Hoe interessant is de ontdekking van de Endeavour?

Een replica van de EndeavourBeeld anp

De Endeavour, het schip waarmee ontdekkingsreiziger James Cook de zeven zeeën bevaarde, is hoogstwaarschijnlijk gevonden. Voor de kust van het Amerikaanse Newport, waar het 33 meter lange schip twee eeuwen geleden zonk. Maar hoe interessant is zo'n ontdekking eigenlijk?

Van wereldreis tot transportschip
Met het schip voer James Cook aan het einde van de achttiende eeuw naar Australië en Nieuw-Zeeland. Drie jaar, 1768 tot 1771, was hij onderweg met de Endeavour. Op zijn reis bestudeerde Cook planeten vanaf Tahiti en toonde hij aan dat Nieuw-Zeeland uit twee losse eilanden bestaat. Ook zette hij als eerste voet aan wal aan de oostkust van Australië, de prestatie waar hij het meest om wordt geroemd.

Voor de Endeavour waren de ontdekkingsreizen toen afgelopen. Het schip werd gebruikt om winkels op de Falkland eilanden te bevoorraden. In 1775 werd het schip Lord Sandwich gedoopt en diende het als vervoer voor Britse soldaten tijdens de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Voor de kust van de Amerikaanse staat Rhode Island werd de Lord Sandwich in 1778 tot zinken gebracht.

Archeologisch niet zo interessant
Het wrak is nooit gevonden, tot nu, hoogstwaarschijnlijk. Amerikaanse archeologen hebben een groep van dertien schepen in kaart gebracht, de kans dat de Endeavour daar bij ligt schatten de archeologen op bijna honderd procent.

"Het was interessanter geweest als het schip onderweg was gezonken", zegt André van Holk. Hij is bijzonder hoogleraar maritieme archeologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Het schip heeft meerdere nieuwe bestemmingen gekregen na Cook. Bovendien werd het schip tot zinken gebracht, dus ze hebben waarschijnlijk alle waardevolle objecten weggehaald." Een overjas of ganzenveer van de legendarisch Kapitein Cook zullen de ontdekkers er niet meer aantreffen.

De Endeavour is legendarisch. Ruimtevaartorganisatie NASA noemde zelfs een spaceshuttle naar het schip, in Sydney ligt een replica bij het maritiem museum. Historisch is de ontdekking daarom erg leuk, denkt Van Holk, maar archeologisch zal het schip van weinig toegevoegde waarde zijn. "In die tijd werd al veel opgeschreven en getekend over de bouw van schepen, we weten dus al veel."

Reden voor een feestje
In Australië is de ontdekking reden voor een feestje, denken de onderzoekers, want vooral op Australische scholen is het verhaal van James Cook en de Endeavour beroemd. De lange reis van het schip en de aankomst van Cook in Australië betekende het begin van westerse beschaving op het eiland. Van Holk begrijpt het enthousiasme wel. "Als wij een schip van Michiel de Ruyter zouden vinden, zouden we ook heel erg enthousiast zijn."

De wereldreis van de EndeavourBeeld Wikimedia Commons
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden