Het Consult

Hoe schadelijk zijn de vervuilde bloeddrukpillen met losartan?

null Beeld colourbox
Beeld colourbox

Dat was toch even schrikken, toen een lezer over het middel tegen hoge bloeddruk losartan las. Het zou kankerverwekkend zijn omdat het is vervuild met NMBA. Hoe schadelijk is de vervuiling?

Vorige week riep de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) medicijnen terug met de werkzame stof losartan omdat een aantal partijen was vervuild met nitrosaminen. Dat is een groep van chemische stoffen waartoe bijvoorbeeld NMBA behoort. Een nuttige stof voor chemici die raketbrandstof maken, maar minder functioneel in een medicijn tegen een hoge bloeddruk, hartfalen of voor de bescherming van de nieren.

Wie te veel van deze stof binnenkrijgt, begint te zweten, krijgt koorts, hoofdpijn, gaat braken en kan zelfs last krijgen van zenuwstoornissen. Ter geruststelling: de hoeveelheid NMBA in de pillen was zo laag dat niemand daar last van kan krijgen. Ook de kans dat een patiënt daadwerkelijk kanker krijgt bij gebruik van de verontreinigde medicijnen is erg klein, stelt de inspectie.

Bewijs en gevaar

Geruststellende woorden, maar toch, een kleine kans is ook een kans. De inspectie stelt dat de stof ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’ is. Dat is term waarmee de International Agency of Research Into Cancer (IARC) de bewijzen voor carcinogene effecten indeelt. In categorie 1 staan de stoffen waarvan bewezen is dat ze kanker veroorzaken. Tabak en asbest bijvoorbeeld. Maar ook bacon en hotdogs horen tot deze hoogste categorie. Bacon bijvoorbeeld omdat er, net als in de bloeddrukpillen, nitrosaminen worden aangetroffen op het vlees.

Categorie 2a is de groep van stoffen waarin NMBA thuishoort, die van de waarschijnlijk kanker veroorzakende stoffen. Rood vlees valt daaronder, net als hete dranken van meer dan 65 graden Celsius en glyfosaat, dat te vinden is in de omstreden onkruidverdelger Roundup. Na 2a volgen nog 2b, waarin de stoffen zitten die mogelijk kankerverwekkend zijn, categorie 3 (niet in te delen want onvoldoende data) en 4 (niet kankerverwekkend).

Nu zullen lezers na deze opsomming denken dat asbest en bacon levensgevaarlijk zijn, want ze staan beiden in categorie 1. Maar zo werkt de categorisering van de IARC niet. Het gaat om de sterkte van het bewijs dat een stof kanker veroorzaakt, niet om de mate waarin een stof schadelijk is. Van asbest staat vast dat het carcinogeen is. Van bacon ook. Toch kan je veel beter een eitje met bacon nuttigen dan een plankje asbest tot stof vijlen. Ook de mate van blootstelling speelt natuurlijk mee. Voor NMBA gelden veiligheidslimieten die bij de bloeddrukverlagers met losartan werden overschreden.

Vergelijkbaar onderzoek

Het is niet de eerste keer dat de IGJ moest optreden vanwege vervuilde medicijnen. Eind vorig jaar haalde de inspectie drie keer geneesmiddelen uit de handel met de werkzame stof valsartan. Ook deze medicijnen worden gebruikt voor bloeddrukverlaging en hartfalen. Net als nu waren de boosdoeners nitrosaminen. Ditmaal NDEA en NDMA. Die laatste, NDMA, lijkt het meest op de nitrosamine die nu is aangetroffen in de losartan.

Daardoor valt er ook iets te zeggen over de mate waarin de stof schadelijk is. Er is namelijk Europees onderzoek gedaan naar NDMA. Daarin is uitgegaan van het allerslechtste geval. Als 100.000 mensen zes jaar lang dagelijks bloeddrukverlagers zouden nemen met het hoogste gehalte aan NDMA dat ooit is aangetroffen, dan zouden mogelijk tot 22 personen extra kanker kunnen krijgen.

De inspectie heeft dus gelijk als zij stelt dat de kans op kanker erg klein is. Maar toch, niemand wil bij de mogelijke 22 extra patiënten zitten, vandaar dat de IGJ de pillen uit de handel haalde.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden