Hoed u voor de speculyses

Campagnetijd, een uitgelezen kans het gebruik van de speculyse te intensiveren. De komende weken hoort en leest u op radio en tv en in de kranten, waarom een bepaalde ontwikkeling een geschenk uit de hemel is voor de ene partij en een ramp voor de andere. De speculyse: speculatie verpakt als analyse. Ze zijn er goed in daar op die vierkante kilometer in Den Haag. Nergens wordt de kloof tussen kiezer en Den Haag scherper getoond dan in de speculyse.

De speculyse is het gezelschapsspel voor journalistiek en politiek. Het is een uiterst serieus tijdverdrijf, waar niet alleen de tijd aan de borreltafel mee gedood wordt. Het is een niet te onderschatten fenomeen in de politiek rustige tijden en wordt dominant in de perioden dat het onrustig is in de politiek; tijdens politieke crises en crisisjes en in campagnetijd.

Van der Steur wankelde en wankelde en kreeg door het boek van Nieuwsuur-redacteur Bas Haan het definitieve zetje. En dat in de eerste fase van een campagne voor de Kamerverkiezingen. Beter voer voor een speculyse kun je niet hebben. Dat moet wel schadelijk zijn voor de VVD, dat gaat kiezers kosten en het imago van Mark Rutte was al niet zo betrouwbaar, sterker, hij heeft de grootste moeite om al zijn gedraai na de vorige verkiezingen te verhullen. Komt die Van der Steur de VVD-campagne versjteren!

In de speculyse zit heus enige logica. Om bij het voorbeeld te blijven: Van der Steur moet haast wel een probleem (geweest) zijn voor zijn partij. Veiligheid is een VVD-thema en de man werd geacht daarvoor verantwoordelijkheid te dragen. Als er eentje zich als vrolijke en wat ballerige VVD'er afficheerde, was het Van der Steur wel en Rutte heeft de laatste jaren een lawine aan verwijten gekregen dat zijn betrouwbaarheid, om het aardig te zeggen, nogal te wensen overlaat.

Een giftige mix en dus heel erg schadelijk voor de verkiezingsperspectieven van de liberalen. Een rationele redenering. Maar, om met Marcuse te spreken, je hebt wel meer gehalveerde rationaliteit. In dit geval rationaliteit gebaseerd op aannames waarvoor hoegenaamd geen redelijk bewijs is. De bewering staat of valt immers met de aanname dat de kiezer gevoelig is voor deze kwestie en dit soort incidenten.

In Den Haag wordt die vraag niet of nauwelijks gesteld. Het zou het gezelschapsspel bederven. Er is immers geen sluitend bewijs te vinden om de stelling te bestrijden, noch om hem te bewijzen. Dus vraag je je dat niet af. Tot opiniepeilingen geen enkele aanwijzing vinden dat er onder de kiezers iets van een beweging valt te bespeuren naar aanleiding van de kwestie-Van der Steur. Dan meld je dat als ware het belangrijk nieuws en maak je je op voor de volgende speculyse.

Zou het misschien een aanwijzing zijn dat de kiezer heel andere prioriteiten heeft dan de bemoeienis van een Kamerlid met een brief van een minister? Daar hoor je in Den Haag dan weer niemand over. De speculyse is inmiddels oneindig veel belangrijker in een verkiezingscampagne dan het inhoudelijke debat over het in een nieuwe kabinetsperiode te voeren beleid. U wordt ermee doodgegooid de komende weken en wees ervan overtuigd dat aan het Binnenhof op enig moment uitsluitend en alleen nog speculerend zal worden geanalyseerd.

Nu Trump zo aan de pessimistische verwachtingen voldoet en van de ene op de andere dag de grenzen sluit voor moslims uit enkele landen, moet dat de verkiezingscampagne van Wilders wel vleugels geven. O ja? En wat is dan het effect van rechterlijke uitspraken die aantonen dat Trump niet alles zo maar klaarspeelt?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden