Hoe een bij het getal nul begreep (en slimmer bleek dan Plato)

Beeld REUTERS

Het getal nul is nog niet zo eenvoudig. De oude Grieken worstelden er al mee. “Hoe kan niets iets zijn?”, redeneerden zij. Plato en consorten worstelden zo met het begrip dat ze niet op het idee kwamen er een symbool voor te bedenken.

Sommige dieren doen niet zo moeilijk. Chimpansees en makaken begrijpen bijvoorbeeld dat niets niet niks is, maar heel weinig. De kleinst denkbare hoeveelheid ergens van. De afwezigheid van iets. Ook papegaaien hebben zich zo slim getoond.

In dat rijtje voegt zich nu de bij. Australische biologen melden vrijdag in het vakblad Science dat bijen niet alleen kunnen tellen – dat wil zeggen, tot zes, daarboven wordt het ze toch wat veel. Bijen snappen ook dat die cijferreeks met nul begint. Dat niks minder is dan welke hoeveelheid ook.

Daar moesten ze wel even voor oefenen. In een ruimte moesten ze kiezen tussen twee poortjes die waren gemarkeerd met symbolen – zwarte rondjes of vierkantjes op een wit vlak. Ze leerden dat achter het poortje met de minste symbolen een bakje suikerwater wachtte.

Uitdaging

Toen ze dat door hadden, volgde de eigenlijke test. Boven één van de poortjes hing een wit vlak. De bijen begrepen het en kozen in grote meerderheid voor de nul. Vooral als het andere poortje vijf of zes symbolen had, wisten ze wat ze te doen stond. Bij nul versus één twijfelden sommige.

Dat is toch slim, schrijven de biologen. De bijen begrijpen dat een leeg scherm betekent dat er geen symbolen op staan. En dat met slechts één miljoen neuronen, een fractie van de 86 miljard die de mens heeft.  

Nu is de uitdaging: begrijpen hoe de bij met zo weinig herseninhoud zó ingewikkeld kan denken. Dat biedt perspectieven voor eenvoudige maar toch slimme computersystemen. 

Lees ook: Europa verbiedt 'bijengif' 

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen die schadelijk zijn voor bijen, ook wel neonicotinoïden, wordt in de Europese Unie verboden. Honingbijen, hommels en wilde bijen, die van groot belang zijn bij de bevruchting van bloeiende planten, gaan dood door dergelijke middelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden