Hoe rook Hitler en wat snoof Lady Di op?

Met geur kun je een boodschap overbrengen. Dat weten we, en we worden er steeds beter in.

Pepermunt en verkeer

Pepermuntgeur heeft een positief effect op gedrag in het verkeer. Mensen gedragen zich minder asociaal, rijden minder hard en zijn alerter, ontdekten studenten van de Radboud Universiteit.

Vieze metro

Neem twee vieze metrostellen. Verspreid in het ene een frisse geur, en de reizigers zullen dit metrostel als het schoonst ervaren, stelde het Landelijke Expertisecentrum Veiligheid vast.

Parfum in kledingwinkels

Bij Abercrombie & Fitch, waar een sterk parfum door de winkels wordt geblazen, stijgt de verblijfsduur van klanten met 15,9 procent, de koopbereidheid met 14,8 procent en de omzet met 6 procent. Dat blijkt uit een studie van de universiteit van Paderborn (Duitsland).

Rozengeur

Wie aan het werk is in een bloemenwinkel ruikt na verloop van tijd geen rozen meer. Dit heet 'sensory adaptation'. Hetzelfde geldt voor 'vieze' geuren.

Babygeur

Twee van de drie moeders kiezen geblinddoekt hun eigen kind uit drie pasgeboren baby's. Hier zouden feromonen, signaalstoffen, aan het werk kunnen zijn. Maar het bestaan van menselijke feromonen is niet bewezen.

De wetenswaardigheden die hiernaast zijn opgesomd - en nog vele meer - komen uit 'Sense of Smell', een fraai vormgegeven boek met een bonte verzameling kunstprojecten, onderzoeken en essays over geur dat vorig jaar verscheen. 'Sense of Smell' was, en is een onderzoeksproject van studenten en docenten Communicatie & Multimedia Design (CMD) van de Avans Hogeschool Breda. Als geur zo veel directer dan beeld en geluid verbonden is met onze emoties, herinneringen en fysieke reacties, zou je geuren dan niet veel meer moeten inzetten als communicatiemiddel, was een van de vragen die ze zich stelden.

'Sense of Smell' staat vol met beelden en ideeën die pendelen tussen droom en daad, tussen kunstvoorwerp, gedachte-experiment en 'echt' product. Een apparaat voor dementiepatiënten, dat op gezette tijden authentieke voedselaroma's verspreidt om de eetlust op te wekken? Een lumineus idee, in Groot-Brittannië bedacht, het bestaat al echt. Maar ook de massieve parfumflesjes van zwarte zeep van Liza Witte, getiteld de 'Silhouette Collection', staan erin. Ze kunnen niet open maar verspreiden toch hun parfum. 'Eau de Hitler' is een portret van de door zijn afstotende lichaamsgeur gekwelde dictator als 'geurcompositie'. Kunstenaars Lernert Engelbregt en Sander Plug gooiden in 2012 alle nieuwe geuren die dat jaar uitkwamen (1400 monsters) bij elkaar tot één parfum: 'Everything'.

Natuurlijk ruikt het boek zelf ook. Steeds sterker, naarmate je de geurende extra's ontdekt. Een in folie verpakt, citroenvormig en kleurig kartonnetje, met op de achterkant de kont van een wild zwijn: de suggestie uiteraard dat die achterkant anders zou ruiken dan de voorkant. Die ruikt naar citrus maar als je dieper snuift ook naar ... wierook! Zou het kunnen dat ik het boek steeds vaker ter hand neem omdat het langer in mijn huis ligt en mijn brein doordrongen raakt van zijn aroma's?

'Sense of Smell' bracht ook een ander bijzonder kunstproject voort dat vorige maand een prestigieuze prijs won in de Verenigde Staten. 'Famous Deaths' reconstrueert de laatste momenten van vier beroemde doden (John F. Kennedy, Whitney Houston, Lady Di en Kadafi). Bezoekers kunnen in een roestvrijstalen mortuariumkist gaan liggen om die laatste momenten in geur en geluid te ondergaan. De makers ontwikkelden technologie die het mogelijk maakt om heel precies getimed geur te verspreiden en te koppelen aan een audiosignaal. Welke sensaties onderging John F. Kennedy in die finale seconden? Een mix van herfstwind, het leer van de stoelen, het parfum van Jackie, uitlaatgassen en dan, na de fatale schoten: bloed, hersenen, kruitdampen?

'Famous Deaths' is tot 2 augustus te zien in Burgrieden-Rot (Duitsland). Op 6 juni is 'Famous Deaths' in Groningen te beleven tijdens De Nacht van Kunst & Wetenschap. www.famousdeaths.nl, www.senseofsmell.nl.

Het boek 'Sense of Smell' is te bestellen via www.tecbooks.nl, euro 27. De foto op de cover komt ook uit het boek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden