Hoe het voor moslimjongeren is om op te groeien met aanhoudende kritiek

Links: Soeheila Allach, geboren: 10-3-2000. School: vmbo 3, hobby's: boksen, Gezin: twee broertjes, moeder is voorlichter en vader is conducteur. Rechts: Asma Aykour, geboren: 2-12-2000 School: vwo 3, hobby's: lezen Gezin: twee broertjes, moeder is apothekersassistente Beeld Bob van der Vlist
Links: Soeheila Allach, geboren: 10-3-2000. School: vmbo 3, hobby's: boksen, Gezin: twee broertjes, moeder is voorlichter en vader is conducteur. Rechts: Asma Aykour, geboren: 2-12-2000 School: vwo 3, hobby's: lezen Gezin: twee broertjes, moeder is apothekersassistenteBeeld Bob van der Vlist

Vijf Rotterdamse moslimpubers vertellen over hun geloof en afkomst. 'Discriminatie is een gewoonte die we hebben geaccepteerd.

Yassier (14) zit op een islamitische school. Er werd over terrorisme gesproken, de dagen na de aanslagen in Parijs - maar niemand in de klas werd erop aangekeken. Zijn zus en broertje zitten op een gymnasium dat wordt gedomineerd door kinderen van de blanke elite.

Daar, zo heeft Yassier gehoord, ging het anders. "Mijn zusje kreeg wel reacties van klasgenoten die achterom keken toen het gesprek over de aanslagen ging. Ze gingen haar vragen stellen, terwijl mijn zusje ook niet precies wist waarom die mensen deden wat ze deden."

Nederlander én Marokkaan
Vijf Rotterdamse moslimpubers komen bij elkaar met nog vers in het geheugen de gruwelijkheden in Frankrijk, waarbij 130 burgers werden gedood door aanhangers van Islamitische Staat. Ze hebben allemaal Marokkaanse ouders. Hassan, Yassier en Ilias (alledrie 14) noemen zich daarom allereerst Marokkaan. Asma en Soeheila (beiden 15) voelen zich Nederlander én Marokkaan.

Ze wonen in Rotterdam-West, waar meer dan de helft van de inwoners niet-westerse roots heeft. Op Soeheila na hebben ze hun hele leven in dezelfde wijk gewoond. Denken doen ze in het Nederlands. Maar hun identiteit noemen ze met trots de Marokkaanse. Hoe is het voor hen om op te groeien met aanhoudende maatschappelijke kritiek op hun geloof en afkomst?

We praten over school, toekomst, Geert Wilders en over identiteit. In het dagelijks leven is discriminatie 'een gewoonte geworden die wij hebben geaccepteerd', vat Soeheila het groepsgevoel samen. Later wil zij wiskunde studeren. "De kunst is om niet te reageren en erboven te staan."

De politieagent die hen eerder aanpakt dan andere jongens, de rare blikken in de bus, het is vervelend maar niet onoverkomelijk. Maar 'de media', zeggen ze alle vijf beslist, daar worden ze veel harder weggezet. Als criminelen en terroristen. 'Lachwekkend', zegt Yassier. En de incidenten van geweld of scheldpartijen tegen moslims? "Ik heb nooit gehoord dat iemand erom is vermoord ofzo", zegt Asma. "Uitschelden kan iedereen, ik laat het me niet raken."

Bewuster opgevoed
Fadua El Bouazzaoui (35) is coördinator bij Stichting Voorlichters Gezondheid, die vooral migrantenouders informeert over gezondheid en opvoeding. Op verzoek van Trouw nodigde zij deze jongens en meisjes uit om te praten over hun plek in de samenleving.

De derde generatie migrantenkinderen die nu opgroeit wordt volgens haar een stuk bewuster opgevoed dan haar eigen generatie. El Bouazzaoui: "Deze generatie heeft ouders die geschoold zijn. Zij geven hun kinderen bagage mee om zich in deze tijd staande te houden. Waren het vroeger onze leraren die hun uiterste best deden om ons hoger op de maatschappelijke ladder te krijgen, nu hebben veel van hen dat geloof laten varen."

Hassan El Kaddouri, geboren: 30-4-2001. School: mavo 3, hobby's: voetbal. Bijbaan: vakkenvuller in de supermarkt. Gezin: een broer, een zus, een zusje. Moeder is vrijwilligster ouderenzorg, vader is kok Beeld Bob van der Vlist
Hassan El Kaddouri, geboren: 30-4-2001. School: mavo 3, hobby's: voetbal. Bijbaan: vakkenvuller in de supermarkt. Gezin: een broer, een zus, een zusje. Moeder is vrijwilligster ouderenzorg, vader is kokBeeld Bob van der Vlist

Deze ouders lijken hun kinderen een flinke portie nuchterheid mee te geven. Met de boodschap: houd het hoofd koel en het hart warm. Dat was nodig, door de gruwelijkheden in Parijs moest hun plek opnieuw worden verdedigd. Althans, als je naar de tv kijkt en Facebook leest, zeggen de jongeren. In het dagelijkse Rotterdamse leven 'valt het wel mee'. Daar worden ze minder ter verantwoording geroepen omdat ze de islam aanhangen, het geloof dat sinds hun geboorte in kwaad daglicht staat.

"Op tv worden moslims weer zwart gemaakt omdat de daders uit naam van Allah de aanslagen hebben gepleegd", zegt Yassier ingetogen. "Maar dat is echt onzin. In de Koran staat: als iemand een mens doodt, doodt hij de mensheid. Als iemand een mens redt, dan zal hij de mensheid redden."

Acceptatie
Soeheila moest haar klasgenoten uitleg geven. "Ze wilden weten: hoe zit dat? Hoort dat echt bij de islam, dat je anderen vermoordt? Denken alle moslims zo? En dan leg ik uit dat dit niet zo is, dat ik het ook heel erg vindt wat er is gebeurd. De meeste klasgenoten accepteren dat. Anderen blijven bij hun oordeel dat moslims slecht zijn. Daar kun je dan beter niet mee in discussie gaan."

In de bus wordt Asma weleens aangestaard. "Alsof ik iets bij me heb. Dan voel ik de afstand. In de media lees je van die reacties op de islam, terwijl het één groep is die zogenaamd uit naam van Allah zulke vreselijke dingen doet."

Ze vindt het niet de moeite waard om te reageren op de mensen die moslims zoals zij de schuld geven van terreur. "Je kunt zelf bedenken dat als één iemand zoiets doet, je niet gelijk iedereen over één kam hoeft te scheren. Soms is het frustrerend om aangevallen te worden vanwege je geloof. Maar ik reageer er niet op, want ik weet dat ik geen terrorist ben. En mijn familie ook niet."

Deze kinderen zijn niet alleen moslim, maar ook Marokkaan en dus hebben ze dubbel pech, zegt El Bouazzaoui. Ze worden geassocieerd met criminaliteit, geconfronteerd met discriminatie, mensen denken dat ze slecht Nederlands praten omdat ze een hoofddoek dragen. Maar voor slachtofferschap is geen ruimte.

Ilias Bouallouch, geboren: 3-5-2001. School: havo 3, hobby's: voetbal. Bijbaan: vakkenvuller in de supermarkt. Gezin: twee broers en een zus. Moeder huisvrouw, vader is tuinder. Beeld Bob van der Vlist
Ilias Bouallouch, geboren: 3-5-2001. School: havo 3, hobby's: voetbal. Bijbaan: vakkenvuller in de supermarkt. Gezin: twee broers en een zus. Moeder huisvrouw, vader is tuinder.Beeld Bob van der Vlist

Zorgen
Hassan: "Alles wat politici als Wilders roepen is gewoon onzin. Wat kan hij nou werkelijk doen? Ons naar Marokko sturen?" Ze moeten er allemaal om lachen. Maar deze jongeren hebben zich er wel zorgen over gemaakt. Bijvoorbeeld toen Wilders vroeg om 'meer of minder Marokkanen'. Toen voelde Hassan zich wel raar, zegt hij. "Ze willen ons niet hebben in Nederland, dat deed pijn."

Asma: "Ik heb het gevoel dat Wilders niet zoveel macht heeft. Op school heb ik veel Nederlandse leraren en die vinden dat Wilders echt onzin uitkraamt. Je kunt toch niet zomaar een hele bevolkingsgroep weg willen hebben? Hij heeft nooit een reden voor zijn haat gegeven." Soeheila vult aan: "Toen ik die beelden van Wilders zag en de reacties daarop las, schrok ik wel. Als ik andere meningen hoor van mijn klasgenoten, dan krijg ik gelukkig wel weer moed: niet alle Nederlanders willen ons weg hebben. Het is maar een groepje. Voor de rest laat ik het maar, waarom zou ik het me aantrekken?"

Wilders is absoluut geen bedreiging, zegt Hassan vol overtuiging. Bovendien, merkt Yassier op: "Een democratie heeft minimaal twee partijen nodig. Het is nog nooit zo geweest dat één partij 75 zetels wint. Dus ik ben er niet bang voor dat Wilders echt aan de macht komt."

Niet laten uitpraten
We moeten gewoon heel hard ons best doen, zegt Asma, die kinderarts wil worden. Ze weet dat ze er hard aan moet trekken om dat te bereiken. "Sommige leraren geloven wel in me, anderen lijken me liever weg te willen hebben. Die laten je niet uitpraten, sturen je de klas uit terwijl je niets hebt gedaan. Maar een Nederlandse klasgenoot die superirritant is, wordt niet aangepakt." Als ze daarop zouden reageren, worden ze er ook uitgestuurd, reageert Hassan. "Dus doe ik dat niet."

Asma: "Gewoon rustig blijven bij onrecht. Laten zien dat je goed je best hebt gedaan en je einddoel - een diploma - gehaald hebt."

Ilias besluit: "Niet alle Marokkanen zijn criminelen, die kunnen ook wat bereiken in het leven. Wij moeten het tegendeel bewijzen. Dat is onze opdracht. Daar voel ik me verantwoordelijk voor."

Yassier Ouaddouh, geboren: 24-4-2001. School: mavo 3, hobby's: boksen, voetbal. Gezin: een broer, een zus, een broertje. Moeder is voorlichter, vader is werkzoekend. Beeld Bob van der Vlist
Yassier Ouaddouh, geboren: 24-4-2001. School: mavo 3, hobby's: boksen, voetbal. Gezin: een broer, een zus, een broertje. Moeder is voorlichter, vader is werkzoekend.Beeld Bob van der Vlist
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden