Hoe vroeg wil je weten dat je alzheimer zult krijgen?

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

De alzheimer-test komt eraan. Dat is goed nieuws, ook al is het nog verre toekomstmuziek. Alzheimerdementie is, net als andere vormen van dementie, een ziekte die de herfst van het leven flink kan bederven. Voor naasten van alzheimerpatiënten is het hartverscheurend om hun partner of ouders zo te zien aftakelen. Op heldere momenten is ook voor de patiënt zelf het besef weg te zinken in vergetelheid een zware last.

Bemoedigend dus dat overal ter wereld in laboratoria hard wordt gewerkt om de oorzaken van deze ziekte op te sporen. Onlangs berichtte deze krant al over Zwitserse hersenonderzoekers die een eiwit hadden ontdekt dat een cruciale rol speelt in het vergeetproces. Een Texaans-Italiaans onderzoeksteam heeft nu vroege indicatoren in het bloed ontdekt die wijzen op alzheimer. Daarmee zou de ziekte wel tot twintig jaar voor de eerste ziektesymptomen voorspeld kunnen worden.

Maar daarmee ligt er nog geen medicijn. Het is een wat merkwaardige paradox in het alzheimeronderzoek: voor een tijdige behandeling is vroege signalering van de ziekte noodzakelijk. Is de patiënt eenmaal overduidelijk dementerend, dan werken (nu nog experimentele) medicijnen niet meer. Maar wie zou zo vroeg al willen weten dát hij de ziekte gaat krijgen, zonder dat nu al een goede behandeling voor handen is? Dit is een dilemma dat in de moderne geneeskunde steeds vaker de kop opsteekt, nu ook met genetische testen iemands ziektegeschiedenis steeds nauwkeuriger valt te voorspellen. Willen we weten dat zo'n ziekte ons wacht? En wat als de test ernaast zit? Zo'n diagnose kan immers levens veranderen en ook verpesten, zie de foute alzheimerdiagnoses van neuroloog Jansen Steur. Een mens lijdt nog het meest...

Bij dit soort vroegdiagnoses moet de lat voor nauwkeurigheidseisen daarom enorm hoog zijn. De voorspellende waarde van de pas ontdekte biomarkers is nu nog maar 90 procent zekerheid, dat klinkt als veel, maar is nog te weinig. In het ideale geval gaat het ontwikkelen van testen gelijk op met het ontwikkelen van medicijnen. Zolang die nog niet beschikbaar zijn, zouden deelnemers aan dit soort onderzoeken ook blind moeten kunnen meedoen, dus zonder de persoonlijke wetenschap dat zij de ziekte zullen krijgen.

Voorlopig komen de beste adviezen om alzheimer te vertragen neer op gevarieerde, uitgebalanceerde voeding en meer bewegen. Dat is nog voor niemand een slecht advies gebleken, ook zonder voorkennis over de toekomst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden