Hoe zwart moet Obama worden?

Eerst was Democratisch presidentskandidaat Barack Obama ’niet zwart genoeg’ voor zwarte kiezers. Maakt een grote zege in South Carolina hem nu ’te zwart’ voor de blanke kiezers?

Vorige maand werd Andrew Young tijdens een forum in Atlanta gevraagd of hij wou dat Barack Obama president werd. Ja, zei de oud-rechterhand van de zwarte burgerrechtenkampioen Martin Luther King en voormalig VN-ambassadeur van Amerika. „In 2016.”

Obama is volgens Young nog niet politiek volwassen. „Hij heeft nog niet de steun en het netwerk om president te worden.” Obama zou daarom in 2008 afkoersen op „een kruisiging”. Young prefereert Hillary Clinton. Die is gehard, intelligent en gehuwd met Bill Clinton. Die is ’net zo zwart als Obama’. „Hij is waarschijnlijk met meer zwarte vrouwen uitgeweest dan Barack”, grapte de 75-jarige oud-ambassadeur.

Young is zeker niet de enige burgerrechtenstrijder die Clinton steunt. Het zwarte establishment bewaart hele goede herinneringen aan Bill Clintons Witte Huistijd. Toni Morrison, die in 1993 als eerste zwarte vrouw de Nobelprijs voor Literatuur won, gaf hem de eretitel ’eerste zwarte president’.

Al in een vroeg stadium besloten zwarte prominenten dat ze beter af zijn met een nieuwe symbolische zwarte Clinton dan met Obama. Die lijkt zijn neus op te halen voor hen, hun oude burgerrechtenstrijd en hun politieke netwerk. Hij zet zichzelf niet neer als ’zwarte’ kandidaat.

Obama zei eerder als kind van een vader uit Kenia en een blanke vrouw uit Kansas juist de raciale breuklijnen te overstijgen. Hij sprak zelden expliciet over ras, om blanke kiezers niet af te schrikken. Obama is „niet zwart genoeg”, schamperde Jesse Jackson, een oud-vertrouweling van King. „Hij handelt als een blanke.”

De doorsnee zwarte kiezer leek het daar mee eens. Maandenlang koos de meerderheid volgens de peilingen voor Clinton. Maar in South Carolina, waar vandaag de Democratische voorverkiezing plaatsvindt, lijkt die situatie grondig veranderd. Een peiling eergisteren gaf Obama 59 procent van de zwarte stemmen, Clinton maar 25.

Obama’s zege in de het ’blanke’ Iowa, begin deze maand, schudde zwarte kiezers wakker. Ze hoefden geen genoegen meer te nemen met een symbolische ’zwarte’ kandidaat. Obama werd plots wel een van hen. Veel zwarten voelden zich diep gekwetst toen het Clintonkamp agressief tegen Obama in de aanval ging.

Obama speelde afgelopen week in South Carolina wél in op rassentrots. „Als sommige mensen zeggen dat African-Americans iets níet bereiken, dan ben ik zo iemand die het juist probeert”, stelde hij onder gejuich, tijdens een overwegend zwarte bijeenkomst. Obama heeft weinig keus. Hij moet na nederlagen in New Hamsphire en Nevada vandaag beslist winnen in South Carolina. Dat betekent dat hij vooral zwarte kiezers moet bekoren, omdat die daar vijftig procent van de Democraten uitmaken.

Die aanpak heeft risico’s. In diezelfde peiling krijgt Obama nog maar tien procent van de blanke stemmen. Als Obama vandaag obertuigend wint dankzij zijn beroep op zwarte kiezers, kan hij ’te zwart’ geworden zijn voor blanke kiezers, oppert The Washington Post.

Hillary Clinton dekt zich intussen in voor een nederlaag. Ze liet de campagne in South Carolina dagenlang over aan haar man. Die suggereerde dat zij vanwege alle gepraat over ras geen kans maakt, maar verweet de media en het Obamakamp steeds over ras te beginnen. Als Clinton het verlies beperkt houdt of wint, zal haar kamp dat als een grote overwinning verkopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden