Hoe meer natuurschoon, hoe minder gelovigen

Een pimpernelblauwtje op een grote pimpernel in de graslanden. Beeld anp

Woon je in een omgeving waar het vaak mooi weer is en je kunt genieten van weelderige rivieren of eindeloze bossen? Dan is de kans groter dat je niet tot een religieuze gemeenschap behoort. Dat ontdekten de Amerikaanse sociologen Todd Ferguson en Jeffrey Tamburello, die voor 3107 Amerikaanse 'counties' de relatie tussen het aantal religieuzen en de hoeveelheid natuurschoon bepaalden.

Ze ontdekten dat in natuurrijke gebieden (voornamelijk in het westen van de VS) er gemiddeld minder mensen zijn die zich tot een religieuze gemeenschap rekenen.

Volgens de sociologen kan natuurschoon ook dienen als bron voor spiritualiteit. "Bossen, meren en bergen roepen vaak een gevoel van het goddelijke op, of inspireren tot ontzag. Ze zijn een bron om verbinding te kunnen maken met het heilige en spirituele gevoelens op te wekken."

Spiritualiteit
Daar kan de Amerikaan John Lionberger over meepraten. "Ik was een gelukkige agnost - atheïst misschien wel - tot ik als man van middelbare leeftijd voor het eerst de wildernis in trok", schrijft hij op zijn website.

Tijdens zijn reis door Minnesota met een hondenslee waarbij de temperaturen 's nachts daalden tot min veertig graden, bekroop hem ineens het gevoel dat er meer was tussen hemel en aarde. "Ik stond bij zonsopgang alleen midden op een bevroren meer en voelde ineens een diepe warmte vanbinnen en uiteindelijk wist ik absoluut zeker dat er Iets Groters was. Op dat moment wilde ik dat zeker niet God noemen, maar het is me nooit gelukt er een beter woord voor te vinden."

Lionberger schreef er een boek over: Renewal in the wilderness. A spiritual guide to connecting with God in the natural world. De behoefte aan spirituele connectie hebben we volgens hem allemaal. "De ervaring van diepe spiritualiteit in een natuurlijk omgeving zou wel eens de gemeenschappelijke taal kunnen zijn waarin we met elkaar over God kunnen praten zonder bloedvergieten", stelt hij.

Chamonix-Mont-Blanc in de Franse Alpen. Beeld anp

Concurrent
Maar leidt de aanwezigheid van natuurschoon dan tot lagere betrokkenheid bij religieuze gemeenschappen? In gebieden met mooie landschappen hebben mensen meer keuzes als het gaat om hoe en waar zij hun spiritualiteit beleven. De natuur concurreert dus met de religieuze gemeenschap. "Daarom zullen mensen in natuurrijke gebieden minder geneigd zijn zich te verenigen in traditionele religieuze organisaties", stellen Ferguson en Tamburello in hun onderzoek.

Kerkgangers moeten dus op zondagochtend kiezen of ze voor hun spiritualiteit in de kerk of in de natuur gaan beleven. Gaat het hier niet slechts om een andere besteding van tijd? Volgens de onderzoekers niet. "We meten geen gedrag, zoals kerkbezoek, maar lidmaatschap, een identiteit", schrijven ze. Of de uitkomsten van dit onderzoek ook opgaan voor West-Europa of landen geworteld in andere religieuze tradities dan de christelijke, moet nog worden onderzocht.

De rooms-katholieke Sint-Victorkerk in Obdam. Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden