Hoe stop je het hoge aantal zelfdodingen in Groningen?

Terrassen op de Grote Markt in Groningen. Naast een bruisend imago heeft de stad ook een somber imago: het kampt al jaren met het hoogste aantal zelfdodingen van Nederland. Beeld Patrick Post

Het lijkt tegenstrijdig, want welke Nederlandse stad heeft nou een vrolijker, bruisender imago dan Groningen? En toch kent ze ook een heel sombere kant: de Martinistad kampt al jaren met het hoogste aantal zelfdodingen van Nederland. De campagne die vandaag van start gaat moet daar een einde aan maken.

Een exacte verklaring voor het hoge cijfer is lastig te geven, zegt wethouder Matthias Gijsbertsen (GroenLinks), die de campagne aftrapt. “Wel zijn er indicatoren: factoren die vaak samenhangen met suïcide. Denk bijvoorbeeld aan eenzaamheid, echtscheidingen, verslaving of psychische problemen. En werkloosheid en financiële problemen – die spelen natuurlijk in deze regio: er is hier minder werkgelegenheid, de kansen op de arbeidsmarkt zijn kleiner.”

Groningen heeft twee gezichten, zegt hij, en die twee kanten – de progressieve kennisstad versus de plek met veel sociale problematiek – moeten met elkaar verbonden worden. “Zodat iedereen die nu niet kan profiteren van al het moois dat de stad te bieden heeft, dat later wél gaat doen”, zegt de wethouder.

Omdat er vaak verschillende problemen ten grondslag liggen aan een poging tot zelfdoding, kan suïcidepreventie alleen worden aangepakt als partijen op verschillende terreinen samenwerken. Zo werkt de gemeente Groningen samen met onder meer scholen, kerken en jongerenorganisaties. “Hoe meer partijen weten hoe ze suïcidale gedachten moeten herkennen én hoe ze er vervolgens mee moeten omgaan, hoe beter. Het probleem moet bespreekbaar worden. Dan kan het eerder worden gesignaleerd.”

Vragen stellen

Want ja, zegt de wethouder, dat is wel een dingetje van de Groningers: die zitten doorgaans niet te springen om over hun psychische toestand te praten.

De campagne die nu van start gaat, haakt aan bij de landelijke campagne ‘Stel de vraag van je leven’, die omstanders aanmoedigt vragen te stellen als ze vermoeden dat een geliefde rondloopt met suïcidale gedachten.

Vragen stellen – en dus nadrukkelijk niet klaarstaan met oordelen of adviezen. De stichting 113, initiator van de campagne, geeft op haar site praktische tips. Vraag bijvoorbeeld niet: ‘Je gaat toch geen domme dingen doen?’ maar: ‘Denk je wel eens: voor mij hoeft het zo niet meer?’

In verschillende buitenlanden, zoals Hongarije, Engeland en Canada, leidde een soortgelijke campagne al tot een flinke daling in de suïcide­cijfers.

Groningen zet in zijn campagne extra in op jongeren tussen twaalf en twintig jaar. “Op die leeftijd is de impact van gebeurtenissen zo verschrikkelijk groot”, legt Gijsbertsen uit. “Bovendien is het in die leeftijdsgroep doodsoorzaak nummer één.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden