Hoe krijgen we meer goede leraren voor de klas? Ze beter belonen is punt één

Beeld Nanne Meulendijks

De toelatingstoetsen voor de pabo werken niet, ondertussen groeit het tekort aan goede basisschooldocenten. Wat is er nodig om meer en betere leraren voor de klas te krijgen?

Iedereen die met het onderwijs te maken heeft noemt als eerste het salaris.

"Leerlingen die een studiekeuze moeten maken denken na over wat een baan ze gaat opleveren. Al snel komen ze er dan achter dat voor de klas staan op een middelbare school honderden euro's per maand meer betaalt dan datzelfde werk op een basisschool", zegt basisschooldocent Ivar Gierveld. "Dat motiveert niet om voor de pabo te kiezen."

Jeanet Meijs, bestuurslid van vakbond Beter Onderwijs Nederland, is het met hem eens. "Om goede mensen te krijgen, moet je ook goed betalen", zegt ze. Ook Jan van de Ven, docent en initiatiefnemer van PO in actie, sluit zich aan: "Waar leerkrachten misselijk van worden is 'waardering' en 'respect'. Daar kun je de huur niet van betalen. Ons beroep moet voor vol worden aangezien. Dat kan met een beter salaris. Op die manier creëer je ook een beroepsgroep die wil blijven. Dat heeft weer een uitwerking op jonge mensen."

Leerlingen denken er hetzelfde over, zegt Tariq Sewbaransingh, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb). "Basisschoolleraar wordt niet gezien als een prestigieuze functie. Havo- mbo- en vmbo-leerlingen zouden misschien wel voor de klas willen staan maar de meesten vinden dat het te weinig verdient."

Imago

Ook het imago zit de komst van goede leraren in de weg.

"Het heeft een beetje de status van een veredelde bijbaan", zegt Van de Ven van PO in actie. "Op de pabo zitten bijna alleen vrouwen en er is weinig diversiteit in afkomst. Het beeld bestaat dat de pabo alleen parttime juffen opleidt. Juffen met een partner met een fulltime baan. Leraar zijn is 'leuk voor erbij'. Dat beeld, en het feit dat slechts een tiende van de studenten bestaat uit mannen, doet jongens minder snel voor de pabo kiezen. Als ze dat wel zouden doen dan kan het lerarentekort in no time worden opgelost", aldus Van der Ven.

"Het beroep mist uitstraling", zegt basisschoolleraar Gierveld. "In vergelijking met een middelbareschooldocent heeft een basisschoolleerkracht echt minder aanzien. Dat komt ook door het verschil in salaris."

Maar niet alleen het werk, ook de opleiding kent gebreken. Deze is voor veel studenten te beperkt, stelt Sewbaransingh van de LSVb: "Veel studenten kiezen liever voor een bredere opleiding. Zo houden ze meer opties open en kunnen ze na hun studie nog iets anders gaan doen. Onder studenten is ook maar weinig weet van de hoge baangarantie in het basisonderwijs. Eerder was het voor een afgestudeerde pabostudent lastig een baan te vinden. Nu is dat niet meer zo, maar dat beeld bestaat nog wel", aldus de voorzitter.

Overig

Maar er is meer. "Strengere eisen", zegt Meijs van Beter Onderwijs Nederland. "Nu wordt via multiple-choicevragen iemands taalvaardigheid getoetst, dat kan veel beter via een schriftelijk dictee. Daarnaast is het slim om leerlingen een mondelinge toelatingstest te laten doen. Het moeten wel persoonlijkheden zijn die voor een klas kunnen staan en met boze ouders kunnen omgaan."

De Landelijke Studentenvakbond denkt juist dat de toelatingstoetsen moeten verdwijnen. "Het schrikt leerlingen af, waardoor er minder voor de pabo kiezen. En het houdt de kans op een meer diverse opleiding tegen."

Niet volledig universitair

Volgens Meijs moet de opleiding ook minimaal van vwo-niveau worden en mist de pabo op dit moment vakdocenten. Maar volgens Michel Couzijn, opleider talen aan de Universitaire Pabo van Amsterdam, hoeft de pabo niet volledig universitair te worden om succesvol te zijn. "Dan wordt de vijver om in te vissen nog kleiner en binnen die vijver zal dan ook nog maar een deel voor het basisonderwijs kiezen", zegt hij.

Of het nu gaat om toetsen of opleidingsniveaus, over een ding zijn ze het allemaal eens: de inhoud van de opleiding moet goed zijn, want alleen goede docenten kunnen goede docenten maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden