Standplaats Mexico

Hoe een niet-bestaand aardbevingsslachtoffer politieke macht heeft in Mexico

null Beeld AP
Beeld AP

Even waren Mexico en de wereld in haar ban. Urenlang werkten hulpverleners bij de Enrique Rebsamen-school, die tijdens de aardbeving van dinsdag was ingestort, om haar levend uit het puin te kunnen redden.

Haar naam werd het symbool van de tragedie die meer dan driehonderd mensen het leven kostte. In Mexico-Stad maakte zij de herinneringen weer vers aan de verwoestende beving van 1985, die tienduizend levens kostte.

Maar wat blijkt? Frida Sofia, de 12-jarige waar hulpverleners woensdag en donderdag urenlang vol hoop naar zochten, bestaat niet. Zij is fictie, het resultaat van belabberde communicatie door de federale regering en twijfelachtige journalistieke praktijken van Televisa, 's werelds grootste en machtigste Spaanstalige mediabedrijf. Het instorten van de Enrique Rebsamen-school, in het zuiden van Mexico-Stad, is de meest tragische consequentie van de aardbeving. Tenminste negentien kinderen kwamen om, terwijl er elf levend uit het puin konden worden gered. Ondanks de tragedie bleven hulpverleners, vrijwilligers en mariniers doorgaan. Reden was het nieuws dat scholier Frida Sofia zich onder de ravage zou bevinden. Het verhaal werd vooral gedreven door de verslaggevers van Televisa, die zich beriepen op sociale media. Een woordvoerder van de marine bevestigde het nieuws.

Dankzij de fanatieke verslaggeving van Televisa, dat dertig uur vrijwel onafgebroken beelden van de reddingsoperatie de beeldbuis op joeg, zaten de Mexicanen aan de tv gekluisterd. Op Twitter en Facebook schaarden hele volksmassa's zich achter de hashtag #FridaSofia, ervan overtuigd dat de redding van het meisje dé grote opsteker zou zijn in de tragedie van de aardbeving.

Donderdag bleek het hele verhaal echter een canard. In de middag liet minister van onderwijs Aurelio Nuño weten dat zijn ministerie de ouders van het meisje niet had kunnen vinden. Even later gaf de woordvoerder van de marine toe niet te weten wie Frida Sofia was, waarna het hele verhaal in elkaar plofte. De scholiere bestond niet. Televisa had haar identiteit nooit gecontroleerd bij de schooldirectie, en in de middag moest ook de marinewoordvoerder toegeven zich op geruchten te hebben gebaseerd.

Verkiezingen

'Fridagate' is meer dan een lelijke hype; het zou wel eens verregaande consequenties kunnen hebben als de Mexicanen volgend jaar een nieuwe president kiezen. Televisa is het grootste en machtigste mediabedrijf van Mexico en heeft traditioneel een hechte relatie met de regerende Institutioneel Revolutionaire Partij (PRI) van president Enrique Peña Nieto. Vijf jaar geleden won hij de verkiezingen mede dankzij voortdurende kritiekloze verslaggeving van zijn campagne door Televisa. In ruil voor die steun heeft de zender toegang tot regeringsbronnen die geen enkel ander medium in Mexico heeft.

Dankzij Frida Sofia zijn er nu scheurtjes in de relatie. In plaats van toe te geven dat het slecht journalistiek werk leverde, beschuldigde Televisa de regering, en dan vooral de marine, ervan hoofdschuldige van het debacle te zijn door onjuiste informatie te verstrekken. Woordvoerders van de marine reageerden daar op hun beurt weer uiterst gepikeerd op.

De partij van de president staat er in de peilingen niet goed voor en heeft Televisa hard nodig om in het pluche te blijven. Het is nu de vraag of ze nog wel op onvoorwaardelijke steun van de zender kan rekenen. Valt die weg, dan zou Frida Sofia zo maar medeverantwoordelijk voor een machtswisseling kunnen zijn. Geen geringe prestatie voor een meisje dat nooit heeft bestaan.

Lees ook: Aardbevingsalarm behoedt Mexico voor veel meer doden
Lees ook: Mexico blijft zoeken naar overlevenden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden