Hoe jazz-giganten Nederland plat speelden

JAZZ

Miles Davis

So What, The Complete 1960 Amsterdam Concerts (Nederlands Jazzarchief)

¿¿¿¿

Een musicus is ook maar een mens. Op 9 april 1960 speelde saxofonist John Coltrane als lid van het fameuze Miles Davis Quintet in het Scheveningse Kurhaus zo furieus dat hij bezoekers de schok van hun leven bezorgde. Recente lp's waren destijds vaak niet voorhanden en dus waren de Nederlandse jazzfans nauwelijks voorbereid op de nieuwe stijl die Coltrane aan het ontginnen was.

Diezelfde dag speelden Coltrane en het kwintet van trompettist Miles Davis een nachtconcert in het Amsterdamse Concertgebouw. Hoewel alsnog veel woedende fans de zaal voortijdig verlieten, was Coltrane slechts een schim van de bezeten muzikant die het Kurhaus op zijn kop had gezet. Hij oogde en speelde terughoudend. Tijdens het openingsnummer 'If I Were A Bell' lijkt hij tijdens zijn solo even het spoor bijster. Wat was er aan de hand? Dat hij weg wilde bij het kwintet om zich volledig op zijn solocarrière te richten, speelde mogelijk een rol. Maar zoals wel vaker is gesuggereerd, was Coltrane vooral vreselijk moe.

'So What' is een nieuw hoogtepunt in de onlangs met een Edison bekroonde cd-reeks die na het ter ziele gaan van Muziek Centrum Nederland nu door het heropgerichte Nederlands Jazzarchief gelukkig wordt voortgezet. Deze dubbel-cd bevat de opnamen van de twee optredens die Miles Davis in 1960 in het Concertgebouw gaf. In de eerste plaats dus het veelbesproken concert met Coltrane. Diens onkarakteristiek ingehouden spel heeft overigens ook een voordeel, de rest van de band en met name Davis zelf excelleert. Een half jaar later was Coltrane opgevolgd door altsaxofonist Sonny Stitt. De nieuwe koers die Davis kort daarvoor met 'Kind of Blue' gevonden had, was niet echt aan de bebopper Stitt besteed. In het traditionelere werk stond Stitt wel zijn man, en Davis zelf speelde opnieuw glorieus.

Davis was toen een dertiger. Fysiek op de top van zijn kunnen. Tijdens de vier op 'The Sesjun Radio Shows' vastgelegde concerten was collega-trompettist Dizzy Gillespie al flink op leeftijd. Foutloos is diens lichamelijk veel vergende spel dan ook niet, imponerend wel. Om de dure vervoerskosten van een contrabas uit te sparen, speelde Gillespie indertijd met een basgitarist. Precies dat harde, funky geluid maakt dat de muziek wat gedateerd klinkt. Het zijn kleine kanttekeningen bij twee ongemeen levendige cd's.

Gillespie was een geboren performer en dat hoor je. Als gunst aan tourmanager Peter Huijts speelde hij met zijn kwintet in de eigenlijk veel te kleine Enschedese jazzclub De Tor. 'Voelen jullie je als sardientjes?' grapt de trompettist bij opkomst. Op cd is de spektakelsolo van de overigens meesterlijke drummer Ignacio Berroa te lang, maar in de zaal zal die vast een vreugdekreet hebben opgewekt mits er ademruimte was.

Op de dubbel-cd 'Carta de Amor' van saxofonist Jan Garbarek, gitarist Egberto Gismonti en bassist Charlie Haden heeft één bezoeker het tegen het eind niet meer. In een schreeuw ontlaadt zich de spanning die zich in een lange, indrukwekkende set had opgebouwd. Garbarek, na Coltrane de meest gekopieerde saxofonist, speelt met een innemende intensiteit, net als Haden, de man van het jaloersmakende diepe basgeluid. Maar de ster is Gismonti met zijn vonkende, frisse gitaarspel en indringende melodieën. Ook thuis op cd blijft de magie van dit concert volledig overeind en kan het best dat u ook even meeschreeuwt. Een luisteraar is immers ook maar een mens.

Jan Garbarek, Egberto Gismonti, Charlie Haden

Carta de Amor(ECM)

¿¿¿¿

Dizzy Gillespie

The Sesjun Radio Shows (T2 Entertainment)

¿¿¿

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden