Hoe riskant ook, toch goed dat burger meedoet aan misdaadbestrijding

De spectaculaire reportage waarmee Peter R. de Vries claimt het mysterie van de verdwijning van Natalee Holloway te hebben onthuld, kan gemakkelijk worden opgevat als kritiek op justitie en politie. Immers, waar de Arubaanse autoriteiten na jarenlang intensief onderzoek tot weinig anders in staat waren dan de handen machteloos ten hemel te heffen, leek de misdaadverslaggever met vlag en wimpel te slagen. Ten overstaan van een miljoenen publiek, dat ademloos zijn verrichtingen volgde.

Onwillekeurig roept zo’n voorstelling de gedachte op: Wat suf dat justitie dat niet voor elkaar heeft kunnen krijgen. Des te opmerkelijker daarom dat de voorzitter van het college van procureurs-generaal, Harm Brouwer, vandaag in Trouw Peter R. de Vries lof toezwaait met de erkenning dat hij ’goed werk’ heeft geleverd. Kritiek op diens werk noemt hij zelfs ’behoorlijk hypocriet’. Brouwer, zo lijkt het, vindt het wel mooi dat De Vries dit succes kon boeken, omdat hij zich als burger iets kon veroorloven wat justitie in dit geval niet is toegestaan, namelijk het inzetten van een informant die kans zag Joran van der Sloot een bekentenis te ontlokken en die met verborgen camera’s op band vast te leggen.

De burger/journalist als actieve participant bij de opsporing van misdrijven. Het is geen onbekende figuur. De stelling is zelfs verdedigbaar dat justitie nergens is zonder de actieve medewerking van de burger. Denk aan de vaak doorslaggevende getuigenverklaringen, de vele al dan niet anonieme tips en het indienen van klachten. En Brouwer heeft gelijk: in het huidige informatietijdperk met nieuwe communicatiemiddelen en levend in een televisiedemocratie heeft die participatie vleugels gekregen. Die ontwikkeling heeft ongetwijfeld positieve effecten op de misdaadbestrijding.

Maar zonder risico’s is dit alles niet. Zo is het nog maar de vraag of De Vries voor een doorbraak heeft gezorgd in de zaak Holloway. De waarde van de bekentenis is vooralsnog twijfelachtig, het is zelfs de vraag of de gebruikte methode niet strijdig is met het Wetboek van Strafrecht. En dan hebben we het nog niet eens over de emoties die De Vries opriep en die maar in één richting wezen: het ’monster’ van Aruba moet hangen. Maar misschien is dit gewoon de prijs die we moeten betalen voor het feit dat we in een open samenleving leven waarin burgers zich frank en vrij roeren. Reden te meer om het voorstel van Brouwer te steunen om over de rol van burgers/journalisten een maatschappelijk debat te voeren, met als inzet: wat kan wel en wat kan niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden