CoronacrisisScholen

Hoe kunnen de scholen weer open? Vijf mogelijke scenario’s

Lege klaslokalen op een basisschool in Rotterdam.Beeld ANP

Het kabinet hakt volgende week een knoop door over versoepeling van de coronamaatregelen. Hoe zien de Nederlandse scholen er na de meivakantie uit? Vijf scenario’s.

Het is toeleven naar het uur U, grapt directeur Erik Adema. Op zijn basisschool De Rietpluim in het Brabantse Nuenen staan docenten te popelen om weer ‘live’ met de kinderen aan de slag te gaan. Mits het veilig is, benadrukt hij. “Wij vertrouwen daarbij op het RIVM. De belangrijkste vraag is of we die anderhalve meter afstand moeten houden. Hoe doe je dat? Daar denken we nu over na.”

Het ministerie van OCW werkt momenteel samen met de vertegenwoordigende organisaties van leraren, scholen en scholieren aan scenario’s over hoe de scholen straks weer open zouden kunnen, zegt een woordvoerder van minister Arie Slob (onderwijs). Over de inhoud wil ze nog niets kwijt om ‘verwarring te voorkomen’, maar een rondgang bij scholen en onderwijsvakbond AOb levert voldoende inspiratie op om wat scenario’s te schetsen. 

1. Kleinere klassen

Als het na opening van de scholen verplicht blijft om anderhalve meter afstand te houden, zullen scholen hun klassen moeten opdelen. Directeur Adema heeft al een draaiboek klaarliggen.

“We hebben zo’n opstelling deze week voor de grap geprobeerd”, zegt hij. “Als we onze groepen in drieën hakken, kunnen we tien tot acht kinderen op veilige afstand kwijt. De leerlingen gaan dan in deeltijd naar school, bijvoorbeeld alleen ’s ochtends, ’s middags of op verschillende dagen van de week. Het wordt puzzelen. Maar we geloven wel dat het kan.”

Onderwijsvakbond AOb is niet te spreken over zo’n constructie. Zij zien veel praktische problemen bij het bewaren van afstand op school, zeker bij jonge kinderen die bijvoorbeeld uit een klimrek vallen of een ongelukje hebben.

2. Voorrang voor bepaalde leerlingen

Een andere optie is om niet direct voor alle leerlingen tegelijk de deuren open te gooien, maar bepaalde leerlingen voorrang te geven. Uit een enquête van de AOb onder 5000 leden bleek deze week dat 42 procent van de ondervraagden in het basisonderwijs voorrang wil geven aan leerlingen die een grotere kans hebben op leerachterstanden. In het speciaal onderwijs wil meer dan de helft van het onderwijspersoneel dat, en in het middelbaar onderwijs 37 procent.

Ook eindexamenleerlingen en achtstegroepers kunnen een voorrangsgroep vormen, vindt de AOb. Of de wat oudere basisschoolleerlingen, zegt directeur Adema. Die zijn zelfstandiger en beter in staat om afstand te houden dan kleuters.

3. Looproutes

Als ze midden in de gang van haar school gaat staan, is er echt geen anderhalve meter om haar te ontwijken, zegt directeur Majorie Visser-Boon van de Agatha Snellenschool in Utrecht. Ze heeft een ‘brainstormdocument’ gemaakt met mogelijke oplossingen voor het geval dat de scholen straks onder voorwaarden weer open mogen. Een van haar scenario’s is het uitstippelen van specifieke looproutes door de school, vanuit ieder lokaal. Dat vraagt mogelijk ook om gebruik van de brandtrap.

“Gelukkig hebben we twee ingangen bij het schoolplein”, zegt ze. “Ik hoop ook dat de overheid duidelijkheid zal schetsen over het aantal mensen per lokaal en zelf oplossingen aandraagt. Dan weten we een beetje waar we aan toe zijn.”

4. Een combinatie van fysiek onderwijs en thuisonderwijs

Met opgedeelde klassen is het denkbaar dat een deel van de kinderen in de klas zit, terwijl de rest thuisonderwijs volgt. Volgens vakbond AOb is voor zo’n oplossing echter weinig animo. Driekwart van de 5000 leden zei in de enquête het combineren van fysiek onderwijs en videolessen ‘onwenselijk’ te vinden.

Maar directeur Adema van De Rietpluim in Neunen ziet zo’n constructie best zitten. “Als je een deel van je klas ’s ochtends op school lesgeeft en het andere deel ’s middags met videoles, moet dat kunnen. Bovendien hebben we collega’s die boven de zestig zijn of mantelzorger. Ik weet niet of zij allemaal direct naar school willen komen.”

5. Scholen dicht tot de zomervakantie

Het RIVM doet momenteel onderzoek naar hoe kinderen het coronavirus doorgeven aan anderen. Minister Slob hoopte de resultaten deze maand te ontvangen, maar door vertraging wordt dat vermoedelijk ten vroegste eind mei.

Dat zou kunnen betekenen dat Slob het volgende week te vroeg vindt om de teugels te laten vieren, en dat de scholen voorlopig dicht moeten blijven. Directeur Ina Rook van Prisma Kampen, een school voor speciaal onderwijs, is groot voorstander van het credo ‘bij twijfel niet doen’.

“Onze kinderen zijn kwetsbaar en hebben behoefte aan voorspelbaarheid en structuur”, zegt ze. “Mijn grote zorg is gelegen in het feit dat we de scholen straks te krampachtig open laten gaan, terwijl we nog best een groot risico lopen met z’n allen. Ik heb senioren en mensen met een chronische ziekte. We moeten ons niet te veel zorgen maken over leerachterstand. Na de Tweede Wereldoorlog was er ook niet ineens een domme generatie. Hoogstens een getraumatiseerde.”

Lees ook:

Nu de lockdown langer duurt, gaan meer kinderen naar de opvang

De rek is er bij veel ouders uit, dus brengen ze hun kinderen vaker naar de noodopvang.

In Denemarken klinkt het weer ‘dag papa’ en ‘dag mama’

De eerste scholen in Denemarken zijn weer open, onder strikte, strikte voorwaarden. Aanstaande maandag moeten alle scholen en crèches weer draaien.

Nog een maand thuisonderwijs? ‘Het leuke is er nu wel vanaf’

Of we het nu leuk vinden of niet, de scholen blijven nog minstens tot de meivakantie gesloten. Het besluit dwingt ouders en leraren om de bakens te verzetten. Het devies: wees mild voor elkaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden