Hoe groot de scepsis ook is over tbs, het alternatief is erger

Populair is de tbs-maatregel, waarbij daders van zware misdrijven verplicht worden behandeld, nooit geweest. Hoe negatief het imago van tbs is, bleek weer uit het nieuws dat advocaten verdachten steeds vaker adviseren om niet mee te werken aan tbs-onderzoek. Liever kiezen verdachten voor de ’duidelijkheid’ van een gewone gevangenisstraf.

Het slechte imago van tbs bleek ook uit de reacties op het bericht dat ex-tbs’er Ferdi E. was verongelukt, de moordenaar van Gerrit-Jan Heijn. Daarin klonk argwaan door: kan tbs werkelijk misdadigers genezen of geldt het oeroude wantrouwen van ’eens een moordenaar, altijd een moordenaar’? Zelfs het feit dat weduwe Hank Heijn de dader vergaf, waar zij zaterdag in deze krant uitleg over gaf, nam bij velen de scepsis over de inkeer van tbs’ers niet weg.

Het principe van tbs – behandelen om herhaling te voorkomen – verhoudt zich nu eenmaal slecht met het huidige strafklimaat. Daarin klinkt vooral de roep om vergelding en repressie. De dader therapie aanbieden past daar niet in, zelfs al is het doel om herhaling te voorkomen en de samenleving veiliger te maken. Draagvlak voor tbs is er nog wel, maar dan vooral voor de variant waarin tbs’ers veilig binnen blijven, desnoods levenslang. Voor de duidelijkheid: voor sommige ongeneeslijke daders, meest zedendelinquenten, is dat ook de enige optie.

Nog steeds heeft Nederland met het tbs-systeem een uniek ’tweede spoor’ om daders van zware misdrijven zowel te straffen als te behandelen. Als er sprake is van een psychische ziekte, krijgen ze verplichte therapie, om ze daarna met minder kans op herhaling terug te laten keren in de maatschappij. Dat systeem verdient meer waardering dan het krijgt. Tbs wordt bijna altijd opgelegd in combinatie met een gewone gevangenisstraf. In omringende landen is men jaloers op deze mogelijkheid. En terecht.

Dankzij tbs heeft Nederland een strafrecht dat tegelijkertijd strikt én humaan is. De dader wordt behandeld en moet meewerken. Hij verdient de kans om gezonder terug te keren. Maar belangrijker is dat het belang van slachtoffers en de samenleving met tbs wordt gediend.

Hoe groot de scepsis ook is over tbs, het alternatief is erger. Zonder tbs komen daders na hun gevangenisstraf onbehandeld op straat. Dat is pas een perspectief waar slachtoffers en samenleving slapeloze nachten van zouden moeten krijgen. Hoog tijd dus om de scepsis over tbs te laten varen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden