Column

Hoedt U voor valsche groene profeeten!

Beeld Thinkstock

Bent u al bekeerd? De catechismus van het groene geloof - hoeveel aanhangers zouden de tekst al uit het hoofd kennen, de heilige pagina uit Trouw ingelijst boven de deuropening?

Ook ik moet zeggen, het klinkt verleidelijk, zo'n religie gericht op de Aarde. Zonder hiernamaals. Zonder opperhoofden als de paus. Hoewel, er is wél een duurzame honderd. Al staat er in de catechismus natuurlijk dat we ooit zullen lachen om die honderd, want in het groene nirvana komt ook een einde aan dat soort ouderwetse hiërarchische lijstjes.

Klinkt nog steeds verleidelijk.

Toch blijf ik op de drempel staan. Twijfel knaagt aan mijn geweten. En twijfel, daar houden profeten niet van. Elke zichzelf respecterende profeet giet zijn voorschriften in beton. Dogma's. Met de achterliggende waarden kan ik een eind meegaan, vooral omdat ik de enorme diversiteit die leven heet zo adembenemend mooi vind. Van natuurdocumentaires kan ik geen genoeg krijgen. Maar van dogma's krijg ik jeuk.

Zoals de laatdunkendheid tegenover klimaatsceptici

Terwijl scepsis juist het fundament is van de wetenschap, zeker in de oorspronkelijke betekenis van goed onderzoeken, een zaak van alle kanten bekijken. De eerste Sceptici, oud-Griekse filosofen als Sextus Empiricus, waarschuwden voor overhaaste oordelen. Alle hypothesen zijn voorlopig, ik hoef hier hopelijk niet het hele riedeltje te herhalen van Popper, die dat uitgangspunt in de moderne tijd met het begrip falsifieerbaarheid versterkte.

Die fundamentele twijfel wil overigens niet zeggen dat je in het dagelijks leven niet kán handelen. Waar rook is, mag je gerust aannemen dat er ook vuur is, aldus Sextus. Waarschijnlijkheden, dat is waar we mee leven.

Dus als je vaststelt dat dat de mens waarschijnlijk een rol speelt in de opwarming van de aarde, door koolstofdioxide in de atmosfeer te pompen, is het niet zo gek om daar iets aan te doen. Zelfs als je dat verband nooit honderd procent hard kunt maken (idealiter zou elders in het heelal een identieke planeet bestaan, alleen zonder mensen, als controle-aarde). En intussen open blijven staan voor andere hypothesen, om het roer om te kunnen gooien.

En áls je dan besluit om de grote duivel Seeootwee aan te pakken, met heffingen of plafonds, vergt de eerlijkheid om in kaart te brengen wat de consequenties daarvan zijn. Grote kans dat het de economische groei tempert. Ik vermoed dat een milieugoeroe als Klaas van Egmond dat prima zou vinden. Quote. Het groene denken is 'de ideologie die alle andere ideologieën overbodig maakt'. Hij verbindt de ecologische crisis met de financiële én de sociale crisis.

Ai. Zo zijn we een paar stappen verwijderd van het totalitaire ravijn. Terwijl de combinatie van technologie en vrije markt tot nu toe hét wapen is geweest tegen armoede en honger - men leze het eloquente betoog van Jaffe Vink. Niet een profeet maar een Amerikaanse landbouwexpert blijkt de grootste mensenredder uit de geschiedenis.

Dat wil niet zeggen dat er niets aan te merken zou zijn op het kapitalisme, of op de chemische industrie. Maar mag het misschien ietsje minder stellig?

Nee, deze beker laat ik aan mij voorbijgaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden