Hoe verder met de PvdA en de Turkse gemeenschap?

Beeld ANP

Het integratiebeleid van de PvdA is rechtser geworden, en dat kwam deze week tot een uitbarsting, met het vertrek van de Kamerleden Kuzu en Öztürk. Maar is dat ook slecht voor de partij? Een tour door de kolommen van Trouw van dit weekend.

Nee, de ophef is niet per se slecht, schrijft Lex Oomkes vandaag in een analyse. "De partijleiding heeft door dit conflict tot het einde uit te spelen de buitenwacht laten zien dat in het kader van integratie niet (langer) wordt gemarchandeerd met een aantal kernwaarden. Wat aan steun in Turkse kringen verloren wordt, kan zo elders weer tot winst leiden."

Abonnees lezen vandaag de volledige analyse. Niet-abonnees kunnen via Blendle afzonderlijke artikelen lezen, of de volledige zaterdagkrant kopen.

Diederik Samsom kijkt er iets anders tegen aan, in een interview door onze politieke redactie. "De partij heeft geen belang bij vertrekkende Kamerleden."

Maar, zo zegt de partijleider ook: "Er is ook een cruciale lijn in het geding die de sociaal-democratie bewaakt: vrijheid, tolerantie, emancipatie, gelijke rechten, iedereen laten meedoen, tegen uitsluiting en verdeeldheid ... beide Kamerleden kiezen echt voor een andere lijn."

Cliëntelisme
Maar heeft de PvdA die ongemakkelijke verhouding met de Turkse achterban niet zelf in de hand gewerkt? Verslaggever Niels Markus ging op onderzoek uit in Rotterdam, waar oud-burgemeester Bram Peper eerder al waarschuwde voor cliëntelisme in de partij.

"De PvdA huilt krokodillentranen wanneer ze zegt dat de Turkse Kamerleden en hun achterban te dicht op elkaar zitten. Ze heeft het met een doelgroepenaanpak gestimuleerd", zegt Tom Harreman, PvdA-bestuurder in deelgemeente Delfshaven.

Toch schuilt er een gevaar in, als de PvdA zich nu heel rigide op gaat stellen tegen dissidente geluiden in eigen kring, zo vinden de meeste columnisten.

Historicus James Kennedy wijst op de tendens van sociaal-democratische partijen om ten prooi te vallen aan de 'ijzeren wet van de oligarchie', en te veranderen in starre bestuurderspartijen. Onlangs kondigde de PvdA nog aan weer een echte volkspartij te willen worden, door meer te luisteren naar de mensen op straat. "Maar", zo zegt Kennedy, "dan moet je eerst ook leren om te luisteren naar mensen in je eigen fractie."

Staatsdwingelandij
Zelfs Hans Goslinga en Sylvain Ephimenco, die er toch vaak een goede gewoonte van maken om elkaar in de zaterdagse editie van Trouw het kot uit te bekvechten, lijken in deze kwestie zowaar enige gemeenschappelijke bodem te vinden.

"Afwijkende stemmen eruit flikkeren verwacht je eerder bij de PVV", schrijft Ephimenco. "De geur van onmacht en paniek omringt deze drastische maatregel."

Hans Goslinga vraagt zich af of minister Asscher eigenlijk wel bereikt wat hij beoogt, door zowel Turkse organisaties als kamerleden te dwingen allemaal in dezelfde pas te lopen. "Het effect kon wel eens averechts zijn: voorbeeldige immigranten die zich door de vergaande druk vanuit de Nederlandse overheid op hun opvattingen en geloofsovertuigingen van de samenleving afkeren."

Inmiddels is duidelijk dat de twee Kamerleden inderdaad alleen verder gaan. Het redactioneel commentaar van deze zaterdag kijkt naar wat deze kwestie betekent voor de samenleving als geheel, niet alleen voor de PvdA. "De kansen worden vergroot dat Nederland op landelijk niveai voor het eerst een politieke partij krijgt gebaseerd op etniciteit. En daarmee dreigt het integratiedebat de samenleving niet vooruit te brengen, maar juist een stap achteruit."

Ten slotte
Wie inmiddels helemaal murwgebeukt is door politieke en maatschappelijke analyses, verwijzen we ten slotte graag door naar onze taalrubriek van vandaag. Ton den Boon neemt de zin die Kamerlid Öztürk tegen Ahmen Marcouch zei onder de loep: 'Moge Allah je straffen', en signaleert een 'comeback van de conjunctief', vooral in islamitische kring.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden