Hoe diep wil je graven

Yuri Honing is jazzmusicus, maar voelt zich vooral wereldburger. Met zijn band Wired Paradise zet hij de hele wereld op muziek.

De nieuwe cd van de band Wired Paradise verklankt de wereld in de oren van saxofonist en globetrotter Yuri Honing. ’Meet Your Demons’ is een elektrisch en eclectisch statement met krachtige thema’s, stevige rockritmes, duellerende gitaren en een zingende saxofoon.

„Ik ben jazzmuzikant, maar bovenal wereldburger”, zegt Honing. „Als ik over straat loop in megametropolen als Mexico City, New York of Shanghai en luister naar wat er borrelt, dan hoor ik een geluid dat niet meer te vangen is in akoestische muziek of jazz. In mijn muziek wil ik de wereld vertegenwoordigen zoals die nu is, en daarvoor heb ik rock nodig en elektronica, een direct geluid, geen waterval aan noten. Met mijn sax wil ik communiceren als een zanger, met vocale partijen die helder en duidelijk overkomen.”

Die stap ligt in het verlengde van zijn cd ’Winterreise’ (2007), waarop Honing de liedcyclus van Franz Schubert op tenorsax ’zingt’ zonder een noot te improviseren. Nu staat hij als een leadzanger voor een stevige band. Die speelt op de nieuwe schijf een stuk heftiger dan op de voorganger ’Temptation’, de debuut-cd ’Wired Paradise’. Tony Overwater speelt ook nu op basgitaar in plaats van contrabas, maar met een vettere klank, drummer Joost Lijbaart legt een stel opzwepende recht-voor-zijn-raapritmes neer en gitarist Frank Möbus staat er niet meer alleen voor; hij krijgt versterking van ex-Kane en Anouk-gitarist Paul Jan Bakker.

„Ik was op zoek naar een rockgitarist omdat ik merkte dat ik Frank die rol probeerde aan te meten, terwijl hij zich daarin niet comfortabel voelt. Frank heb ik nodig om wat verfijning aan te brengen boven op al die ruigheid. Frank en Paul Jan hebben heel verschillende achtergronden en kiezen elk hun eigen hoek. Dat hoor je goed in een stuk als ’Castor Pollux’. De titel verwijst naar een Griekse mythologie over twee broertjes. Castor is de bad guy, Pollux heeft een lief karakter, maar kan extreem gewelddadig zijn. De duellerende gitaren verbeelden de ruzie tussen de twee. Ik liet mij hierbij inspireren door films van regisseur John Woo. Hij maakte vechtfilms die hij als een ballet stileerde.”

„Ik ben een grote fan van de Hollywood-film en erg visueel ingesteld. Dat merk je in de muziek ik voor de nieuwe cd schreef. Zo verwijst de openingstrack ’Kaiser Sozé’ naar een fictief karakter uit ’The Usual Suspects’, komt het thema van ’Wild Is the Wind’ uit een film uit de jaren vijftig (maar ik ken het van David Bowie’s elpee ’Station to Station’), zijn ’Rollo Thomasi’ de twee woorden die de vader van de hoofdpersoon in ’L.A. Confidential’ gebruikt om zijn moordenaar te verraden en is ’Pussy Wagon’ de naam van de auto waarin Uma Thurman wegrijdt in ’Kill Bill I’, een film van mijn favoriete regisseur Quentin Tarantino.”

„Het bijzondere aan deze films is dat je er zelf het ingangsniveau van kunt kiezen. Je kunt ze oppervlakkig bekijken, uitgezakt op de bank met een zak chips en ondertussen de krant lezend, maar ook heel cerebraal, door te letten op de kracht van de camerashots, de opbouw van de dialogen en de ontwikkeling van het verhaal. Je kunt er keer op keer naar kijken en ontwaart steeds nieuwe details. Je kunt erin gaan wonen. Dat meerlagige karakter wil ik ook mijn muziek meegeven. Op het eerste gehoor denk je: ’lekker toegankelijk plaatje’. Maar ga je er echt voor zitten, dan ontdek je steeds meer lagen. Het is maar hoe diep je wilt graven.”

„In mijn muziek abstraheer ik de hele wereld, klanken, tradities, sferen, indrukken. Ik gebruik jazz, klassiek, allerlei zwevende stemmingen, Arabische muziektradities, Braziliaanse, rock, pop, you name it. Ik ben dol op mixen en variëren en kan het zo ingewikkeld maken als ik zelf wil. Maar ik wil er geen circus van maken. Op een zeker moment ontdek je dat het vooral heftig is om alles terug te brengen tot de kern, tot een helder standpunt dat duidelijk en overzichtelijk klinkt. Hoe kernachtiger je betoog, hoe kleiner de afstand tussen jezelf en wat je wilt zeggen en hoe beter je kunt communiceren. Want dat is het allerbelangrijkste van muziek.”

„Met Tony en Joost reis ik al twintig jaar de wereld rond. We speelden in vijftig landen op alle continenten. Soms zijn we in gebieden waar mensen onder moeilijke omstandigheden leven. Als die van hun laatste geld een kaartje kopen voor ons concert en een geweldige avond hebben, dan weet ik dat ze onze muziek begrijpen. Onlangs speelden we in India met musici die voor het eerst een saxofoon en een contrabas zagen. Tijdens de repetities hief een soefi-zanger een religieus lied aan. Ik zette de saxofoon aan mijn lippen en na tien minuten waren we allebei echt van streek. We maakten contact via de muziek zonder dat wij iets begrepen van elkaars achtergronden of instrumenten.”

Honing was lang alleen op tenor te horen, maar in Wired Paradise dubbelt hij op de sopraansax. „In een triosetting met alleen bas en drums, geeft de sopraansax te weinig dekking van het middengebied. Maar in een elektrische omgeving met harmonieën werkt hij juist heel goed. In tegenstelling tot de tenor sleep je met de sopraansax nauwelijks bagage mee; Steve Lacy en Wayne Shorter, dan heb je het wel gehad. Juist daarom is het zo mooi om sopraan te spelen, je kunt heel dicht bij jezelf blijven.”

Geregeld horen we Honings sax unisono versmelten met de gitaar van Möbus. Dan lijkt er een nieuw instrument te klinken, een soort vierde dimensie die door het klankbeeld zweeft. „Het is een mooi alternatief voor het gebruiken van elektronica op mijn sax, want dat vind ik een zwaktebod. Zo creëer ik toch een extra randje, terwijl mijn geluid akoestisch blijft. De ultieme uitdrukkingskracht vind ik in mijn eigen Honing-sound.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden