Hoe krom moeten ouders gaan liggen?

INTERVIEW | Nibud-budgetcoach Marion Weijers adviseert ouders om tijdig samen met hun studerende kind een begroting op te stellen.

Vanaf de geboorte sparen voor de studie van je kind. Sommige ouders doen het, maar tot nu toe vonden ze dat bij het Nationaal instituut voor budgetvoorlichting (Nibud) niet echt nodig. Moeten ouders, nu de basisbeurs is afgeschaft, dat gat vullen om ervoor te zorgen dat hun kind schuldenvrij blijft? "Een mooi streven, maar in het nieuwe systeem wordt dat heel lastig", zegt budgetcoach Marion Weijers van het Nibud.

Want een student op kamers heeft gauw 1000 euro per maand nodig, becijfert het Nibud (zie kader). Weinig ouders kunnen dat ophoesten, zeker als er meer kinderen in het gezin zijn, zegt Weijers. Met de basisbeurs konden studenten bijna een derde van de kosten dekken. Met een baantje erbij en een ouderlijke bijdrage kwamen de meesten een heel eind.

Hoe ver rijkt de verantwoordelijkheid van ouders? Een ingewikkelde vraag, zegt Weijers. Nederlandse jongeren zijn volgens de wet vanaf hun achttiende verjaardag financieel zelfstandig. Maken ze schulden, dan komen die voor hun eigen rekening. Maar ouders hebben tegelijk onderhoudsplicht tot hun kind 21 is: ze moeten zorgen voor een opleiding, onderdak, eten.

Ouders worstelen met de vraag of zij extra moeten bijspringen, merken ze bij het Nibud. Zelf bezuinigen op een nieuwe auto of op de boodschappen, gaat wat Weijers betreft te ver. "Wij vinden niet dat je op een houtje moet bijten, maar ouders hebben heel veel over voor het welzijn van hun kind."

Veel ouders betalen nu al het collegegeld en de zorgverzekering van hun kind. Daarnaast krijgt ruim de helft van de studenten zo'n 180 euro per maand van zijn ouders, blijkt uit het Nibud Studentenonderzoek 2015. Maar dat is lang niet voor iedereen haalbaar, zegt Weijers.

Haar belangrijkste tip? Maak nu, vóór de eerste colleges zijn begonnen, een realistische begroting met je kind om te voorkomen dat het een te hoge lening afsluit. "Voor de meeste 18-jarigen telt vooral het hier-en-nu. Verder kijken dan het eind van hun studie is heel lastig voor ze." Jongeren vinden het al moeilijk om te overzien wat gewoon leven kost, zegt Weijers. "Studenten schatten hun maandelijkse uitgaven 200 euro te laag in."

Zet de kosten op een rij en kijk of je kind recht heeft op zorgtoeslag of een aanvullende beurs. Stimuleer je kind om een bijbaan te nemen. Een zaterdag en een avond in de week kan best naast de studie, meent Weijers. Kijk pas daarna wat je als ouder kunt missen en wat er nog geleend moet worden.

Het Nibud verwacht dat studenten door het nieuwe leenstelsel vaker bij hun ouders blijven wonen. Maar dat is nadrukkelijk niet wat het Nibud adviseert om de kosten te drukken. "Laat het afhangen van wat het kind kan en wil. Help het vooral bij het maken van de goede studiekeuze", zegt Weijers. Daar gaat het immers vaak mis. "Studieswitchen is gigaduur geworden."

Blijft zoon- of dochterlief eerst thuis wonen, dan mag je best kostgeld vragen, vindt het Nibud. Ook als je het als ouder niet nodig hebt om rond te komen. "Dat bedrag kun je desnoods opzijzetten en als spaarpotje meegeven als je kind later op kamers gaat."

En de ouder die worstelt met het gegeven dat oudere broers en zussen zonder studieschuld afstudeerden, terwijl de jongste onder het nieuwe regime valt? "Dat is een lastige. Aan de andere kant, het ene kind wil op paardrijden en het andere op voetbal. Dan krijgt die laatste ook niet meer zakgeld omdat de contributie lager is. Het moet voor ouders geen verplichting zijn dat te compenseren."

Besluit je als ouder om je kind financieel te steunen, maak het geld dan naar zijn rekening over, in plaats van de zorgverzekeraar te betalen of het collegegeld, tipt Weijers. "Laat het kind ook zelf de zorgtoeslag aanvragen. Dan leert het hoe dat werkt en wat het kost."

Voor aankomend eerstejaars studenten beginnen vandaag de introductieweken. Voor het eerst krijgen zij geen beurs meer van de overheid. Hoe betalen zij hun studie? Gaan ze lenen? En hoeveel moeten ouders bijleggen? 'Het komt wel goed.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden