Hoe maakt PvdA de draai?

PvdA-minister Koenders staat welwillend tegenover het verzoek van de Verenigde Staten om IS in Syrië te bombarderen. De PvdA-fractie is nog niet overtuigd.

De PvdA zit in haar maag met een Amerikaans verzoek om IS in Syrië te bombarderen. PvdA-minister van buitenlandse zaken Bert Koenders maakte het verzoek donderdagavond in een Kamerdebat wereldkundig, en zei er serieus naar te willen kijken. Maar mocht Koenders ja zeggen, dan zal ook de sociaal-democratische Kamerfractie nog overtuigd moeten worden.

Het verzoek kwam in een brief die de Amerikaanse minister van defensie Ash Carter woensdag bij VVD-defensieminister Jeanine Hennis liet bezorgen. Daarin bedankt hij Hennis voor haar bezoek aan de VS eind november, en vraagt hij Nederland 'de strijd in Syrië en Irak tegen Islamitische Staat te intensiveren'. Nederland is nu aanwezig in Irak met F-16's en militaire trainers, maar strijdt niet in Syrië.

Het is diplomatiek gebruik dat landen elkaar niet verrassen met officiële verzoeken om militaire hulp, maar eerst informeel vooroverleg voeren. Koenders vertelde vorige week al dat Carter tijdens Hennis' bezoek de wens uitte dat bondgenoten meer doen in de strijd tegen IS. Volgens een woordvoerder van het ministerie heeft Hennis tijdens haar bezoek ook duidelijk gemaakt dat het kabinet zich beraad op bombardementen boven Syrië.

Kennelijk vatte Carter die woorden op als aanmoediging om een verzoek in te dienen. Washington vraagt meerdere bondgenoten om de strijd op te voeren, maar de brief is volgens een bron rond het kabinet een specifiek verzoek aan Nederland. Het is geen rondzendbrief aan meerdere bondgenoten.

Maar het is nog niet zeker of Nederland straaljagers naar Syrië stuurt. Koenders zei gisteren dat hij het verzoek serieus bekijkt, maar dat de uitkomst van de beraadslaging nog niet vastligt. Internationale ontwikkelingen, zoals de Britse keuze om boven Syrië te bombarderen, waren voor hem toch al reden om de Nederlandse standpunten nog eens tegen het licht te houden. Een optie is ook om extra trainers voor Koerdische strijders te sturen, of te helpen bij wapentransporten voor de Koerden.

Zulke steun biedt wellicht ook een uitweg voor de PvdA-fractie. Kamerlid Michiel Servaes was voor het debat niet op de hoogte gebracht van het Amerikaanse verzoek. Hij oogde dan ook beduusd toen partijgenoot Koenders donderdagavond plotseling de brief noemde en er positief over sprak. Aan het begin van het debat betoogde Servaes nog dat bombarderen in Syrië onverstandig is.

Na de mededeling van Koenders moest Servaes zijn stellige uitspraken nuanceren, om zijn partijgenoot niet af te vallen. Hij hield het erop dat een Amerikaans verzoek serieuze aandacht verdient, maar dat Nederland misschien beter extra Koerdische strijders kan trainen. De volgende ochtend herhaalde hij dat op de radio, en via een verklaring op de PvdA-website. Op een interviewverzoek van deze krant liet een persvoorlichter van de fractie weten dat Servaes voorlopig niet meer met de pers praat over het onderwerp. Het lijkt nog lang niet zeker dat Nederland tot bombardementen in Syrië overgaat. Er zal binnen het kabinet, maar vooral ook in de PvdA-fractie, nog een moeilijk debat plaatsvinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden