ReportageSchiphol

Hoe bestuur je een bijna leeg Schiphol? Op pad met Schipholbaas Dick Benschop

Dick Benschop.Beeld Olaf Kraak

Niet alleen de gang van zaken op de luchthaven, maar ook de werkdag van Schipholtopman Dick Benschop is door de coronacrisis compleet veranderd. Trouw volgde hem een dag per telefoon.

Het woord paniek zal Schipholtopman Dick Benschop niet snel in de mond nemen. Maar toen de VS en  verschillende landen in Europa in maart reisbeperkingen afkondigden, vond hij dat wel ‘lastig’. “Mentaal kun je het dan nog niet aan dat de wereld zo snel compleet verandert. Ik zat nog te praten met gemeentebestuurders over vermindering van de hinder toen de eerste reisbeperkingen bekend werden. Het is eng dat je op dat moment gewoon niet weet waar het eindigt.”

Nog steeds is er onzekerheid, maar wel minder. “Toen vroegen we ons af hoe diep de crisis zou worden. Dat antwoord hebben we: heel diep.”

Benschop werkt drie tot vier dagen thuis, maar deze donderdag rijdt zijn chauffeur hem van zijn woning in Den Haag naar zijn kantoor op Schiphol. Vorig jaar liep Trouw een dag mee met Benschop. Dit keer gaat het telefonisch: Benschop belt om half negen ’s voor het eerst in, terwijl hij in de auto zit.

“We draaien nu ‘kern Schiphol’. Vandaag betekent dat 150 vluchten met 5000 passagiers. Dat zijn vooral mensen die teruggaan naar huis of die naar Nederland zijn gerepatrieerd.” Op 16 april 2019 waren er 1381 vluchten en 195.285 reizigers.

Meevaller: het aantal zieke medewerkers is laag

Als eerste heeft Benschop een overleg met het crisiscoördinatieteam. “Dat gaat vooral over de gezondheid van onze medewerkers en de continuïteit van de luchthaven. Iedereen vertelt wat de stand van zaken is, bijvoorbeeld bij de communicatie, de operatie of personeelszaken.” Meevaller: het aantal zieke medewerkers is laag. “We hadden een medewerker op de intensive care, daar maak je je dan zorgen over. Gelukkig is hij er nu af.”

Op kantoor komt Benschop vrijwel niemand tegen. “Er zijn twee mensen van de huishoudelijke dienst. Delen van het gebouw zijn donker, hele verdiepingen zijn afgesloten. Op de tweede verdieping, waar mijn kamer is, zijn een of twee secretaresses en misschien een andere directeur.”

Fysieke afspraken heeft Benschop niet. “Alles gaat via het scherm. Ook het overleg dat ik straks heb met de luchtvaartsector en het ministerie.” Soms hapert de techniek, maar meestal gaat het verrassend goed. Dat merkt hij ook als hij voor de lunch via het scherm kennismaakt met Edu Peek, de nieuwe directeur van ISS Nederland, een van de bedrijven die de schoonmaak voor Schiphol doet. Aanvankelijk liep het overleg tussen de twee bedrijven door de crisis niet goed. De plooien waren al gladgestreken, maar zo’n digitale kennismaking helpt ook, vertelt Benschop als hij om half twaalf weer belt.

Intensief zijn de gesprekken over de financiële situatie van de luchthaven. Als de situatie tot juni blijft zoals hij nu is, valt de jaaromzet van Schiphol naar verwachting 400 miljoen euro lager uit dan vorig jaar. Rond het middaguur praten financieel directeur Jabine van der Meijs en haar team Benschop bij. “Een deel van onze kosten rekenen we zoals altijd door via de havengelden, maar dat wil je niet eindeloos doen”, zegt Benschop. Voorlopig is er bij Schiphol geen sprake van een reorganisatie. De luchthaven maakt gebruik van de loonkostenmaatregel van de overheid en van de mogelijkheid om het betalen van belasting uit te stellen.

’s Middags heeft Schiphol voor het eerst een digitale personeelsbijeenkomst. “Een succes”, vertelt Benschop achteraf. “Niet alleen ik, maar ook enkele andere directeuren en de voorzitter van de ondernemingsraad hielden een praatje van vijf minuten over de stand van zaken. Iedereen kon vragen insturen via de chat.” Van de circa 3000 medewerkers hebben er 2983 meegedaan. “Normaal gesproken komen er naar een fysieke bijeenkomst niet meer dan zo’n 1000 man. Ik denk nu: dit moeten we vasthouden, want de kosten zijn heel laag. We hoeven geen zaal te huren.”

Vrijdag werkt Benschop weer thuis. Daar is hij al aan gewend. “Mijn kinderen zijn niet meer jong, dat scheelt.” Behalve zijn jongste zoon woont ook zijn studerende dochter weer thuis. “Soms zit ik in de werkkamer, soms in de eetkamer en dan weer in de kamer van mijn oudste zoon die in Amerika woont. We wisselen af. Net als de kookdiensten en de boodschappen. Vanavond maak ik lasagne.”

In het begin was het even zoeken, zegt Benschop. “Je moet voorkomen dat je langs elkaar heen gaat leven. Nu proberen we tussen het werken en studeren door ’s middags even samen een boterham te eten. Af toe spelen we buiten een potje tafeltennis.” En ’s avonds? “Soms heb ik nog een videovergadering. Daarna kijken mijn vrouw en ik naar de serie ‘Billions’ of we spelen een spelletje Sushi Go met de kinderen.”

Hoogtepunt van deze donderdag is de afspraak met het Duitse energiebedrijf Uniper. Schiphol wilde dat bedrijf verleiden om mee te doen aan een pilot voor het maken van synthetische kerosine, duurzame brandstof voor vliegtuigen. “Dat is gelukt. Het moet nog op papier worden gezet, maar we hebben digitaal elkaar de hand geschud.” Normaal gesproken was Benschop naar Düsseldorf afgereisd. “Eigenlijk kan het zo ook.”

Na een bijpraatsessie met VNO-NCW, waarbij behalve Benschop nog zo’n honderd bestuurders via hun webcam luisteren wat voorzitter Hans de Boer heeft besproken met het kabinet, heeft Benschop om half vijf nog wat tijd om zijn agenda door te nemen met de secretaresse en e-mails te versturen. “Het was een goede dag”, zegt hij. Wel mist hij zijn werkbezoeken. “Alles is nu heel functioneel. Dat geeft focus, maar je mist ontmoetingen die de creativiteit aanwakkeren, je op een idee brengen.”

Lees ook:
Schipholbaas: Herstel gaat straks zeker drie jaar duren

Dick Benschop denkt na over een stapsgewijs herstel van bedrijvigheid op de luchthaven. Op z’n vroegst in 2023 zou het aantal vluchten op het oude niveau terug zijn.

Zo ziet een dag uit het leven van vliegveldbaas Dick Benschop eruit

Hij is de kop van jut als vliegtuigen niet opstijgen door problemen met de brandstoftoevoer, maar ook als hij stelt dat Schiphol gematigd wil groeien. Trouw ging vorig jaar een dag op stap met Dick Benschop, de voormalige PvdA-staatssecretaris die topman van de luchthaven werd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden