Hoe zit het nu precies met de Citotoets vanaf volgend jaar?

Waarom een verplichte eindtoets voor alle achtstegroepers?
Het kabinet wil de leerprestaties van alle kinderen aan het eind van groep 8 kunnen meten. Zo zijn er objectieve gegevens over wat een leerling kent en kan. Het leidt volgens staatssecretaris Dekker (onderwijs) tot een 'ambitieuze en opbrengstgerichte leercultuur'. Dekker wilde in eerste instantie dat alle leerlingen dezelfde toets zouden maken, zodat er onderling vergeleken kon worden, maar daarvoor kreeg hij geen steun van het CDA en die partij is nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer.

Wat gaat de toets inhouden?
Veel leerlingen zullen net als nu de Cito-eindtoets maken. Nu doet 85 procent van de basisscholen mee aan de Citotoets, 10 procent laat leerlingen een andersoortige toets maken en 5 procent doet niet mee. Straks moeten ze allemaal hun leerlingen toetsen, maar ze mogen zelf kiezen welke toets wordt gebruikt.

Waarom wordt de nieuwe toets pas eind april of begin mei afgenomen?
Volgens de wet moeten scholen voor voortgezet onderwijs vooral naar het advies van de basisschool kijken bij het toelaten van leerlingen. In de praktijk laten veel middelbare scholen die toelating nu afhangen van de uitslag van de Citotoets. Op veel scholen mogen leerlingen alleen naar de havo of het gymnasium als ze een bepaalde minumumscore halen. Daar wil staatssecretaris Dekker vanaf. De eindtoets wordt daarom vanaf 2015 verplaatst naar een moment waarop leerlingen al een schooladvies van hun leerkracht hebben gekregen en zijn toegelaten op een middelbare school. Dat haalt ook de druk van de ketel voor ouders, leerlingen en basisscholen.

Daar komt nog bij dat veel basisscholen nog maar weinig echte lessen geven als de Citotoets eenmaal achter de rug is. Dat is zonde van de tijd, zegt Dekker. Als de toets drie maanden wordt opgeschoven, leren de scholieren meer in groep 8.

Wat als een leerling een vmbo-t- advies krijgt, maar de Citoscore hoger uitvalt. Mag hij dan naar de havo?
Niet automatisch. In dat geval moet de basisschool het advies heroverwegen: kan de leerling inderdaad naar de havo of blijft ze bij haar advies? Die beslissing telt uiteindelijk. Zijn de ouders het daarmee oneens, dan kunnen ze in beroep.

Kunnen middelbare scholen leerlingen straks nog weigeren bij een te lage Citoscore? Of mogen ze zelf een selectietoets houden?
Nee dat mag niet, zegt het ministerie van onderwijs. Sommige scholen lieten al weten dat zij een eigen selectietoets willen houden of leerlingen pas definitief willen inschrijven nadat de Citoscore bekend is, maar daar wil staatssecretaris Dekker een stokje voor steken. Hij gaat daarvoor het 'instellingsbesluit voortgezet onderwijs' wijzigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden