Hoe moet het verder met de formatie?

Rutte en Pechtold tijdens een ontspannen intermezzoBeeld ANP Handouts

Het woord cirkelde al een tijdje als een adelaar boven het Binnenhof maar heeft de formatie nu dan toch in zijn klauwen: impasse. Informateur Edith Schippers geeft de moed nog niet op. Chef politiek Bart Zuidervaart over de vraag hoe het nu verder moet.

De impasse in de formatie is compleet, hoor je overal. Dat klinkt dramatisch.

“Dat is het ook wel een beetje. Het is volstrekt onduidelijk hoe het verder moet nu het gesprek tussen D66 en de ChristenUnie niets heeft opgeleverd. Wij moet echt afwachten wat Schippers gaat doen. Het initiatief ligt bij haar en zij moet duidelijk maken welke uitweg zij nog ziet.”

Maar zo’n impasse komt toch wel vaker voor bij een formatie?

“Het gaat wel eens vaker stroef. In de formatie van 2010 is eerst even gesnuffeld aan CDA, VVD en PVV. Toen kwam Paarsplus op tafel met PVDA, VVD, D66 en GroenLinks. Dat liep na een aantal weken ook weer stuk. Op een gegeven moment kwamen ze toen toch weer bij die gedoogconstructie met de PVV uit. In die formatie ging het dus ook een paar keer op en neer. Dat het niet vanzelf gaat is normaal in Den Haag. Aan de andere kant zijn we nu wel zeventig dagen verder en  zit er absoluut geen beweging in."

Dus is de vraag: wat nu?

“Schippers is natuurlijk op zoek naar een vruchtbare coalitie. Maar als je goed leest wat nu echt haar opdracht is, dan staat daar niet met zoveel woorden dat ze perse op een meerderheidsvariant moet uitkomen. Er is dus wel degelijk een route die leidt naar een minderheidskabinet. Bijvoorbeeld van VVD, CDA en D66. Het kan zijn dat ze dat nu gaat onderzoeken.”

Schippers is de informateur, maar wat wil Mark Rutte eigenlijk?

“ Dat is een goede vraag. Rutte wil vooral premier blijven. Hij heeft bij dat streven maar één partij uitgesloten en dat is de PVV. Hij kan nu niet met goed fatsoen naar de PVV gaan en zeggen we willen toch met jullie in een kabinet. Dat acht ik zeer onwaarschijnlijk. Voor de rest is hij overgeleverd aan wat andere partijleiders voor mogelijkheden zien. Je kan je voorstellen dat hij zich op een gegeven moment wat meer gaat bemoeien met het proces. “

Toen in 1994 de formatie vastzat heeft Wim Kok een proeve van een regeerakkoord geschreven dat aan de partijen werd voorgelegd. Uiteindelijk heeft dat geleid tot het eerste paarse kabinet. Is dat nu misschien ook een idee?

“Ook Rutte zou zo’n proeve van een regeerakkoord schrijven en wie zich daarbij wil aansluiten die doet dat. We krijgen alleen totaal geen signalen dat hij dit van plan is. Maar reken maar dat deze optie in het hoofd van de premier zit.”

Gelukkig is het morgen Hemelvaartsdag. Tijd voor - alweer - reflectie en een paar broodnodige telefoontjes…

“Reken maar dat er dan heel veel heen en weer gebeld gaat worden. Net als vrijdag en in het weekend.”

Edith Schippers zegt: “Het land moet wel geregeerd worden, maar is dat eigenlijk wel zo? In 2010 en 2011 zat België in totaal 541 dagen zonder regering en dat ging helemaal niet zo slecht. Je zou zeggen: waarom zoveel haast?

“De situatie is nu heel anders dan bij de formatie van 2012. Toen zaten we in een economische crisis en moest er heel snel een kabinet komen. Die noodzaak is nu veel minder groot. De financiële crisis is weg, er komt heel veel geld binnen. Zelfs de vluchtelingenstroom is onder controle. Die formatie kan nog wel even doorgaan. Ik zie niet gebeuren dat er voor de zomer een nieuw kabinet op het bordes staat.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden