Hoe New Orleans met Nederlandse hulp orkaanbestendig werd

Het West Closure Complex, een barrière van vloedkeringen, sluizen en pompstation in de Gulf Intracoastal Waterway. Arcadis ontwierp en bouwde het pompstation. Beeld Arcadis USA
Het West Closure Complex, een barrière van vloedkeringen, sluizen en pompstation in de Gulf Intracoastal Waterway. Arcadis ontwierp en bouwde het pompstation.Beeld Arcadis USA

Op 29 augustus 2005 raasde de orkaan Katrina over New Orleans. Wekenlang stonden delen van de stad blank, honderden mensen vonden de dood. Dankzij een deltaplan is New Orleans nu beter bestand tegen natuurgeweld dan toen. Maar op de lange termijn, zegt waterbouwkundige Piet Dircke, is de stad niet veilig.

Koos Schwartz

Piet Dircke (56) weet het nog goed. Vijf weken na Katrina komt hij aan in New Orleans. Een ontredderde stad, waar de laatste restjes water net zijn weggepompt. Ingestorte huizen, beschadigde gebouwen, bijna verlaten gebieden en een arme wijk, Lower 9th Ward, die is weggevaagd. 270.000 inwoners heeft de stad, 180.000 minder dan voor Katrina. De schade wordt geraamd op 108 miljard dollar; het is de duurste natuurramp in de Amerikaanse geschiedenis.

Dircke, waterbouwkundige bij ingenieursbureau Arcadis, zou nog vaak terugkomen in New Orleans. Dertig tot veertig keer, schat hij. "De dag vóór Katrina had ons Amerikaanse dochterbedrijf een contractje afgesloten met het US Army Corps of Engineers (USACE), zeg maar de Amerikaanse Rijkswaterstaat. Ze zouden de dijken rond de stad inspecteren. Ze waren blij, want ze hadden er nog weinig werk gehad. Toen kwam Katrina. Na de storm boden talloze bedrijven zich aan. Maar USACE belde de mensen van het contractje."

Het wordt dan druk in het kantoortje van Arcadis USA in het nabijgelegen Metairie. De schade aan dijken, stuwen en gemalen moet in kaart worden gebracht. De veiligheid van het gebied ook.

14,5 miljard beschikbaar
Begin 2007 wordt het spannend. USACE, na Katrina zwaar bekritiseerd omdat de dienst de veiligheid van New Orleans jarenlang had laten verslonzen, komt met een deltaplan en zoekt bedrijven voor de uitvoering en begeleiding ervan. Onverwacht sleept Arcadis voor 200 miljoen dollar aan opdrachten binnen.

USACE heeft haast. Er is 14,5 miljard dollar beschikbaar, uit Washington. Er is een plan. In de zomer van 2011 moet New Orleans orkaan-bestendig zijn. Er is vier jaar tijd.

Het lukt. Er komen vier grote en zes kleinere stormvloedkeringen. Eentje lijkt op de Maeslantkering bij Rotterdam. Dijken worden verbeterd over een lengte van 560 kilometer. Er komen pompen, waaronder de grootste waterpomp ter wereld, en beschermmuren bij Lower 9th Ward. In de zomer van 2011 is New Orleans hurricane proof.

De test komt een jaar later als Isaac op de stad afraast. Dircke is gespannen. "Niet omdat ik bang was voor overstromingen. Wel omdat je nooit weet hoe zwaar zo'n orkaan wordt." Het valt mee. Isaac zwakt af. Waar Katrina New Orleans vol raakte, treft de kern van Isaac andere delen van Louisiana. "Wat me trof was dat mensen uit de omgeving naar New Orleans trokken toen Isaac eraan kwam. Toen Katrina naderde, vluchtte bijna iedereen de stad uit."

Waterbouwkundige Piet Dircke Beeld Trouw
Waterbouwkundige Piet DirckeBeeld Trouw

Assistentie
'Hans Brinkers redt New Orleans' is al snel de mare die het in Nederland goed doet. Maar zo was het niet. Dircke: "Amerikanen deden het meeste werk". Zo'n tien tot vijftien Nederlanders, waaronder Dircke, verleenden assistentie en adviezen.

"USACE gaf veel ruimte aan bedrijven", vertelt hij. "Zij kwamen met innovatieve ideeën. Wij benadrukten het belang van het geheel: keringen, dijken en pompen moesten op elkaar aansluiten. Daarnaast werkten we vanuit vragen als: Wat gebeurt er bij een orkaan? Hoe gedraagt het water rond New Orleans zich dan? Hoe hoog zijn de golven? Wat doe je daartegen? Zo'n risicobenadering kenden de Amerikanen niet."

Tien jaar na Katrina is New Orleans er deels bovenop, is Dirckes indruk. Er wonen 380.000 mensen. "Toeristen komen weer, er zijn congressen. De filmindustrie heeft de stad ontdekt, IT'ers, gamers en musici trekken er naar toe. De stad is hip. Brad Pitt en Angelina Jolie wonen er. Zij hebben programma's opgezet voor de wederopbouw."

Maar het herstel is niet stadsbreed. In het oosten zijn shoppingmalls leeg en benzinestations verlaten. Hier en daar staat een huis, cohesie is er niet. In Lower 9th Ward wonen weer mensen, maar lang niet zoveel als vóór Katrina. Veel percelen zijn leeg.

Veilig?
Is de stad nu veilig? "Veel veiliger dan andere Amerikaanse steden", zegt Dircke. "De kans op een overstroming is eens in de honderd jaar. Dan kan er water over de keringen komen. Dan kunnen kelders vollopen. Maar dan is er geen ramp waarbij mensen verdrinken."

De kans op overstromingen is wel veel groter dan in Nederland. Maar Amerikanen kijken anders tegen risico's aan. Het natuurgeweld is in de VS is veel groter en onvoorspelbaarder dan hier. Moet je je dan overal tegen wapenen? Als het epicentrum van Katrina 30 kilometer buiten New Orleans had gelegen, had Dircke zijn dertig tot veertig trips nooit hoeven maken.

Maar veilig op de lange termijn? "USACE heeft de verantwoordelijkheid voor de nieuwe kustbescherming inmiddels overgedragen aan lokale diensten, zeg maar: waterschappen. Ik vrees dat zij niet de financiële middelen hebben om die bouwwerken goed te onderhouden want dat loopt in de vele miljoenen. Onderhoud van infrastructuur is geen Amerikaanse specialiteit, leert de ervaring."

Nog vijftig jaar
Dan is er de lange termijn. Door kanaalvorming spuwt de Mississippi haar sediment veel verder de Golf van Mexico in dan vroeger. De zeespiegel stijgt. De natuurlijke kustverdediging van Louisiana, deels mangrovebossen, kalft af in een tempo van een voetbalveld per uur.

"Nog vijftig jaar en die verdediging is weg", oordeelt Dircke. "Dan moet je haast gaan maken." Misschien, oppert Dircke, zijn de miljarden dollars aan schadevergoeding die oliemaatschappij BP moet betalen na de ramp met het platform Deepwater Horizon voor de kustbescherming te gebruiken.

Maar nu is het feest in New Orleans. President Obama is geweest en heeft een toespraak gehouden.

Dircke was er niet. Hij zat in New York voor overleg over een plan om het zuiden van Manhattan te behoeden voor toekomstige overstromingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden