Hoe kan het dat niemand twijfelt aan dit document?

Ik denk dat iedereen weleens zo'n gevoel heeft. Dat je de krant leest of iets hoort en denkt: 'Dit kán niet waar zijn.' De vraag is wat er gebeurt wanneer je gaat uitzoeken of het klopt wat je onderbuik je eigenlijk al direct vertelde. En nee, dan bedoel ik niet een avondje googelen, maar echt onderzoek doen.

Ik deed dat dus. Het afgelopen jaar. Eerst in mijn eentje, maar sinds een paar maanden met een heel team. En ondertussen begint het erop te lijken dat er inderdaad iets goed mis is.

Dit is de casus. In 2000 werd er naar aanleiding van anonieme bronnen in Pakistan een ambtsbericht opgesteld. Hierin wordt onder meer beschreven dat er gedurende het communistisch regime in Afghanistan een roulatiesysteem was binnen de veiligheidsdiensten KhAD/Wad.

Medewerkers die promotie wilden maken, moesten hun loyaliteit bewijzen door mensen te martelen en vermoorden. We hebben het dan over ruim 100.000 van de naar schatting ruim 140.000 oud-medewerkers. (Iedereen die in die tijd ambtenaar was, werkte voor deze dienst.) In 2001 werd dit ambtsbericht in Nederland van kracht, waardoor wij al deze mensen als oorlogsmisdadigers beschouwen en hun rechten worden afgenomen.

En dat is controversieel om veel redenen. Ten eerste is Nederland het Enige Land Ter Wereld dat de inhoud van dit bericht gelooft. Ten tweede kwamen de anonieme bronnen op basis waarvan dit bericht werd opgemaakt uit Pakistan. Pakistan was de financier van de vijand van dit regime.

Ten derde waren de KhAD/Wad een directe afgeleide van de Russische KGB. En van de KGB is bekend dat het was opgebouwd uit een cellenstructuur. Dit houdt in dat alle afdelingen autonoom functioneerden en amper gegevens uitwisselden. Dat is niet zo gek, want het was een geheime dienst. Evenals de KhAD/Wad.

Ten vierde heeft zowel UNHCR als Amnesty International uitgebreid onderzoek gedaan, en onder de oud-medewerkers en de slachtoffers was niemand te vinden die dit roulatiesysteem kon bevestigen. Ik herhaal: Niemand!

Sterker nog, in verklaringen lees je terug dat de beulen een kleine groep zeer gespecialiseerde en getrainde vakmensen waren. Inderdaad: mensen goed martelen is vakmanschap. Dat kan je je koks en postsorteerders niet om de beurt even laten uitvoeren.

Ten vijfde wordt er in het ambtsbericht verwezen naar en geciteerd uit allerlei bronnen. Die verwijzingen zijn echter bijna allemaal zo uit hun context gehaald dat de betekenis die eraan wordt gegeven incorrect is.

Ten zesde: de meeste informanten van onze overheid zijn Favon-leden. De Favon is een belangenorganisatie die vooral bestaat uit mensen die zijn gevlucht vóór dit regime. Met andere woorden: dit zijn geen getuigen, want ze waren in Nederland toen dit regime aan de macht was.

Zal ik nog even doorgaan? Ik ben nog lang niet klaar, maar ik heb nog niets kunnen vinden dat erop wijst dat dit ambtsbericht klopt (zie 100testimonies.com). En dat is zorgwekkend. Want dit ambtsbericht mag wettelijk als bewijs dienen.

Behalve... wanneer er gerede reden is om aan de inhoud te twijfelen. Je zou denken dat bovenstaande argumenten zouden volstaan. Maar het tegenovergestelde is waar. Geen rechter twijfelde tot nu toe aan dit document. En ik vraag me ten zeerste af hoe dit in vredesnaam mogelijk is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden