplaats in zijn woonplaats Rambouillet (70 kilometer ten zuidwesten van Parijs) en school liggen ver uit elkaar. ‘Ik rij nu 120 kilometer ik geef 300 euro per maand uit aan diesel. Dat is de helft van mijn stagevergoeding.”

Met zijn vriendin ontvluchtte Clouet vorig jaar de dure directe omgeving van de hoofdstad. “Maar als de reiskosten zo oplopen – sinds zes maanden geef ik 30 procent meer uit – wordt het alleen maar erger.” Van Macron, die deze week beloofde dat hij alle Fransen wil helpen om mee te doen aan de groene transitie, verwacht hij niets. “Wat ze je met de ene hand geven, pakken ze je met de andere hand toch weer af.”

Net als Dewalle meent Clouet dat de lastendruk over de hele linie naar beneden moet. “We zijn wereldkampioen voetbal, maar ook wereldkampioen belasting heffen.” Maar daar zit juist het probleem. De belastingen kunnen alleen omlaag als Macron het mes in de uitgaven zet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden