Hof VS: kerk en staat blijven gescheiden als dorpsraad bidt

Een anti-abortusbetoging bij het Hooggerechtshof in Washington, twee jaar geleden. Beeld afp

Amerikaanse gemeenten mogen hun vergaderingen openen met gebed, ook als er telkens wordt gebeden tot de christelijke God. Het ritueel tast volgens het Hooggerechtshof de scheiding van kerk en staat niet aan.

Het Hof in Washington oordeelde maandag dat zulk gebed vooral de ceremonie en de plechtigheid van de bijeenkomsten moet benadrukken. Het 'geeft de bijeenkomsten gewicht'. Bovendien getuigt het 'van waarden die sinds lange tijd behoren tot het nationaal erfgoed'.

Unaniem was het oordeel niet. Van de negen rechters stemden er vier tegen - net te weinig om de uitspraak anders te doen uitvallen. Volgens de tegenstemmers druist het gebed in tegen het eerste amendement van de Amerikaanse grondwet. Die schrijft voor dat iedere burger recht heeft op een gelijke deelname aan de politiek. Religie mag daarin geen rol spelen.

De zaak draaide om een gemeente in de staat New York, waar de vergaderingen van de dorpsraad telkens worden geopend door een christelijke voorganger. Een regionale rechtbank oordeelde twee jaar geleden dat die gebeden wel degelijk de scheiding van kerk en staat aantastten. Ze deden immers vermoeden dat de lokale overheid de christelijke godsdienst boven anderen stelde.

'Imams en boeddhisten zijn welkom, maar het komt er nooit van'
Volgens de gemeente en de christelijke lobbygroepen die haar steunden was dat schromelijk overdreven. Imams, boeddhistische monniken en andere geestelijken mochten ook komen bidden, maar waren niet voor de hand. Het was geen bewuste keuze dat het steeds uitliep op christelijk gebed. Bovendien had het Hof dertig jaar geleden al geoordeeld dat het parlement de grondwet niet schond als ze een 'beroep op goddelijke leiding' deed. Dit zou op hetzelfde neerkomen.

Het Hof vindt die houding dus acceptabel. Politiek gebed mag volgens rechter Anthony Kennedy wel degelijk kleur bekennen, zo lang geestelijken maar niet proberen om mensen te bekeren of kwaad spreken over andersgelovigen.

Dorpsraden begeven zich volgens hem wel op op glad ijs als ze willen bepalen welke gebeden wel en niet zijn toegestaan. 'Als gebed niet sektarisch mag zijn, moeten wetgevers en rechters gaan optreden als toezichthouders en censors', meent Kennedy. 'Ze gaan zich dan juist meer bemoeien met religie. Nu hebben dorpen en steden vooraf noch achteraf invloed op de gebeden.'

Hof moet zich ook uitspreken over religie op de werkvloer
Later dit jaar doet het Hof uitspraak over een andere religieuze kwestie: de vraag of bedrijven ook godsdienstvrijheid hebben. Die zaak is aangespannen door Hobby Lobby, een winkelketen met een conservatief-christelijke eigenaar.

Hij vindt dat Washington hem niet kan verplichten om de zorgpolissen van zijn medewerkers te betalen. Hij zou dan namelijk declaraties van anticonceptie moeten voorschieten, en dat druist in tegen zijn geloofsovertuigingen. 'Obamacare' zou zo inbreuk maken op zijn gewetensvrijheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden