reportage

Hoe stierven Jos en Margreet uit Katlijk? ‘Ze zágen mensen en hun nood’

De politie doet onderzoek bij de woning van het omgekomen echtpaar. Beeld ANP

In het Friese dorp Katlijk heerst verslagenheid, na de vondst van een dood echtpaar. Hun jongste zoon is aangehouden.

Ooit stonden er alleen maar boerderijen in Katlijk, een dorp vlakbij Heerenveen dat vandaag de dag zo’n zeshonderd inwoners heeft. Maar er kwam schaalvergroting, er kwamen ‘mensen van buiten’, die verliefd werden op de natuur en de strategische ligging. Zo ook Jos en Margreet, die in 1993 met twee zoons neerstreken in de Moskoupleats. 

Eerder werkte Margreet in het onderwijs en de gehandicaptenzorg, maar astrologie was haar passie, en deze locatie was perfect om cursussen te geven en te coachen. Jos hield geiten, ze gingen kaas maken en biologische producten verkopen. Ze vingen ook mensen op die hulp nodig hadden.

Toen Margreet 47 was, haalde ze de krant met de onverwachte zwangerschap van haar derde zoon – de jongen die nu vastzit. Ze dacht in de overgang te zijn, maar wát een welkom wonder, dit nakomertje. Ze vielen op. Vanwege hun levenswijze en Margreets kleurige kleding, maar niet op een nare manier, want ‘zo’n dorp’ is Katlijk niet. Nieuwkomers worden gemakkelijk geaccepteerd, vertelt Kim Jacobi, die al haar hele leven in het dorp woont. 

Niet anoniem

Katlijk is een lintdorp, met twee drukke doorgaande wegen waarlangs woningen, zonder school, plein, of een ander kloppend hart waar mensen elkaar tegenkomen. De ene kant van de doorgaande Schoterlandseweg ligt bijna in Mildam, de andere in Nieuwehorne – sommige Ketlikers horen daardoor gevoelsmatig meer bij het ene of juist het andere dorp. Het sociale leven geschiedt veelal in verenigingen, en ook veel buurten organiseren hun eigen activiteiten.

Jacobi: “En toch is het niet anoniem. Vroeger werkten boeren veel samen, en dat is nog zo: je leent een machine, je helpt eens met het een of ander. Buren lopen geregeld bij elkaar langs met een visje of aardbeien. Het zal hier niet gebeuren dat iemand dagenlang dood in zijn huis ligt.” Geregeld zag Jacobi onbekenden bij de bushalte uitstappen en in de richting van de Moskoupleats lopen. “Dan wist je: ze vangen weer mensen op.”

De onbekenden die Jacobi nu ziet zijn politie en journaille. In het struweel voor de Moskoupleats zijn bloemstukjes neergelegd, een enkel kaarsje brandt. Hoe intens verdrietig ook, benadrukt dominee Corry Nicolay: laten we ook het kostbare van hun leven laten zien. Nicolay leerde het stel kennen in oktober 2000, toen het onderdak zocht voor een Libanees gezin met acht kinderen dat in een spoortunnel in Heerenveen sliep.

Samen koken

“Margreet nam ze allemaal in huis. Er kwam een oproep, mensen zamelden matrassen in, kleren, eten, schoenen, alles. Ze hebben daar een maand gewoond.” Het ging verder dan louter de hulp, zegt Nicolay. “Ze waren ook sociaal gevoelig, dachten mee: wat hebben die mensen nódig? Zij en de moeder van het gezin gingen samen koken. 

Jos nodigde de zoons uit om te helpen klussen, als ze wilden. Dat gezin kwam op adem en dat kwam door hén.” Nicolay kwam Margreet pas nog tegen. “Toen zeiden we nog: we moeten gauw weer eens bij die familie op bezoek. Het is er niet meer van gekomen. Die mensen zijn er kapot van. Ze boden meteen aan te helpen bij de uitvaart.”

Jos en Margreet, zegt de predikante, maakten mensen niet klein of zielig. "Ze durfden het aan om, los van alle tendensen, een weg te zoeken voor mensen die kwetsbaar zijn, en trokken daarbij hun eigen spoor. Daaruit spreekt heel veel goedheid, maar ook de diepe behoefte aan menswaardigheid. Om mensen, en hun nood, te zíen."

Lees ook: Oudermoord: het ‘ultieme delict’ komt slechts zelden voor

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden