Hoe de geur van corruptie de FIFA laat stinken

Beeld getty

De geur van corruptie die al twintig jaar rond wereldvoetbalbond FIFA hangt, is vandaag omgeslagen in een giftige wasem. Vanmorgen werden negen FIFA-kopstukken gearresteerd wegens omkoping, afpersing en het witwassen van geld. Kan de FIFA deze nieuwe deuk in zijn toch al belabberde imago overwinnen?

De bond heeft allerminst de reputatie van een vader die langs de zijlijn staat terwijl zijn 209 kinderen - de bij de bond aangesloten landen - voetbalwedstrijden spelen.

De FIFA-functionarissen zouden sinds de jaren negentig voor een bedrag van meer dan 150 miljoen dollar steekpenningen hebben aangenomen. Het wisselgeld: toewijzing van toernooien en het verkrijgen van uitzendrechten en sponsordeals.

Ook bij de toewijzing van het WK van 2010 in Zuid-Afrika zou smeergeld zijn aangenomen door de functionarissen. Zij oefenden invloed uit in de aanloop naar die toewijzing, zeiden de Amerikaanse openbaar aanklager Loretta Lynch en aanklager Kelly Currie vandaag.

Zeven van de vermeende FIFA-fraudeurs verbleven in hetzelfde hotel in Zürich. Aldaar werden ze door de Zwitserse politie onaangenaam verrast en in de boeien geslagen. De Zwitserse politie heeft ook een inval gedaan in het hoofdkantoor van de voetbalbond en documenten in beslag genomen.

Het is de eerste keer dat er van buitenaf op de FIFA wordt ingegrepen. Deze arrestaties volgen uit een drie jaar durend onderzoek van de FBI. Er zijn in totaal veertien verdachten in het grote omkoopschandaal rond de FIFA.

Naast het Amerikaanse onderzoek heeft ook Zwitserland besloten zelf onderzoek te doen naar de toewijzingen van de Wereldkampioenschappen in 2018 en 2022. Deze kampioenschappen gaan overigens gewoon door, heeft de bond laten weten.

Verkiezing
'Toevallig' vallen de arrestaties in de week waarin de leden van FIFA hun eigen voorzitter voor de komende jaren kiezen. Daarom zaten alle kopstukken in Zürich op een kluitje. Sepp Blatter, al zestien jaar FIFA-koning, is de belangrijkste kandidaat. Het gaat tussen hem en de Jordaanse prins Ali Bin Al Hussein.

De verkiezing vrijdag gaat gewoon door, zei de woordvoerder van FIFA tijdens de persconferentie die vanmorgen werd gegeven. De bond zegt daarbij volledig mee te werken aan het onderzoek dat de Amerikaanse en Zwitserse justitie gaan uitvoeren. De woordvoerder noemde het onderzoek zelfs een 'zegen' voor de voetbalbond.

De arrestanten
Er gonzen namen rond van de arrestanten, de FIFA zelf gaat niet op deze namen in. Het gaat om vicevoorzitter Jeffrey Webb. Hij is ook preses van de Concacaf, de voetbalbond voor Noord-Amerika, Centraal-Amerika en de Caraïben. Webb staat volgens Henk Hoijtink, chef Sport bij Trouw, bekend als de vertrouweling van voorzitter Blatter.

Verder gaat het om Jose Maria Marin (voorzitter van de Braziliaanse voetbalbond) en de FIFA-leden Eduardo Li (Costa Rica), Eugenio Figueredo (Uruguay), Julio Rocha (Nicaragua), Costas Takkas (Kaaimaneilanden) en Rafael Esquivel (Venezuela) waren al in Zwitserland voor de verkiezingen om het voorzitterschap.

FIFA-functionaris Chuck Blazer is vermoedelijk de spil in het onderzoek naar het omkoopschandaal rond de FIFA, die volgens het Amerikaanse ministerie van justitie eerder schuld heeft bekend om vervolgens de FBI te helpen bij het speurwerk naar de andere verdachten.

Henk Hoijtink: "Deze poppetjes zijn het probleem niet. Die worden wel weer vervangen."


De woordvoerder van FIFA tijdens de persconferentieBeeld getty

De geur van corruptie
Een woordvoerder van de Amerikaanse Justitie zei tegen de New York Times dat elk element van de voetbalbond is 'besmet' met corruptie. "Het was gewoon hun manier van zakendoen."

Een deel van FIFA's corruptieprobleem is dat binnen de bond de meningen verschillen over wat corruptie eigenlijk is. Hoijtink: "In de FIFA komen zo veel culturen samen, het is zo'n grote organisatie. Wat in het westen corruptie heet, kan in Afrika gewoon door de beugel."

Opvallende timing
Hoijtink vindt de timing van de arrestaties opvallend. "Dit gebeurt niet voor niets twee dagen voor de verkiezing. Dat geeft aan dat Blatter zelf niet bang is voor deze arrestaties. Dat zou zijn kracht kunnen zijn vrijdag. Hij kan de landen die al achter hem staan nu nog meer achter zich krijgen. Want de FIFA neemt direct de slachtofferrol aan, dat zag je in de persconferentie: 'dit wordt ons aangedaan door de slechterikken binnen de organisatie'."

Maar dat ook de FBI zich met FIFA bemoeit, betekent een 'enorme dreun' op de imagoschade waaraan de voetbalbond toch al leed, zegt Hoijtink. "Mensen zullen zich afvragen: hoe kan dit nog doorgaan?" Toch zal de FIFA niet zomaar stoppen. Hoijtink: "Er wordt over de hele wereld gevoetbald, je moet gewoon een wereldbond hebben."

Woelige wateren
Voorzitter Blatter is zich daar zeer bewust van, de FIFA heeft al sinds jaar en dag het monopolie op voetbal. De voorzitter vergeleek zijn bond pas nog met een religie. "De FIFA heeft meer invloed dan welk land op aarde of welke godsdienst dan ook. We bewegen de massa."

De arrestaties lijken een eerste stap om de voetbalbond van buitenaf te zuiveren. Maar volledige transparantie is een sprookje, zegt Hoijtink: "Transparantie is een mooie term, maar doe het maar eens. Blatter zal zeker beloven een hoop 'veranderingen' door te voeren, maar de FIFA is te groot een te divers om helemaal transparant te zijn."

De FIFA-koning zei eerder dat hij het als zijn nobele taak ziet om het vlaggenschip van het internationale voetbal door 'woelige wateren naar een veilige haven te sturen'. Maar een behouden vaart wordt dat in ieder geval niet.

Prins Ali versus de huidige FIFA-Baas Sepp Blatter. Vrijdag gaat het tussen deze twee.Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden