Hoe voorkom ik dat mijn zoons dezelfde taal uitslaan als hun YouTube-helden?

"Mijn jongens kijken regelmatig op YouTube naar vloggers. Ze hebben een aantal favorieten die nogal onbehoorlijke taal bezigen", mailt een moeder. "De filmpjes zijn doorspekt met grove woorden en als de vloggers een videogame spelen vloeken ze er lustig op los om hun frustratie kracht bij te zetten."

De filmpjes zijn relatief onschuldig, vindt moeder. En verschrikkelijk populair onder leeftijdgenoten. Ze wil ze dan ook niet helemaal verbieden. "Maar die taal wil ik niet terughoren."

Vloggers zelf zeggen dat hun filmpjes populair zijn vanwege de 'rauwe emotie'. Don Gamemeneer vertelde aan Trouw al eens dat het hem oplucht om soms te vloeken. Het geheim van de goede YouTuber, zegt hij, zijn juist de 'eerlijke' filmpjes en 'oprechte' emoties.

Ouders snappen misschien niet wat er boeiend is aan die videoblogs, en al helemaal niet aan het meekijken hoe iemand anders een game speelt. Maar Peter Nikken kan zich er wel iets bij voorstellen. "Die vloggers spreken emoties uit die de kinderen zelf ook beleven, bijvoorbeeld achter Minecraft. De spanning van zo'n spel, het net wel of net niet winnen. Dat snap je pas als je zelf ook achter zo'n scherm zit."

Nikken is bijzonder hoogleraar mediaopvoeding aan de Erasmus Universiteit. Het is goed als ouders hun kinderen proberen te begrijpen, zegt hij. "Vloggers zijn de nieuwe idolen. Klaagden ouders vroeger over verdorven popmuziek, nu zijn er nieuwe media en games. Ze horen bij het opgroeien en bij het afzetten tegen volwassenen. Hoe grover de taal, hoe heftiger de reacties."

Verbieden lijkt hem hoe dan ook niet de beste strategie: "Ik zou er niet te veel nadruk op leggen." Ook omdat ouders niet kunnen controleren wat zoons bij vriendjes doen. Thuis kan moeder ze wel laten youtuben in de huiskamer, waar ze zelf rondloopt, zegt hij. Of skip de skype-verbinding bij het online gamen. Nikken: "Bij de geschreven chat bouw je een extra reflectiemoment in."

Bovendien zijn die gesprekken terug te lezen. Toch prefereert hij het gezondverstandgesprek. "Kinderen hebben hun ouders nodig om een eigen smaak te ontwikkelen, ze moeten commentaar ervaren. Leer hun rekening houden met anderen, leg uit hoe dat gevloek overkomt."

Dat laatste probeert Sjors van der Kraan ook. Met de discussielessen 'Klassetaal' reist hij middelbare scholen en mbo's af. Een collega van de Bond tegen het Vloeken doet hetzelfde op basisscholen. "Als ze jong zijn, kun je nog gewoon zeggen dat je het niet wilt. Dat wordt lastiger in het voortgezet onderwijs. Heel moralistisch vertellen wat goed en fout is, werkt niet." Kinderen voelen volgens hem goed aan wat een kracht er in woorden zit. "Het bekt lekker en iedereen doet het, zeggen ze tegen mij."

Van der Kraan benoemt de grove taal heel letterlijk. Schelden op uiterlijkheden, geloof, ziektes, seksuele toespelingen: alle variaties komen langs. Hij legt uit dat elke groep en elke cultuur zo zijn eigen gevoeligheden heeft, met voorbeelden uit de praktijk.

"Kut vinden de meeste kinderen niet zo erg, maar zeg je het ook als er een lerares in de buurt is?" Op een school liep een jongen met 'verrekte mongol' op zijn shirt. Grappig dacht hij, maar anderen vonden het niet kunnen. Wat als je zelf zo'n broertje hebt?" Maak er eens verrekte Joden van, stelt Van der Kraan dan voor. "Racisme kan echt niet, snappen ze. Maar een hele groep met down wegzetten wel?"

Als je je kwetsbaar opstelt, zijn kinderen ook open, zegt hij. "Aangrijpend wat ze soms al op die leeftijd moeten meemaken. Het rare is dat de meeste kinderen moeite hebben met 'kanker', omdat ze allemaal iemand kennen die eraan is doodgegaan. Toch is het ook het woord waar het meest mee wordt gescholden."

Als ouders zelf vloeken en hun kroost nooit aanspreken, gaat het bij kinderen in het systeem zitten, denkt Van der Kraan.

Maar het kan er ook weer uit. Gewoon een betere uitdrukking kiezen als stopwoord en vaak herhalen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden