Hoeveel voornemens kan Obama nog waarmaken?

President Obama tijdens de State of the Union. Beeld epa
President Obama tijdens de State of the Union.Beeld epa

Hoewel hij drie maanden geleden nog flink van de Republikeinen verloor, toonde Obama zich strijdbaar tijdens de State of the Union. Zelfverzekerd somde de Amerikaanse president een lijst op met typisch democratische plannen: belastingverhoging voor de superrijken, betaalde ziektedagen en betaalbare gezondheidszorg en kinderopvang. Maar hoeveel voornemens kan Obama nog waarmaken?

De Republikeinen behaalden in november een meerderheid in de Senaat, waardoor Obama twee lastige jaren tegemoet gaat. De Democraten moeten verder met een Congres waarin hun tegenstanders de lakens uitdelen.

Die tegenstanders kondigden na de State of the Union dan ook aan dat ze niet van plan zijn zich de kaas van het brood te laten eten. De Republikeinen komen met eigen wetgeving om meer banen te creëren. Senator Joni Ernst beloofde de Amerikanen om zich de komende jaren te richten op hun wensen en benadrukte nogmaals de klinkende overwinning in november. En passant noemde ze Obamacare 'mislukt beleid' en hekelde ze de terughoudende aanpak van Washington, die volgens Ernst heeft geleid tot meer 'politieke gespreksstof' dan 'serieuze oplossingen'.

Omstreden pijpleiding
In een zoetgevooisd betoog riep Ernst Obama op om steun te geven aan de aanleg van een omstreden oliepijpleiding tussen Canada en de Verenigde Staten, de Keystone XL. De president leek eerder zijn veto uit te willen spreken over de aanleg, maar volgens de Republikeinen levert het project duizenden banen op. "We hebben samengewerkt met Democraten om deze wet door het Huis van Afgevaardigden te krijgen. We doen nu hetzelfde in de Senaat", zei Ernst. "Obama moet binnenkort een belangrijke beslissing nemen: tekent hij de wet, of blokkeert hij goede Amerikaanse banen?"


Via Twitter leverden ook andere prominente Republikeinen kritiek op de toespraak van Obama. Zo vond Steve King de keuze voor een 'illegale gast' op de publieke tribune van Obama ongepast. Hij doelde op de in Mexico geboren Ana Zamora (21), die in 2012 een verblijfsvergunning kreeg dankzij een speciale maatregel van Obama waar veel Republikeinen tegen waren.

Senator Rand Paul hekelde de belastinghervormingen en noemde congreslid Darrell Issa de toespraak van de president 'teleurstellend, voorspelbaar en weinig inspirerend'. Senator John McCain, die in 2008 een gooi deed naar het Amerikaanse presidentschap, noemde het leiderschap van Obama 'gevaarlijk afwezig'.

De president leek zich weinig van zijn opponenten aan te trekken en nam zijn toespraak juist te baat om zijn eigen overwinningen nog eens te onderstrepen. Dat deed hij met een goedgeplaatste grap die hem een luid applaus en dito lachsalvo opleverde. "Ik hoef geen campagne meer te voeren", zei de president. "Dat weet ik, want ik heb ze allebei gewonnen."

Spierballentaal
Obama toonde zich zelfverzekerd en - volgens de New York Times - bij vlagen zelfs verwaand, maar het is de vraag wat hij van zijn beloftes waar kan maken. De Amerikaanse media zijn verdeeld over het nut van de State of the Union, die meestal vol optimisme en spierballentaal zit. Zo stelt David Uberti in de Columbia Journalism Review voor om het 'antieke pronkstuk' af te schaffen, omdat uit onderzoek blijkt dat de grote woorden van presidenten vaak niet uitmonden in politiek beleid.

Volgens The Daily Beast is het slagingspercentage van Obama een schamele 30 procent. "Met zijn een-na-laatste State of the Union doet Obama een schietgebedje op de goede afloop", schrijft Tim Mak. "Helaas zal er niemand zijn om het te ontvangen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden