HOE | verhoudt hulp zich tot neutraliteit?

Hulporganisaties schreeuwen het dagelijks van de daken: Soedan heeft hulp nodig. Honderdduizenden ontheemden in de provincie Darfur wachten in een snikhete savanne hun dood af. Verschillende organisaties in Nederland schieten te hulp. Maar de vraag rijst of je eigenlijk wel hulp kunt bieden in een land waarvan de regering verantwoordelijk is voor al het leed.

Stijn Jaspers

,,De Novib neemt geen politiek standpunt in'', vertelt woordvoerder Toos Bierhoff. ,,Wat wij wel doen is het steunen van sociaal-maatschappelijke organisaties. In Afghanistan hebben wij bijvoorbeeld onderwijsprojecten gesteund voor vrouwen tijdens het Taliban-bewind. De Taliban mochten hier niets van weten. Indirect kies je dan toch partij. In Soedan werken wij op dezelfde manier'', legt Bierhoff uit. De Novib hoopt zo politieke processen te ondersteunen, die voor verandering in een land zorgen.

Artsen zonder Grenzen (AzG) staat op het standpunt dat je nooit hulp kunt bieden zonder je uit te spreken over de oorzaken van een humanitaire ramp. ,,Je bent verantwoordelijk doordat je in een land bent'', zegt Austen Davis, directeur van AzG-Nederland. Davis vindt dat zijn organisatie neutraal moet blijven, maar wel moet kunnen praten over de oorzaken en aanstichters.

De gemeente Eindhoven ziet geen problemen met hulp bieden aan Soedan. De Brabantse stad heeft al sinds 1985 een stedenband met Gedaref in Noordoost-Soedan. ,,De samenwerking met de gemeente Gedaref verloopt prima'', vertelt Agnes Ovington, projectleider van de stedenband.

De berichten dat de regering Janjaweed-milities trainde en bewapende voor etnische zuivering in het land is geen reden voor de gemeente om de stedenband onder de loep te nemen. Volgens Ovington werkt Eindhoven niet samen met Khartoem, maar direct met de gemeenteraad van Gedaref. ,,Wij werken niet samen met het regime. Trouwens, is het wel bewezen dat Khartoem echt de Janjaweed steunt? Er is een intern conflict, maar dit belemmert ons werk niet. Daarnaast ligt Darfur ook ver van Gedaref af'', zegt Ovington.

Het Internationale Rode Kruis neemt bewust géén politieke standpunten in. ,,Wij zijn volledig neutraal. Dit is namelijk de enige manier om mensen te kunnen blijven helpen'', legt woordvoerster Anna Kodde. De neutraliteit van het Rode Kruis is opgenomen in zijn grondbeginselen. ,,Het Rode Kruis onderhandelt met alle regeringen om humanitaire hulp te kunnen bieden'', aldus Kodde.

AzG-directeur Davis waarschuwt voor het gevaar van totale neutraliteit: ,,Door geen stelling te nemen, wordt humanitaire hulp snel hol. Het gevaar bestaat dat je dan alleen maar meewerkt aan het bestendigen van een conflict. Door stelling te nemen hoop je oplossingen te bereiken.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden