Hoe Dijsselbloem een brug bouwde tussen Athene en Berlijn

CHRISTOPH SCHMIDT

"Gaan we de kroeg in?", vraagt Jeroen Dijsselbloem aan zijn medewerkers als hij eindelijk buiten staat. Het is vrijdagavond rond 10 uur en hij heeft net zijn allerlaatste rondje langs de pers gemaakt na zijn derde eurogroep-bijeenkomst in Brussel in tien dagen tijd.

Inderdaad belandt Team-Dijsselbloem in een nabijgelegen Ierse pub. Waar oud-IMF-topman Dominique Strauss-Kahn vroeger na Brusselse crisisvergaderingen waarin hij de 'wereld had gered' nog weleens andere vormen van vertier opzocht, daar houdt Dijsselbloem het op één biertje voordat hij weer naar Nederland vertrekt.

Heeft hij vrijdag de wereld gered?

Niet bepaald, want het akkoord met Griekenland is een schoolvoorbeeld van wat de Engelsen 'kicking the can down the road' noemen. De bestaande en nog lang niet afgeronde afspraken zijn met vier maanden verlengd. We zijn nog lang niet van de 'Griekse kwestie' af.

Toch is de stemming in het Nederlandse kamp licht euforisch. De vertrouwenscrisis met Griekenland is voorlopig bezworen. Dijsselbloem heeft de kloof tussen Athene en (vooral) Berlijn, die de dag ervoor nog onoverbrugbaar leek, weten te dichten.

De PvdA-minister wordt bedolven onder de complimentjes, onder anderen van Eurocommissaris Moscovici en IMF-directeur Lagarde. Ook de Griekse minister Varoufakis bedankt zijn Nederlandse ambtgenoot 'overvloedig' voor diens 'uitstekende werk'.

undefined

Vrijdag 30 januari Dijsselbloem in Athene

Drie weken vóór dat moment lijkt zo'n dankwoord nog onbestaanbaar. In Athene maakt Dijsselbloem kennis met de net benoemde Varoufakis. Het ongemak druipt er vanaf. "Op die persconferentie volgde een behoorlijke 'uitpakker' richting trojka", zegt Dijsselbloem daar later over. "Dat vond ik niet helemaal een constructieve toon, en dat heb ik hem ook laten weten."

undefined

Woensdag 11 februari Ingelaste eurogroep

Op zijn eerste eurogroep mag Varoufakis aan zijn collega's uitleggen hoe hij de nabije financiële toekomst van zijn land ziet. De huidige afspraken met de geldschieters lopen af op 28 februari.

De andere ministers zijn niet onder de indruk van het lange betoog. Alsof Varoufakis nog op verkiezingscampagne is, lijken zij te denken.

De bijeenkomst wordt zelfs een totale mislukking als Varoufakis, na telefonisch overleg met premier Alexis Tsipras, niet akkoord gaat met de beoogde slotverklaring. Dijsselbloem kan zijn irritatie daarover nauwelijks verhullen.

undefined

Maandag 16 februari 'Gewone' eurogroep

Ook deze bijeenkomst eindigt in een fiasco. In vooroverlegjes passeren verscheidene slotverklaringen de revue, maar de Grieken blijven weigeren verlenging van het leningenprogramma te overwegen. De nieuwe regering stuit op de grenzen van het anti-establishment-platform waarmee zij de verkiezingen heeft gewonnen. Want daar zitten ze dan, omringd door dat stropdassen-establishment, als David tegen Goliath. Maar deze Goliath laat zich niet zo makkelijk vellen.

"Elke nieuwgekozen regering heeft op zeker moment een 'rendez-vous' met de werkelijkheid", zoals de Duitse minister Schäuble het na het akkoord van vrijdagavond zal uitdrukken. "En die werkelijkheid is vaak niet zo mooi als de dromen."

De andere achttien eurolanden kiezen die maandag voor de confrontatie. Athene dient nog deze week die verlenging aan te vragen, anders snijden de geldschieters alle hulplijnen door en moeten de Grieken het zelf maar uitzoeken.

De stemming bereikt een dieptepunt. De Franse krant Libération meldt dat Varoufakis die maandag op het punt heeft gestaan om Dijsselbloem fysiek aan te vliegen, een gerucht dat de Griek dit weekeinde via Twitter tegensprak. ('Zo'n moment tussen Jeroen en mij heeft zich nooit voorgedaan. Sorry dat ik jullie moet tereurstellen.').

undefined

Vrijdag 20 februari Weer een ingelaste eurogroep

Griekenland beseft dat het wel móet buigen voor de eisen van de geldschieters van EU en IMF, anders komt het land in grote problemen. In een officiële brief aan Dijsselbloem vraagt Varoufakis donderdag dan toch die gewraakte 'verlenging' aan. Dijsselbloem schrijft een nieuwe eurogroep-bijeenkomst uit voor de dag erna. Duitsland maakt nog diezelfde donderdag gehakt van de omslachtige formuleringen in het Griekse verzoek.

Vrijdagmiddag vindt opnieuw intensief vooroverleg plaats in Brussel. Opvallend is dat Varoufakis nauwelijks is betrokken bij die bilaterale gesprekken. Dijsselbloem onderhandelt rechtstreeks via de telefoon met Tsipras, zo meldt een bron dichtbij het overleg.

Het kantelmoment vindt plaats als Schäuble voor zijn vliegreis naar Brussel de concept-slotverklaring van Dijsselbloem ontvangt en daarmee in principe instemt. Met die zegen uit Berlijn kan Dijsselbloem de laatste plooien gladstrijken met Tsipras en de andere hoofdrolspelers.

Rond 7 uur 's avonds, vier uur later dan gepland, begint de ministersvergadering pas echt. Als Varoufakis de zaal binnenloopt en zijn plaats inneemt naast zijn Spaanse ambtgenoot De Guindos, kijkt hij hem aan en lijkt hij overgave te suggereren door zijn handen in de lucht te gooien. Drieënhalf uur later zit Dijsselbloem aan het bier.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden