Hoe lang zal dit standhouden?

analyse | Broze afspraken tussen Israël en Hamas lijken verdacht veel op die uit 2012

Na vijftig dagen vechten is er een eind gekomen aan de oorlog tussen Israël en Hamas - voorlopig. Het dinsdag gesloten akkoord is door beide partijen als een overwinning gepresenteerd. Maar burgers in Israël en Gaza vragen zich vertwijfeld af waar die 2200 doden goed voor waren.

Enige scepsis over de wapenstilstand lijkt hoe dan ook geboden. Het is al het negende staakt-het-vuren sinds Israël op 8 juli een oorlog begon tegen de militante Palestijnse organisatie Hamas, die de Gazastrook bestuurt. De acht eerdere wapenstilstanden duurden hooguit een paar uur of enkele dagen. Waarom zou deze langer standhouden?

Een belangrijk verschil met eerdere keren is dat er nu een getekend akkoord ligt. De deal komt erop neer dat Hamas en verwante militante clubs in de Gazastrook geen raketten meer op Israël afvuren. In ruil daarvoor zal Israël de economische blokkade van Gaza iets verlichten. Althans, de grenzen gaan open voor humanitaire hulp en - onder strenge voorwaarden - voor bouwmaterialen. Verder mogen de Gazanen voortaan tot tien kilometer in zee vissen, in plaats van de huidige vijf.

Het klinkt als een historische toenadering, maar in feite zijn de partijen terug bij de situatie van 2012. Toen sloten Israël en Hamas na een korte oorlog een vrijwel identiek akkoord. Ook toen liet Hamas de raketten in de kast staan en beloofde Israël een verlichting van de blokkade en een uitbreiding van het Palestijnse visgebied. Maar van die beloftes kwam niets terecht; Israël rekte de viszone slechts tijdelijk op en hield de blokkade gewoon in stand. Garantie dat het nieuwe akkoord wél wordt uitgevoerd, is er niet; zolang Hamas geen raketten afvuurt, kan de groep niets afdwingen.

Een ander zwak punt is dat veel lastige kwesties in het akkoord op de lange baan worden geschoven. Zo wil Hamas - tegen de zin van Israël - een vliegveld en een haven bouwen. Ook eist het de vrijlating van honderden Palestijnen die werden opgepakt nadat in juni drie Israëlische tieners waren vermoord. Op zijn beurt eist Israël een demilitarisering van de Gazastrook. Over deze explosieve kwesties is alleen afgesproken dat de partijen er binnen een maand over verder praten. Gaat het mis, dan vliegen de projectielen zo weer in het rond.

Het akkoord is kortom broos. Wat de partijen tot dusver in de wacht hebben gesleept, komt bovendien niet eens in de buurt van wat ze aanvankelijk voor ogen hadden. Voor de Israëliër is het bovendien teleurstellend dat ze Hamas niet klein hebben gekregen. Ondanks de intensieve aanvallen vanuit de lucht en op de grond staat de organisatie nog fier overeind. Hamas heeft zelfs nog een derde van zijn arsenaal over.

In de Israëlische pers klinkt dan ook luide onvrede door. Columnisten verwijten premier Benjamin Netanjahoe dat hij tegen elke prijs een wapenstilstand wilde sluiten, hoe miezerig ook, en dat hij is gezwicht voor een terreurorganisatie waarvan hij ooit de totale vernietiging had beloofd.

De populariteit van de premier was toch al in een duikvlucht beland: slechts 38 procent van de Israëliërs is nog tevreden over hem, tegen 82 procent aan het begin van de oorlog. Ook collega-ministers uit het ultra-nationalistische kamp verwijten de premier slappe knieën. Netanjahoe heeft het akkoord overigens nooit aan hen voorgelegd, uit angst dat ze het zouden wegstemmen.

Terwijl alle ogen nu gericht zijn op Gaza, is het vooral interessant hoe de Palestijnse president Mahmoed Abbas zal reageren. Stapt hij binnenkort naar de VN om een geleidelijke terugtrekking van Israël uit de bezette Westelijke Jordaanoever af te dwingen? Abbas kondigde dit plan begin deze week aan, maar sindsdien bleef het stil. Na de totstandkoming van het akkoord hield hij wel een toespraak waarin hij ietwat dreigende diplomatieke taal sprak. "Wat komt er nu?", vroeg hij zich af. "Gaza heeft drie oorlogen doorstaan; is de volgende al weer in aantocht? Wij gaan vast onze vrienden en de internationale gemeenschap raadplegen, want we kunnen niet doorgaan met vage onderhandelingen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden