Hoe twee doodnormale jongens uit Amersfoort wereldwijd mensen afpersten

Beeld REUTERS

Twee Nederlandse broers persten via internet wereldwijd mensen af. Zelf snappen ze ook niet goed hoe ze zo ver konden gaan, vertelden ze de rechter.

Nerveus?, vraagt de voorzitter van de rechtbank de twee broers bij de start van de zitting. Een timide 'ja' klinkt vanuit de beklaagdenbank. De mannen, Dennis (21) en Melvin van den B. (25), zijn volgens rapportages van de reclassering doodnormale jongens uit een hecht Amersfoorts gezin. Twee broers die veel tijd doorbrengen achter de computer.

Het staat in contrast met wat justitie hen verwijt. Achter de computers in hun ouderlijke huis maakten de broers samen virussen, waaronder CoinVault, de ransomware die een aantal jaar geleden wereldfaam verwierf. Als dat virus eenmaal de computer van een slachtoffer heeft besmet, versleutelt het bestanden en foto's. Alleen als slachtoffers een bitcoin - de digitale munt was in die tijd zo'n 220 euro waard - betaalden, kregen ze hun bestanden terug. 

"Waarom één bitcoin?", vraagt de rechter. Melvin: "Om het nog een beetje betaalbaar te houden."

De broers gingen behoorlijk grondig te werk. Slachtoffers kunnen vragen stellen aan een helpdesk. Smeekbedes van mensen van wie tien jaar aan familiefoto's versleuteld zijn of die geen geld hebben om het losgeld te betalen, krijgen als antwoord: betalen, anders kun je naar je bestanden fluiten.

Alle foto's gewist

Sommige mensen hebben nog steeds problemen met bestanden en willen een schadevergoeding van de mannen. Een slachtoffer roert zich op de publieke tribune van de Rotterdamse rechtszaal. Omdat het advies van de politie is bij ransomware niet te betalen, wiste hij zijn documenten. Alle foto's en video's van zijn gezin is hij kwijt. Dat is niet in geld uit te drukken.

Toen hij bezig was met de malware, zag hij geen mensen voor zich, zegt Dennis. Hij heeft spijt en begrijpt niet dat hij zoiets heeft kunnen doen, 'want het is niet hoe ik normaal ben'. Ook zijn broer biedt excuses aan. "We wilden toetsen hoe ver we kunnen komen met onze technische kennis. Het was een uitdaging om anti-virusprogramma's te omzeilen." 

Maar dat weet je toch na één keer, zegt de rechter. Waarom dan toch doorgaan?

Vanwege het geld, denkt het Openbaar Ministerie, dat een jaar cel, waarvan negen maanden voorwaardelijk, plus een taakstraf tegen de broers eiste. Van de 1259 slachtoffers wereldwijd betaalden 93 mensen het losgeld, met destijds een totale waarde van zo'n 20.000 euro. De broers probeerden het virus ook te verkopen op de online zwarte markt.

Een gewaarschuwd man

De straffen voor internetcriminaliteit zijn de afgelopen jaren verhoogd, vooral om jongens als Dennis en Melvin af te schrikken. Ransomware verspreiden, ziet het OM als afpersen. Dat de strafeis een stuk lager uitvalt dan wat er mogelijk is - de maximale straffen gaan tot twaalf jaar cel - komt door het schone strafblad van de mannen. En doordat ze zolang in onzekerheid zaten vanwege drukte bij de rechtbank. Het is drie jaar geleden dat de broers werden gearresteerd en ook even vastzaten.

De advocaten van de mannen vragen vooral begrip voor het feit dat internetcriminaliteit destijds nog niet zo in de aandacht stond. De huidige cybercrimineel kun je zien als een gewaarschuwd man. De broers waren dat niet en verdienen daarom geen gevangenisstraf, aldus de raadsmannen. Over twee weken volgt de uitspraak van de rechtbank.

Lees ook: 

De online-slechteriken hebben een voorsprong

Er is een wapenwedloop gaande tussen de verdedigers van veilig internet en de aanvallers daarvan. De recente virusuitbraken tonen opnieuw dat de verdediging achterloopt. Is dat tij te keren?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden