Hoe gevaarlijk is de taser bij mensen met psychische problemen?

Taser-baas Tom Smith met een stroomstootwapen Beeld REUTERS

Zijn de risico's groter als een stroomstootwapen wordt gebruikt bij mensen met psychische problemen?

Een man trekt zijn kleren uit op de snelweg bij Rotterdam Zuid. We schrijven eind juni. De politie filmt. De man 'kan echt vechten' en is even daarvoor ontsnapt uit de Delta, een psychiatrische inrichting in Rotterdam, hoor je de agenten tegen elkaar zeggen. "Dit gevecht moeten we niet eens aangaan."

Als de man niet uit zichzelf meewil, probeert een bekende op hem in te praten. Maar hij blijft op de snelweg lopen. De agenten gebruiken een stroomstootwapen. De man valt verdoofd voorover op het asfalt. "Door de inzet van de taser is de man met minimaal letsel teruggebracht naar de instelling waar hij thuishoorde", aldus de aftiteling van het politiefilmpje.

Is de taser goed of juist gevaarlijk voor mensen met psychische problemen? Gisteren schreef deze krant over een incident waarbij een patiënt in een isoleercel werd getaserd. De inzet van zo'n wapen bij patiënten is mogelijk levensbedreigend volgens Amnesty International. De politie ziet voordelen. 

Enorme controverse

Neem de patiënt die ontsnapte uit de Delta; hij hoefde niet tegen de grond gewerkt of in zijn been geschoten. De hamvraag is wat er precies bekend is over het effect van stroomstootwapens op mensen met psychische problemen. De taser wordt steeds vaker op die manier ingezet, schrijven twee wetenschappers van de University of Auckland in een overzichtsartikel in International Journal of Law and Psychiatry. De taser is veilig voor gezonde mensen, weten zij. Maar over de effecten bij (psychisch) zieke mensen is weinig bekend.

Het onderwerp is omgeven met 'enorme controverse', schrijven de wetenschappers. Er zijn drie soorten gezondheidseffecten die zijn waargenomen: plotseling overlijden, verwondingen en hartfalen. Maar die onderzoeken zijn vaak niet onafhankelijk, constateren ze, omdat de taserfabrikant ze financiert.

Vorige maand publiceerde persbureau Reuters een serie verhalen over het gebruik van de taser in de Verenigde Staten. Onderzoeksjournalisten bekeken ruim zevenhonderd autopsierapporten van mensen die zijn overleden nadat zij met een taser werden neergeschoten. Bij 150 werd de taser genoemd als deel van de doodsoorzaak.

Niet te negeren risico's

Een substantieel verband tussen plotseling overlijden en tasergebruik is niet aangetoond, aldus de wetenschappers uit Nieuw-Zeeland. Wel toont onderzoek aan dat dit vaker voorkomt bij mensen in een 'extreme opwindingstoestand', die kan optreden als iemand bijvoorbeeld manisch en psychotisch is. Een patiënt wordt agressief, lijkt buitengewoon sterk en is ongevoelig voor pijn.

"Dit creëert een groter risico als de taser wordt gebruikt bij deze groep", aldus de onderzoekers. Dat komt onder andere doordat deze toestand het hart enorm belast, waardoor een stroomstoot verkeerd kan uitpakken. Een groter risico op schadelijke effecten treedt ook op bij enorme angst of een combinatie met fysieke problemen, die kunnen voortkomen uit mentale problemen.

De gezondheidsrisico's voor mensen met een psychische ziekte zijn 'klein, maar niet zomaar te negeren', aldus de onderzoekers. Daarnaast blijft het de vraag of de inzet van de taser bij deze groep ethisch verantwoord is. Amerikaans onderzoek stelt dat het gebruik binnen de muren van de kliniek in ieder geval de relatie met de patiënt verstoort.

Lees ook: In de isoleercel getaserd: 'Het gevoel niet als mens behandeld te zijn, was erger dan de pijn'
Lees ook: Woede over taseren patiënt in isoleercel
Lees ook: In het woord taser gaat de naam van sciencefictionfiguur Tom Swift schuil

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden