Hoe zelfs Cicero ten val kwam

Harris schrijft formidabele historische thrillers. Zoals ’Lustrum’, over het einde van de Romeinse republiek.

Het vorige boek van Robert Harris, ’Geest’, veroorzaakte in Engeland een piepklein relletje. Het verhaal over een charismatische Britse premier die verwordt tot een ijdele windbuil en tot speelbal van opportunisten werd gezien als Tony Blair-pesterij. Harris, tijdens de opkomst van Blair nog journalist, behoorde tot de nauwe kring rondom de jonge premier. Nadat hij zich kritisch had uitgelaten over de Britse deelname aan de inval in Irak raakte hij uit de gratie. Britse lezers, ook de highbrow, moeten van deze kostelijke sleutelroman hebben gesmuld.

Toch waren Harris’ lezers iets anders gewend: hoogstaande thrillers die spelen in een ver verleden, zoals het veelgeprezen ’Imperium’ (2006). Dat was geen ordinaire achterklaproman over de hedendaagse politici, maar – lekker veilig – eentje over de politieke sterren van lang geleden, in het Romeinse rijk.

’Lustrum’ is de op zichzelf staande opvolger en heeft dezelfde hoofdpersonen. Het speelt in Rome, 63 v. Chr. De advocaat Marcus Tullius Cicero is consul voor een jaar, een machtig ambt waar hij zich lang op heeft voorbereid.

Het wereldrijk Rome is omvangrijker dan ooit, door de Afrikaanse successen van de legeraanvoerder Pompeius. Maar van binnenuit wordt de republiek uitgehold. Cicero heeft de handen vol aan zijn tegenstander, de populist Catilina. In diens kamp bevindt zich Julius Caesar, een ambitieuze politicus in opkomst, geslepen, en meedogenloos machtsbelust. Cicero verzucht: „We hebben zoveel – onze kunst en onze kennis, wetten, rijkdom, slaven, de schoonheid van Italië, de heerschappij over de hele aarde. Waarom zet een onuitroeibare drang van de menselijke geest ons er dan altijd weer toe aan ons eigen nest te bevuilen?”

Raspoliticus Cicero weet met een manipulatie hier en een steekpenning daar net op tijd een coup te verhinderen. Maar als hij na een jaar zijn ambt neerlegt, komt al snel het ’driekoppig monster’ aan de macht en kunnen zelfs Cicero’s woorden, zijn sterkste wapen, de dictatuur niet tegenhouden. Vijf jaar nadat hij de machtigste man van Rome was, verlaat hij de stad, vernederd en haveloos.

Tiro, een slaaf die Cicero als secretaris dient en hem overal volgt, doet verslag van de gebeurtenissen. Het levert adembenemende beschrijvingen op van het machtsspel. Alleen al de redevoeringen van de consul, vol bijtende humor, passie en overtuigingskracht. Er zijn veel parallellen met de hedendaagse wereldpolitiek. Maar de ouden waren welbespraakter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden