Hoe leer je een kind dat geld niet het belangrijkste is in het leven?

Een vader is met zijn dochter in discussie over zakgeld. Ze is net acht en krijgt nu één euro per week. Maar haar klasgenoten krijgen véél meer. Haar vriendin zelfs vijf euro, vertelt het meisje.

Nou neemt vader de laatste opmerking met een korreltje zout - 'ze heeft nog niet door dat sommige vriendinnen weleens overdrijven om indruk te maken'. Toch vraagt hij zich af wat gebruikelijk is. Hij vond 50 cent tot nu genoeg voor het 'stilletjes aan leren omgaan met geld'. Te veel nadruk op financiën op deze leeftijd vindt hij 'overdreven'. "Het is tenslotte niet het belangrijkste in je leven."

Hij heeft het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting geraadpleegd, maar vindt het advies wat dubieus. Het stelt dat je normaal vanaf zes jaar zakgeld geeft, maar een tabel vermeldt doodleuk dat een vijfjarige al 50 cent per week moet krijgen!

"Tegen mijn eigen zoontje van vijf zeg ik glashard dat hij nog te jong is. Maar nu hij zijn zus hoort, begint hij ook een klein geldwolfje te worden. Met enige weerzin stop ik hem nu af en toe het muntje uit de winkelwagen toe."

Die tabellen zijn richtlijnen, corrigeert Marion Weijers van het Nibud meteen maar. "Wij onderzoeken regelmatig wat kinderen in Nederland krijgen, en ouders gebruiken dat graag. Maar wat je doet moet je zelf weten."

Zes jaar is een mooie leeftijd omdat ze dan met rekenen bezig zijn, zegt Weijers. "We adviseren ook een vast bedrag per week, die periode kunnen ze goed overzien." Nog zo wat tips: spreek van te voren af wat ze er van mogen kopen, wel of geen snoep bijvoorbeeld. Mogen ze alles uitgeven of moeten ze een deel sparen. En op is op, dus geef niet meer als ze het te snel uitgeven. En houdt het ook niet in als ze een keer hun kamer niet opruimen. Weijers: "Je baas houdt ook geen salaris in bij een minder productieve dag."

Met zakgeld worden het niet opeens geldwolven, sust ze. "Juist als ouders alles betalen, leren ze niet zelf met geld omgaan. Of met verleidingen. Kunnen ze sparen, dan hoeven ze niet te lenen en ze leren dat ze hun behoeftes kunnen uitstellen."

Jong omgaan met geld is juist heel belangrijk, zegt ook theatermaakster Dette Glashouwer. "Maar leer ze meteen dat ze daarmee een verantwoordelijkheid hebben: wat is noodzakelijk, wat is luxe?" Toen haar theatergroep moest stoppen, trok Glashouwer de wereld in. Waarom speelt geld zo'n grote rol, vroeg ze zich af. Kan het systeem ook anders? Ze trad op in Kenia, waar veel kinderen hun ouders geld moeten geven. "Als je de wereld bekijkt, lijkt het of er niet genoeg is voor iedereen. Dat is er wel. Is verdelen lastig? Coca-cola distribueren lukt ook overal. Zijn mensen te gierig? Nee hoor, kijk maar wat ze geven aan goede doelen. Probleem is dat we denken dat het is zoals het is. Dat meer ook beter is. Maar dat is dus niet zo. "Ik zou mijn kind vertellen dat je met je geld stemt voor een bepaalde wereld. Als je plofkippen koopt, stem je voor een wereld met plofkippen."

Helen Toxopeus, econoom, nam een paar jaar geleden ontslag bij een grote bank en onderzoekt nu nieuwe duurzame geldsystemen. Haar oudste dochter is vier, dus zakgeld is nog niet aan de orde. "Als het zo ver is, wil ik haar leren dat je ook dingen kunt organiseren zonder geld. Ik vond het heel mooi toen ze zei: 'Mama wij delen toch auto's?' Haar eerste associatie is dus niet dat je die bezit."

Koningsdag is ook een mooi leermoment. "Bij ons kun je blik gooien voor tien cent. Ik twijfel nog of ik mijn dochter zelf om dat geld laat vragen. Ze ziet vandaag in ieder geval dat kinderen blij kunnen zijn met elkaars oude spullen. Daarom gaan we ook regelmatig naar de kringloop."

Leer je dochter geld respecteren, zegt Dette Glashouwer. "Er zijn altijd anderen die meer hebben, maar die zijn niet per se gelukkiger. Hoe geld voelt, hoe je ermee omgaat, dát maakt je rijker. Wees blij elke keer dat het naar je toekomt, ongeacht hoeveel. Als je iets koopt moet je stiekem in jezelf zeggen: 'Ik ben blij dat ik dit betalen kan'. Het is net als met eten: geniet ervan, maar ga geen leegtes vullen. Genoeg is genoeg."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden