Hoeksteen voor grote boksers

Hij was de man achter een reeks bokskampioenen. Zijn beroemdste pupil was en blijft Cassius Clay alias Muhammad Ali.

Hij was de stille, slimme en soms bedrieglijke kracht achter enkele van de grootste boksers aller tijden. Zijn naam werd in bokskringen bijna even legendarisch als die van zijn pupil Cassius Clay, alias Muhammad Ali.

Altijd stond hij klaar met een spons en opjuttende woorden als zijn boksers naar adem hapten op hun krukje in de hoek van de ring. Als hoekman was hij ongeëvenaard, vonden zijn boksers. "Als Angelo niet in mijn hoek had gestaan, dan zou ik niet geworden zijn wie ik nu ben", zei Muhammad Ali in 1981. "Ik zou misschien de top hebben bereikt, maar niet zo snel. Als hoekman is Angelo de beste ter wereld."

In de explosieve en emotioneel geladen wereld van het professionele boksen was Angelo Dundee altijd kalm en analytisch ingesteld. Als hij wist wat er moest gebeuren, dan wist hij zijn bokser daarvan met een paar woorden te doordringen. Hij omschreef zijn kunde als 'een mengeling van eigenschappen van een dokter, een ingenieur, een psycholoog, soms ook van een acteur en natuurlijk kennis van je eigen vak. Er zitten meer kanten aan het trainerschap dan aan Rubiks kubus'.

Angelo Dundee hoorde voor het eerst van Muhammad Ali in 1957 toen die nog Cassius Clay heette en als 15-jarige al barstte van de ambitie. De jonge bokser belde hem op en zei dat hij Olympisch kampioen zou worden en dat hij Dundee wilde ontmoeten. "Ik dacht dat ik een of andere gek aan de lijn had", zei Dundee later.

Drie jaar later won Cassius Clay goud op de Olympische Spelen in Rome en Angelo Dundee werd zijn trainer. Dat was het begin van een bijzondere band die altijd in stand zou blijven. Dundee begeleidde de bokser naar al zijn grote overwinningen. Ook vijftien andere wereldkampioenen hadden Dundee in hun hoek staan.

Angelo werd als Angelo Mirena in Philadelphia geboren als vijfde zoon van een Italiaanse schaapherder die rondom de eeuwwisseling naar Amerika was geëmigreerd. Na de middelbare school vond hij in 1938 werk bij een fabriek van marinevliegtuigen. Tijdens de oorlogsjaren diende Angelo in administratieve functies in Engeland en Frankrijk. In 1946 keerde hij terug naar de fabriek.

Hij had toen al de smaak van het boksen te pakken. Twee oudere broers waren hem voorgegaan. Zij hadden de achternaam Dundee aangenomen als eerbetoon aan een bokser van Italiaanse herkomst die onder die naam had gevochten. Maar er zijn ook mensen die zeiden dat ze met die schuilnaam hun vader om de tuin probeerden te leiden die niet mocht weten dat ze boksten.

De ruige buurt waar hij was opgegroeid werd destijds beschouwd als het bokscentrum van Amerika. "Philadelphia is geen stad, het is een jungle", zei Angelo Dundee. "Ze hebben er geen sportscholen maar dierentuinen. Ze doen er niet aan oefensessies, ze voeren oorlog."

Als manusje-van-alles volgde Angelo een van zijn broers die boksmanager was naar New York en later naar het zuidelijke Florida. Hij keek bij trainers de kunst af en kreeg al gauw zelf boksers onder zijn hoede. In Florida waren dat heetgebakerde Cubanen, van wie hij er twee wereldkampioen weltergewicht en middengewicht wist te maken in de jaren vijftig.

En toen kwam Cassius Clay, de 'gek'. Dundee begreep al gauw dat hij deze jongen anders moest aanpakken. "Hij haatte aanwijzingen, dus ik gaf hem miswijzingen", zei Dundee. Op een indirecte manier liet hij de bokser zijn eigen stijl ontdekken. "Hij leek wel een straalmotor. Je hoefde hem maar aan te raken en hij spoot er vandoor."

Hij bemoeide zich nooit met het privéleven van Cassius Clay. Toen die later moslim werd, zijn naam veranderde in Muhammad Ali, zijn zaken liet behartigen door de 'Nation of Islam' en in 1967 militaire dienst in Vietnam weigerde waardoor hij zijn kampioenstitel verloor, zei Dundee daar niets over. Uiteindelijk omringde Muhammad Ali zich alleen met militante zwarten, maar Dundee bleef bij hem als enige buitenstaander. Hij wist wanneer zijn mening nodig was. "Als de bel klinkt aan het eind van de ronde, dan neemt de trainer het over."

Dundee was niet altijd zachtzinnig, zoals een andere pupil, Willie Pastrano, heeft gevoeld. Toen Pastrano in 1964 zijn licht-zwaargewicht kampioenstitel dreigde te verliezen greep Dundee zijn gezicht vast en gaf hem een harde klap op zijn achterste. Pastrano wilde terugslaan, maar Dundee wees op de tegenstander in de ring: "Hem moet je slaan, niet mij, klootzak." Pastrano sloeg in de volgende ronde zijn tegenstander knock-out.

Trucjes had Dundee ook. Toen Muhammad Ali (toen nog Cassius Clay) in 1964 vocht tegen de populaire Engelsman Henry Cooper wist Dundee kostbare seconden rust te winnen tijdens de strijd. "Ze beschuldigden mij dat ik een scheur in een handschoen had gemaakt", zei Dundee later. "Je gelooft toch niet dat ik zoiets zou doen? Er zat al een scheur in. Die heb ik alleen een beetje groter gemaakt. Toen moesten ze overal zoeken om andere handschoenen te vinden en zo kreeg ik extra tijd voor mijn jongen."

Hij won de wedstrijd en daagde vervolgens wereldkampioen Sonny Liston uit, met succes. Daarmee was Cassius Clay een wereldster geworden en begon hij kort daarna aan zijn leven als Muhammad Ali. De verslagen wereldkampioen wilde revanche. Maar die strijd duurde slechts een minuut. Toen klapte Liston tegen de grond. Niemand had de beslissende slag gezien. "Ali sloeg hem zo snel dat de camera's het niet konden opnemen", zei Dundee. "Dat zijn de klappen die je neerhalen, de klappen die je niet ziet."

Dundee is er ook van beschuldigd dat hij met een scheermesje de touwen om de ring strakker had getrokken. Zo zou Ali even comfortabel in de touwen hebben kunnen hangen om weer op kracht te komen. Dat heeft Dundee altijd ontkend.

Terwijl Ali met zijn grootspraak ('I am the king, I am the greatest') zijn tegenstander probeerde te intimideren, bleef Dundee op de achtergrond om de kracht van de tegenstander nuchter te analyseren.

Maar Ali wist niet van ophouden. Toen hij in 1980, na zijn afscheid als bokser, toch terugkeerde in de ring kreeg Dundee veel kritiek. Hij had Ali tegen zichzelf moeten beschermen. Pas na tien ronden haalde Dundee hem uit die laatste strijd, tegen de felle aandrang van Ali's entourage om door te gaan.

"Ik stond bij hem in het begin, ik ben bij hem gebleven in alle omstandigheden en toestanden en ik zal bij hem blijven tot aan het einde", zei Dundee.

Op 17 januari zocht Angelo Dundee zijn vroegere pupil weer op om diens 70ste verjaardag te vieren. Er is weinig over van de legendarische bokser die door al die klappen zwaar beschadigd is geraakt. Maar Angelo Dundee bleef hem trouw bezoeken. Na zestig jaar in de bokswereld sloeg een hartaanval hem knock-out.

Angelo Mirena werd geboren in Philadelphia, Verenigde Staten, op 30 augustus 1921. Hij liet zijn naam ook officieel veranderen en stierf als Angelo Dundee in Tampa, Florida, op 1 februari 2012.

Angelo Dundee 1921 - 2012

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden