Hoe het ook afloopt: Tom Dumoulin schrijft geschiedenis in Italië

Tom Dumoulin toen hij nog in het bezit was van de roze trui.Beeld AFP

Of Tom Dumoulin de Ronde van Italië wint of niet, geschiedenis schrijven doet hij toch. Hij is op weg de succesvolste Nederlander in de Giro te worden. Na Erik Breukink en Steven Kruijswijk is hij de derde die een serieuze kans maakt op de eindzege. 

Hij reed vijftien keer in de roze leiderstrui – meer dan welke Nederlander ooit – en won 3 etappes. Alleen sprinter Jean Paul van Poppel won er een meer. Dumoulin had voor die erelijst maar anderhalve Giro nodig. Zijn eerste, vorig jaar, reed hij niet uit.

Dumoulins palmares in Italië oogt fraai. Maar dat hij nu al bij de beste Giro-Nederlanders hoort, bewijst ook dat Nederlandse renners in honderd Giro’s niet veel potten hebben gebroken. Als het op grote wielerrondes aankomt, is Nederland een Tour de France-land. Als het om successen gaat een Tour-en-Vueltaland. Geen Giroland.

Zicht op zeges

Ga maar na. Jan Janssen en Joop Zoetemelk wonnen de Rondes van Frankrijk en Spanje. Wout Wagtmans, Janssen, Zoetemelk, Hennie Kuiper, Steven Rooks en Erik Breukink hadden allen zicht op een of meerdere Tourzege’s. Bauke Mollema en Dumoulin hadden dat op een Vuelta-zege. In Italië won een Nederlander nog nooit. Nederlandse renners wonnen 155 Touretappes en 107 Vueltaritten, maar slechts 26 Giroritten. En slechts één Nederlander die in Italië een belangrijk nevenklassement won. Dat was Johan van der Velde, die in 1985, 1987 en 1988 naar huis ging met de puntentrui.

De tekst loopt door onder de video.

De Giro? Eigenlijk is die in en voor het Nederlandse wielrennen niet zo belangrijk geweest. In 1952 is Thijs Roks de eerste Nederlander die deelneemt – in de Tour hebben de Nederlanders in 1936 hun debuut gemaakt. Roks rijdt voor een vooral uit Belgen bestaande (fabrieks)ploeg. Een jaar later is er een Nederlands landenteam en Wim van Est wint de eerste etappe. Zijn roze trui raakt hij snel kwijt. Van Est kan hard rijden, maar stuurt slecht en klapt in de tweede rit onderuit.

Faam

Het zijn de jaren vijftig, als mannen als Wim van Est, Wout Wagtmans, Gerrit Voorting en Jan Nolten van Nederland een wielerland maken. Faam halen ze vooral in de Tour, maar ook in de Giro doen ze aardig mee. Er zijn top-tiennoteringen voor Wagtmans en Voorting, en ritzege’s voor Wagtmans (3), Nolten en Mies Stolker.

De tekst loopt door onder de afbeelding.

Wout Wagtmans wordt gevolgd door Wim van Est, Thijs Roks en Thijs van Oers tijdens de NK voor Clubs op de weg in 1951.Beeld ANP

Als de generatie-Van Est op afstappen staat, is het uit met de glorie – in de Tour en in Italië. In 1958 en 1959 zijn er geen Nederlanders in de Giro, daarna maar een paar. Ritzege’s zijn er voor Piet van Est (ja, broer), Huub Zilverberg en Cees Lute – wie kent ze nog? Tussen 1964 en 1986 is er één Giro-ritwinnaar: Gerben Karstens in 1973.

De Giro? Als die met landenploegen wordt verreden, heeft Nederland vaak geen interesse of onvoldoende goede renners. Wordt die met fabrieksploegen verreden, dan rijden de ploegen-met- Nederlanders vaak de Giro niet. Nederlanders in Italiaanse dienst zijn er weinig. Zie daar waarom er zo weinig Nederlands succes is. Er zijn jaren dat er geen enkele Nederlander van start gaat.

Toonaangevend

Dat geldt ook voor de jaren dat Nederlandse renners toongevend zijn. Jan Jansen start nooit in de Giro. Joop Zoetemelk rijdt zestien Tours, maar geen Giro. Jan Raas ook niet, Gerrie Knetemann één keer. Hennie Kuiper rijdt zijn ‘Italië’s’ aan het begin en het eind van zijn carrière, niet in zijn hoogtijjaren.

Medio jaren tachtig beleeft de Giro een revival. Johan van der Velde, in Italiaanse dienst, wint de puntentrui en een jaar later sprint Van Poppel naar twee ritzege’s. Nu rijdt Panasonic, de toonaangevende Nederlandse ploeg, wel de Giro. Kopman Erik Breukink ontpopt zich tot een kandidaat-winnaar (hij eindigt als 2e, 3e en 4e) en wint in 1988 een beruchte etappe over de Gavia. Het sneeuwt en het is ijskoud. Van der Velde beklimt de col met korte mouwen en wordt daarna bevangen door de kou.

De tekst loopt door onder de video.

Giro-koorts

Na Breukinks successen is anonimiteit weer troef. Jeroen Blijlevens sprint in 1999 naar twee ritzege’s en in 2002 start de Ronde in Groningen. In 2010 is Amsterdam het beginpunt van de Giro en vanaf dat jaar zijn er Nederlanders die het tv-beeld halen: Pieter Weening met twee ritzege’s en Steven Kruijswijk en Wilco Kelderman met top-tienplaatsen.

Echte Girokoorts is er dan eindelijk in 2016. De Ronde begint in Apeldoorn, Dumoulin wint daar de etappe en draagt zes dagen de roze trui. Steven Kruijswijk koerst af op de eindzege. Een val in de slotfase van de Ronde berooft hem daarvan. Tom Dumoulin heeft nog twee etappes om die zege, als eerste Nederlander, wel te halen.

Lees ook: Tom Dumoulin verliest roze trui aan Quintana

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden