Jan/Daan

Hoe magisch is een eclips voor de wetenschapper?

Jan Beuving. Beeld Maartje Geels

Elke week stellen Jan Beuving en Daan van Eijk elkaar een vraag. Deze week: Hoe magisch is een eclips voor een wetenschapper?

Ha Daan!

Goede vakantie gehad? Of voelt het - nu je als expat in Amerika woont - alsof je permanent op vakantie bent? Je mag overigens blij zijn dat je universiteit niet in Texas zit, want al je experimenten zouden weggedreven zijn deze week. Wat een water daar!

Verschrikkelijk voor de betrokkenen natuurlijk. Maar, zo denk ik: nog een geluk dat je in deze tijd leeft. Niet alleen omdat reddingsoperaties nu veel makkelijker zijn, maar ook omdat we veel beter kunnen voorspellen dan vroeger. Van tevoren was al bekend dat het buitenproportioneel ging regenen. Natuurlijk zullen sommige Amerikanen verrast zijn dat dat geen fake news bleek te zijn, maar niemand kan zeggen dat hij niet gewaarschuwd was.

Stel je eens voor dat dit vijfhonderd jaar geleden gebeurd was. Geen meteorologische kaarten, geen Gerrit Hiemstra's, geen barometers: je was aan de (weer)goden overgeleverd. Dan kan ik me goed voorstellen dat je na een kleine week denkt: dit kon wel eens veertig dagen en nachten gaan duren. Is er al een ark?

Over machtige natuurverschijnselen gesproken: twee weken terug was er een volledige eclips te zien in Noord-Amerika. De maan schoof voor de zon, en ons licht ging even uit. Achttien jaar geleden, toen hetzelfde in Europa te zien was, was ik in Nederland. Daar werd de zon voor 95 procent verduisterd. Ik weet nog hoe je nauwelijks het verschil zag in hoeveelheid licht. We stonden buiten schaapachtig naar de schapen van mijn vader te kijken, om te zien of ze al aanstalten maakten om naar binnen te gaan. Er gebeurde niets. Ik vond het één grote deceptie.

Maar, zo weet ik: voor jou was de teleurstelling nog veel groter. Jij was met je vader naar Frankrijk gegaan, om de volledige verduistering mee te maken. Maar op het moment suprême schoven er wolken voor de zon en was de magie weg.

Heb je de corona nu wel gezien? En zo ja: schoof de maan alleen voor de zon? Of werd ook jouw wetenschap even verduisterd? Met andere woorden: stond je daar met oudtestamentische eerbied omhoog te kijken? Of bleef je vooral wetenschapper?

Tekst loopt door onder de afbeelding. 

Daan van Eijk Beeld Maartje Geels

Dag Jan,

Wat goed om weer van je te horen na zo'n lange tijd, ik hoop dat je een goede zomervakantie hebt gehad!

Voor mij waren de afgelopen weken niet echt vakantie. Al twee weken na aankomst in Amerika ben ik aan het werk gegaan, en bovendien moest er van alles geregeld worden: een huis, een zorgverzekering, een bankrekening. We zijn inmiddels door bijna alle bureaucratische hoepels gesprongen, dus het leven hier begint langzaamaan als normaal te voelen. Dat is fijn, maar tegelijkertijd jammer. Want die eerste weken zijn heel bijzonder. Hoe vaak gebeurt het in je leven dat je voor je gevoel helemaal opnieuw kunt beginnen? Dat alles wat je meemaakt anders is dan je gewend bent?

Of dat je zelfs dingen ziet die je nog nooit eerder hebt gezien, zoals die eclips. Een mooi excuus voor een heuse road trip! Vanuit het mooie heuvellandschap in Wisconsin naar het westen tot aan de Mississippi (wat een rivier!), om die vervolgens te volgen naar het zuiden, tot aan de ongeveer 100 kilometer brede strook waar de zonsverduistering totaal zou zijn en het dus donker zou worden.

De weersvoorspelling was al dagenlang zenuwslopend: overwegend bewolkt en kans op regen en onweer vanaf één uur 's middags. En dan te weten dat de zonsverduistering volledig zou zijn om 13.16 uur. Om gek van te worden, want inderdaad: achttien jaar geleden zag ik het wel donker worden, maar was en bleef het bewolkt tot vijf minuten (!) na de totale zonsverduistering.

Dit keer lukte het echter. Het bleef stralend weer en ademloos stond ik te kijken hoe het overdag even nacht werd. Die stralende corona: magische ervaring. Ik heb minutenlang kippevel gehad en na afloop stonden de tranen in mijn ogen. Ik voelde me nietig bij zo'n kosmisch spektakel... Dus ik denk dat dat je vraag wel beantwoordt: van de wetenschapper in mij bleef niets over. Ik kon alleen maar verwonderd zijn. En nu ben ik verslaafd. De volgende totale zonsverduistering is op 2 juli 2019 in Chili. Probeer ik dan wel weer wetenschapper te zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden