Hoe een tangoles leidde tot Neerlands jongste toneeltroupevan oudere acteurs.

'Bischoff heeft met 'Dorst' een sterke hedendaagse tekstgeschreven. De dialogen zijn spits, het ritme loopt en dewendingen zijn onvoorspelbaar. En bovenal: de thematiek isbijzonder goed gekozen.' En: 'Een verrukkelijke eenakter overoudere vrouwen vol onbestemd verlangen waar ons land vol van is.'

Dat schreef de pers, in 2002, over de BellevueLunchtheaterproductie 'Dorst', geschreven door Tjeerd Bischoffen met zeer veel plezier gespeeld door Elsje de Wijn, PetraLaseur en Theo de Groot.

Hoe zonde dan, vonden zij, dat de voorstelling alleen maar inAmsterdam te zien was. ,,Kunnen we het niet nog 'ns spelen inandere kleine theatertjes?“, vroeg Petra Laseur zich af. Maarja, is drie kwartier in lunchtijd een prettige maat, voor eenavondvoorstelling is dat iets te mager.

De gedachte bleef knagen. Tot Trudy de Jong, partner van DeGroot, op het idee kwam: ,,Waarom niet aan Tjeerd gevraagd om ereen vervolg op te schrijven?“ De eenakter bleek inderdaad meteen tweede deel uit te breiden tot een avondvullend stuk. Enpassant liet Bischoff er een nieuw personage in opduiken, zodatDe Jong zich kon mengen in de troupe. Evenals destijds teregisseren door Ad van Kempen.

De trein ging lopen. Voor ze er erg in hadden was eenstichting opgericht om subsidie te kunnen aanvragen, begon DeGroot de verkoop en waren ze plotseling het jongste gezelschapin het Nederlandse toneellandschap: Toneelgroep Dorst.

,,We hebben“, zegt Elsje de Wijn, ,,er vorig jaar zo'n lolom gehad: mensen op leeftijd die weer opnieuw beginnen. Meestaldoe je zoiets als je net van de toneelschool komt. En wij doenhet nu, zo'n vijfendertig jaar na dato.“

Een voorzichtig rimpeltje mag zichtbaar zijn, maar als jede pronte en zelfverzekerde blik van het viertal op hetgroepsportret beziet, dan lijkt de gemiddelde leeftijd vaneenenzestig jaar eerder een pre. De reacties waren navenant. DeGroot vroeg bij drie instanties subsidie aan en kreeg die. En deverkoop: ,,Toen ik ging bellen, merkte ik meteen een enormenthousiasme bij theaters en programmeurs. Ik had natuurlijk welnamen te bieden.“

Zesenvijftig voorstellingen spelen ze nu in de komende tweemaanden. Dat is veel. In één week zelfs acht. ,,Verkopen is eenvak“, zegt Petra Laseur, ,,en Theo heeft daar een zeker talentvoor.“

Het succes van en de lol in 'Dorst' 1 was niet de enigereden om het project door te zetten. Leeftijd speelt ook een rol.

,,Als je ouder wordt“, zegt Laseur, ,,dan word je toch eenbeetje uitgecentrifugeerd. Aanbieders slaan je niet meer metuitnodigingen om de oren. Ik weet niet eens meer wat het laatsteis wat ik gespeeld heb.“

Dat blijkt mee te vallen. Uitgerangeerd is geen van hen. Dathet moeilijker wordt, beamen zij, al was het maar omdat jongemensen goedkoper zijn. Trudy de Jong krijgt nog regelmatigscripts met invitatie toegestuurd: ,,Maar de kwaliteit is zeldenzo, dat je daar 'ja' op zegt.“

,,Vanaf een bepaald moment“, zegt Elsje de Wijn, ,,moet je hetzelf gaan organiseren. En dan is Bellevue Lunchtheater de idealeplek waar je in korte tijd aan de bak kan komen met een eigenproject.“ Wat betreft 'Dorst' blijkt een tango-les 'deinspiratiebron'.

Destijds zat De Wijn met een vriendin op tango-les en raaktezo gefascineerd door muziek, ritme en onderlinge verhoudingen,dat zij het Tjeerd Bischoff voorlegde als een mogelijk idee vooreen toneelstuk.

En dat was het begin van 'Dorst': 'een tragikomedie overvriendschap, hartstocht en tango op het Drentse platteland. Overgrote gevoelens gevangen in Hollandse lichamen, die voorzichtigbewegen op de hartstochtelijke klanken van de tango.'

De twee juffen, van wie De Wijn les kreeg, zijn nu coach bij'Dorst'. Al van voor de zomer krijgen ze privé-les, twee keerper week zo'n drie à vier uur lang. En dat na langerepetitiedagen tot vijf, soms zes uur 's middags. Dan kun je zegewoon uitwringen. ,,Dan lig ik om tien uur uitgeteld in bed“, zegt Laseur, ,,maar lees nog wel twee keer het script door.“

Zo voortvarend en enthousiast ze aan het project warenbegonnen, zo groot was de schok aan het begin van de eigenlijkerepetitieperiode. Na drie dagen verdween de regisseur. Om nietmeer terug te keren. Zonder een woord, zonder verklaring: ,,Zoalsiemand die een pakje sigaretten gaat halen en nooit meerthuiskomt.“

Hoe nu verder en: moesten ze wel verder? Dolgraag, maarzonder regisseur ben je ontzettend onthand. Petra Laseur boodzich aan, maar merkte: ,,Als medespeler regisseren werkt tochniet.“ Zoals Theo de Groot zich zijn debuut met Han Bentz van denBerg als uiterst curieus herinnert: ,,Ik stond samen met hem optoneel, maar hij gaf geen tegenspel, hij stond alleen naar je tekijken als regisseur.“

Porgy Franssen, boven aan hun voorkeurenlijstje, reageerdemeteen positief en kon genoeg tijd vrijmaken om met een zekereregelmaat te komen. ,,Dat werkt heel stimulerend“, zegt Trudyde Jong: ,,Als hij is geweest, dan kunnen wij weer door op zijnaanwijzingen.“

Dagelijks zit ook aan de regietafel souffleur Robert Joosten.Een cadeautje van Petra Laseur (op het ontoereikende budget):,,Ik heb ontzettende moeite met tekst leren, en als er dan nogiets in de mise-en-scène verandert, sla ik op tilt en vergeetalles.“ ,,En het geeft zekerheid als iemand zit te kijken“, weetJoosten, ,,dat heeft ook met leeftijd te maken.“

Als toneelgroep wil Dorst iets wezenlijks toevoegen aan deNederlandse toneelschrijfkunst en stukken helpen ontwikkelen,maar over andere potentiële schrijvers laten zij zich nog nietuit: ,,De intentie is er, maar eerst willen we kijken hoe ditgaat.“ De gedrevenheid in het repetitielokaal is in elk gevalaanstekelijk: ,,Wij spelen in 'Dorst' ongeveer onze eigenleeftijd. Heerlijk. Je hoeft niets op te houden en dat geeft veelenergie.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden